Hơn 1/3 hoạt chất mới trong danh mục thuốc BVTV thuộc nhóm sinh học
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 75/2025/TT-BNNMT công bố Danh mục thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) được phép và cấm sử dụng tại Việt Nam. Trong nhóm hoạt chất mới được bổ sung, thuốc BVTV sinh học chiếm tỷ lệ đáng chú ý.
Cụ thể, danh mục thuốc BVTV năm 2025 bổ sung 17 hoạt chất mới, trong đó có 6 hoạt chất là thuốc BVTV sinh học, tương đương 37%. Số thuốc BVTV sinh học được đăng ký vào danh mục là 55 loại, chiếm 8,15% trên tổng số thuốc BVTV được đăng ký bổ sung.
Theo Thông tư, các hoạt chất và thuốc BVTV được bổ sung đều được đánh giá về mức độ an toàn và hiệu quả sử dụng. Riêng nhóm thuốc sinh học được đưa vào danh mục nhằm đáp ứng yêu cầu sử dụng thuốc có độc tính thấp, thời gian cách ly ngắn, phù hợp với sản xuất nông nghiệp và kiểm soát an toàn thực phẩm.
Danh mục năm 2025 cũng mở rộng phạm vi thuốc phòng trừ sinh vật gây hại trên một số cây trồng có giá trị xuất khẩu cao như sầu riêng, thanh long, bưởi. Nhiều thuốc được đăng ký ở dạng bào chế mới như OD, EW, WG...; các thuốc sử dụng trên rau, quả, chè... đều có thời gian cách ly ngắn, phù hợp yêu cầu của thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Thông tư 75/2025/TT-BNNMT thay thế Thông tư 25/2024/TT-BNNPTNT về quản lý thuốc BVTV. Ảnh: Nguyễn Đăng.
Việc tăng số lượng thuốc BVTV sinh học trong danh mục được đặt trong bối cảnh thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ NN-PTNT), Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã triển khai nhiều chương trình, đề án và hướng dẫn kỹ thuật nhằm khuyến khích sử dụng thuốc BVTV sinh học và các biện pháp phòng trừ tổng hợp.
Ngày 18/12/2023, Bộ ban hành Quyết định 5415/QĐ-BNN-BVTV phê duyệt Đề án phát triển sản xuất và sử dụng thuốc BVTV sinh học đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Đề án đặt mục tiêu: nâng tỷ lệ sản phẩm thuốc BVTV sinh học trong Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng lên 30%, tăng lượng sử dụng thuốc BVTV sinh học lên 30% so với tổng lượng thuốc BVTV sử dụng.
Đồng thời, phấn đấu ít nhất 80% địa phương tập huấn sử dụng thuốc BVTV sinh học an toàn, hiệu quả và xây dựng mô hình sử dụng thuốc hiệu quả trên 9 nhóm sản phẩm chủ lực (lúa, cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè, cây ăn quả, rau, sắn). ppd.gov.vn
Cũng trong thời gian này, Bộ ban hành Quyết định 5416/QĐ-BNN-BVTV phê duyệt Đề án Phát triển quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) đến năm 2030. Văn bản này được triển khai trên cơ sở Kế hoạch hành động thúc đẩy ứng dụng IPHM giai đoạn 2022-2030. Mục đích nhằm xây dựng tài liệu hướng dẫn, tổ chức tập huấn, nhân rộng mô hình ứng dụng IPHM trong sản xuất - vốn là khung kỹ thuật trong thực hành, thường gắn với tăng sử dụng biện pháp sinh học và giảm sử dụng thuốc hóa học.
Song song với việc bổ sung thuốc sinh học, Thông tư 75/2025/TT-BNNMT cũng bỏ 2 hoạt chất Carbosulfan và Benfuracarb khỏi danh mục được phép sử dụng. 2 hoạt chất này được áp dụng thời gian chuyển tiếp 2 năm kể từ ngày Thông tư 75 có hiệu lực trước khi chính thức bị loại bỏ.
Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục rà soát loại bỏ các thuốc BVTV có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, vật nuôi, hệ sinh thái và môi trường ra khỏi Danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng tại Việt Nam.
Việc rà soát, loại bỏ này đã góp phần quan trọng trong việc quản lý và sử dụng thuốc BVTV, bảo vệ sức khỏe con người, môi trường, hệ sinh thái, nâng cao chất lượng nông sản, thúc đẩy nông nghiệp bền vững và hội nhập quốc tế.