ACE được xem là mô hình đầu tiên tại khu vực miền Nam được xây dựng với mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất tiếp cận, thử nghiệm và triển khai các giải pháp tự động hóa cũng như trí tuệ nhân tạo vào vận hành thực tế. Trung tâm hướng tới việc trở thành nền tảng kết nối giữa các nhà máy, nhà cung cấp robot và các công ty công nghệ, từ đó thúc đẩy quá trình tự động hóa và chuyển đổi số trong lĩnh vực công nghiệp tại Việt Nam.

Phát biểu tại lễ ra mắt, ông Kiên Nguyễn, Trưởng bộ phận Giải pháp Công nghiệp tại Gradion – đơn vị vận hành trung tâm ACE – cho biết đây là cột mốc quan trọng, thể hiện cam kết dài hạn của Gradion trong việc đồng hành và hỗ trợ quá trình tự động hóa của doanh nghiệp Việt Nam. Theo ông, với sự phối hợp cùng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp, trung tâm ACE được định vị là nền tảng tiên phong với hệ sinh thái mở, hỗ trợ hành trình phát triển công nghiệp bền vững, đồng thời đóng vai trò cầu nối giữa nhà máy, nhà cung cấp robot và các đối tác công nghệ trong việc triển khai các giải pháp tiên tiến.

Thực tế cho thấy, hiện vẫn còn nhiều nhà máy tại Việt Nam vận hành chủ yếu theo phương thức thủ công, trong khi nguồn cung lao động kỹ thuật ngày càng trở nên khan hiếm. Có tới 53% doanh nghiệp trong nước đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động tay nghề cao. Bên cạnh đó, dòng vốn FDI vào các ngành công nghiệp tại Việt Nam liên tục gia tăng, khiến áp lực thiếu hụt lao động có kỹ năng ngày càng rõ rệt.

Phân tích về tiềm năng của thị trường tự động hóa trong nước, ông Kiên Nguyễn cho rằng tỷ lệ tự động hóa tại các nhà máy Việt Nam hiện vẫn ở mức thấp so với khu vực. Cụ thể, Việt Nam mới chỉ đạt khoảng 30 robot trên 10.000 công nhân, trong khi con số này tại Singapore là 485 robot và tại Malaysia là 175 robot trên 10.000 công nhân.

Đồng hành cùng Chính phủ để thúc đẩy công nghiệp hóa

Bên cạnh những thách thức về nhân lực, để đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu cũng như ứng phó với những rào cản thương mại mới từ thị trường quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải chuyển đổi sang các quy trình sản xuất hiện đại, tự động hóa và bền vững hơn. Điển hình là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu cùng với các mức thuế cao từ Hoa Kỳ, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cấu trúc mô hình sản xuất.

Theo ông Kiên Nguyễn, trong những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc thúc đẩy tự động hóa và công nghiệp hóa, điều này được khẳng định thông qua Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Cùng với đó, tốc độ phát triển nhanh và ổn định của nền kinh tế nói chung và ngành công nghiệp nói riêng đang mở ra một thị trường tự động hóa đầy tiềm năng, tạo dư địa lớn để các doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào tự động hóa và chuyển đổi số, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả dây chuyền sản xuất.

Trong bối cảnh đó, Trung tâm Tự động hóa Việt Nam ACE được xây dựng như một mô hình tiên phong, được định vị là hệ sinh thái mở nhằm kết nối doanh nghiệp với các chuyên gia và nhà cung cấp giải pháp. Thông qua đó, trung tâm giúp rút ngắn khoảng cách giữa tầm nhìn chiến lược và năng lực triển khai trong thực tiễn. Sự ra đời của ACE được kỳ vọng sẽ đóng vai trò đầu tàu, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam bước vào kỷ nguyên sản xuất hiện đại.

Ngành công nghiệp Việt Nam hiện đang đối mặt với nhiều thách thức lớn trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Các đánh giá gần đây cho thấy khoảng 85% nhà máy tại Việt Nam vẫn chủ yếu vận hành dựa trên lao động thủ công, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa cao và mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, 53% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động tay nghề cao và dự báo đến năm 2030, Việt Nam sẽ thiếu hụt hơn 2,1 triệu lao động kỹ thuật. Tỷ lệ tự động hóa hiện nay chỉ đạt khoảng 30 robot trên 10.000 công nhân, thấp hơn đáng kể so với các quốc gia trong khu vực như Singapore và Malaysia.

Ngoài những thách thức nội tại, áp lực từ thị trường quốc tế cũng ngày càng gia tăng. Doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với các yêu cầu khắt khe từ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu cũng như mức thuế cao từ Hoa Kỳ, buộc phải tái cấu trúc mô hình sản xuất theo hướng bền vững và hiệu quả hơn. Trong bối cảnh đó, sự ra đời của Trung tâm ACE không chỉ mang tính kịp thời mà còn là bước đi chiến lược, phù hợp với định hướng tại Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế.

Hệ sinh thái tự động hóa đa dạng

Trung tâm ACE được thiết kế như một hệ sinh thái mở, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và triển khai các giải pháp tự động hóa tiên tiến. Trung tâm đóng vai trò cầu nối giữa các nhà máy sản xuất và các nhà cung cấp robot, công nghệ hàng đầu, cho phép doanh nghiệp đánh giá, thử nghiệm các giải pháp mới trong môi trường mô phỏng an toàn trước khi đưa vào vận hành thực tế. Bên cạnh đó, ACE hỗ trợ ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong các quy trình sản xuất, góp phần tối ưu hóa hiệu suất, giảm thiểu sai sót do con người, đặc biệt trong các ngành như điện tử, ô tô và logistics.

Ngoài hoạt động thử nghiệm, trung tâm còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia các chương trình chạy thử robot do đội ngũ chuyên gia của Gradion trực tiếp thực hiện, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa định hướng chiến lược và khả năng triển khai trên thực tế. Đồng thời, ACE cung cấp các giải pháp chuyển đổi số toàn diện, từ tư vấn đến triển khai, giúp doanh nghiệp vượt qua rào cản công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe.

Ngay tại sự kiện khánh thành, trung tâm ACE đã trưng bày và vận hành nhiều giải pháp tiêu biểu như cánh tay robot, hệ thống luân chuyển đơn hàng tự động bằng robot và các robot tự hành có khả năng di chuyển hàng hóa linh hoạt theo nhu cầu. Ông Kiên Nguyễn nhấn mạnh rằng ACE sẽ là nền tảng tiên phong, hỗ trợ doanh nghiệp trong hành trình phát triển công nghiệp bền vững, giúp nâng cao năng suất và giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công.

Sự ra mắt của Trung tâm ACE được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho lĩnh vực sản xuất thông minh tại Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế phát triển nhanh, thị trường tự động hóa đang mở ra nhiều tiềm năng, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực và hiện đại hóa dây chuyền sản xuất. Trung tâm không chỉ góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt lao động mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt khi dòng vốn FDI vào lĩnh vực công nghiệp tiếp tục gia tăng.

Trong tương lai, ACE được kỳ vọng sẽ mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế, tổ chức thêm nhiều hội thảo và chương trình đào tạo chuyên sâu, qua đó góp phần xây dựng một hệ sinh thái tự động hóa vững mạnh. Đây được xem là bước đi tiên phong, mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy mục tiêu công nghiệp hóa theo hướng hiện đại và bền vững.