Chiều ngày 27/11, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) đã tổ chức Hội thảo chuyên đề với chủ đề “Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”. Đây là hoạt động chuyên môn quan trọng nằm trong chuỗi sự kiện Hội chợ Triển lãm thiết bị tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh năm 2025, thu hút sự quan tâm của các cơ quan quản lý, giới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang – Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công phát biểu khai mạc Hội thảo.

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh rằng việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Theo bà, công nghệ chính là chìa khóa giúp giải quyết các thách thức về năng lượng và môi trường, đồng thời mở ra những mô hình vận hành mới trong sản xuất, kinh doanh.

Các hệ thống quản lý năng lượng thông minh, thiết bị hiệu suất cao, cùng các giải pháp ứng dụng IoT và AI đang góp phần giám sát, tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng, không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn đáp ứng các tiêu chí về môi trường, ESG và giảm phát thải. Việc sớm áp dụng những công nghệ này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, xây dựng mô hình sản xuất xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi, chia sẻ thông tin và tri thức giữa các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học và đối tác quốc tế. Thông qua các tham luận và thảo luận chuyên sâu, chương trình mang đến cái nhìn toàn diện về xu hướng công nghệ tiết kiệm năng lượng trong nước và trên thế giới, đồng thời gợi mở các cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh thực hành sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Việt Nam.

Chia sẻ tại hội thảo, Tiến sỹ Hoàng Anh (Khoa Điện, Trường Điện – Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết nhu cầu điện năng của Việt Nam năm 2023 đã vượt 270 tỷ kWh và dự báo sẽ tăng mạnh vào năm 2030. Trong đó, các lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn bao gồm công nghiệp nặng, đô thị – tòa nhà và giao thông vận tải. Ông cũng phân tích các xu hướng công nghệ tiết kiệm năng lượng nổi bật trong công nghiệp như số hóa, thiết bị hiệu suất cao, tối ưu hệ thống nhiệt – lạnh – khí nén, tích hợp năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và chiếu sáng thông minh. Đối với đô thị và xây dựng, các giải pháp như thành phố thông minh, công trình xanh, lưới điện thông minh và điện hóa giao thông đang ngày càng được chú trọng.

Ở góc độ ứng dụng thực tiễn, ông Nguyễn Trọng Hậu (Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ Việt Nam) đã trình bày về vai trò của IoT – AI trong giám sát và tối ưu hệ thống năng lượng. Theo ông, các nền tảng quản lý năng lượng ứng dụng IoT – AI cho phép thu thập và lưu trữ dữ liệu liên tục, trực quan hóa thông tin, phát hiện bất thường trong tiêu thụ điện và hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với đỉnh phụ tải, triển khai hiệu quả chương trình điều chỉnh phụ tải. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số năng lượng, mang lại lợi ích toàn diện về kinh tế, vận hành, an toàn và môi trường.

Bên cạnh đó, Tiến sỹ Nguyễn Thành Trung (Trường Đại học Xây dựng) cho rằng các trung tâm thương mại và cơ sở sản xuất cần ưu tiên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như sử dụng chiller hiệu suất cao kết hợp biến tần, kiểm soát rò rỉ khí, áp dụng điều khiển thông minh theo nhu cầu, thu hồi và tái sử dụng nhiệt, cũng như duy trì hệ thống đo lường – giám sát liên tục nhằm đảm bảo hiệu suất vận hành ổn định.

Từ góc độ chính sách, ông Nguyễn Văn Long – Phó Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) – cho biết Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ban hành năm 2010 đã đặt nền móng quan trọng cho việc thúc đẩy mô hình năng lượng hiệu quả tại Việt Nam. Hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành cùng các chương trình tuyên truyền, vận động như Giờ Trái đất, Gia đình tiết kiệm điện đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng và doanh nghiệp.

Đến nay, hàng nghìn doanh nghiệp đã thực hiện kiểm toán năng lượng, hàng chục nghìn sản phẩm được dán nhãn năng lượng, nhiều thiết bị tiêu tốn điện năng thấp hiệu suất đã được loại bỏ khỏi thị trường, góp phần tiết kiệm đáng kể điện năng mỗi năm. Theo ông Nguyễn Văn Long, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã thể chế hóa rõ nét chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, khẳng định đây là chính sách ưu tiên hàng đầu, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường.

Kết thúc hội thảo, các đại biểu đã tích cực thảo luận, trao đổi và đóng góp nhiều ý kiến xoay quanh các giải pháp, mô hình ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng hiệu suất cao. Những ý kiến này, cùng với kinh nghiệm triển khai thực tiễn từ doanh nghiệp, sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Công Thương nghiên cứu, hoàn thiện và đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp, qua đó thúc đẩy mạnh mẽ hành trình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và chuyển đổi xanh tại Việt Nam.

Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công