Một số hydrocarbon thơm đa vòng trong trứng gà tại Việt Nam: sự xuất hiện, phân bố và đánh giá rủi ro
Ảnh hưởng của pahs đối với sức khỏe con người và sự cần thiết kiểm soát trong thực phẩm
Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) là những chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy, được hình thành từ ít nhất hai vòng thơm. Cấu trúc đặc biệt này mang lại cho PAHs những đặc tính độc hại, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như dị tật bẩm sinh, ung thư và suy giảm miễn dịch. Mức độ độc hại phụ thuộc vào nồng độ, tích lũy, cơ chế phơi nhiễm và đặc tính của từng loại PAH. Sự phơi nhiễm qua đường hô hấp, tiếp xúc da và tiêu thụ thực phẩm đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.

Hình minh họa (Internet)
Tại Việt Nam, các nghiên cứu đã chỉ ra sự tồn tại của PAH trong môi trường và thực phẩm tiêu dùng. Tuy nhiên, còn thiếu các nghiên cứu về sự tồn tại của PAH trong thực phẩm có nguồn gốc động vật. Việc kiểm soát nồng độ PAH trong trứng gà là vô cùng cấp thiết, đặc biệt khi Việt Nam chưa có đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm từ động vật. Do đó, việc phân tích nồng độ PAH trong trứng gà, đánh giá sự phân bố trong lòng trắng và lòng đỏ, và ước tính nguy cơ phơi nhiễm đối với sức khỏe con người thông qua tiêu thụ trứng gà là vô cùng quan trọng và cần được thực hiện. Tuy nhiên, các nghiên cứu phân tích hàm lượng PAH trong thực phẩm (trứng gà) còn chưa được quan tâm ở Việt Nam. Phương pháp phân tích PAH trong trứng gà được phát triển bằng việc sử dụng kỹ thuật chiết QuEChERS cải tiến kết hợp kỹ thuật sắc ký khí ghép nối hai lần khối phổ (GC-MS/MS). Giới hạn phát hiện và định lượng của phương pháp lần lượt từ 0,02–0,04 ng/g và 0,10–0,90 ng/g. Hiệu suất thu hồi của các PAH nằm trong khoảng 82,2–103,5%, với giá trị lệch chuẩn tương đối nhỏ hơn 15%. Phương pháp được áp dụng trong phân tích 100 mẫu trứng gà thuộc hai nhóm gà thả rông và gà nuôi chuồng, với hàm lượng PAH trong lòng đỏ và lòng trắng dao động trong khoảng 15,8–50,5 ng/g và 2,4–13,1 ng/g lipid. Đồng thời, kết quả phân tích mẫu trứng cho thấy sự phân bố PAH trong các phần trứng gà có liên quan đến giá trị log kow và tỷ lệ thành phần lipid. Chỉ số rủi ro (HQ) được xác định thông qua hàm lượng tiêu thụ ước tính hằng ngày đều nhỏ hơn 1, chứng tỏ mức độ rủi ro trực tiếp đối với sức khỏe con người thông qua việc tiêu thụ trứng gà tại Việt Nam là không đáng kể.
Tạp chí phân tích Hóa, Lý và Sinh học - Tập 30, số 02/2024