Quang cảnh Tọa đàm.

Tọa đàm có sự tham dự của PGS.TS Hoàng Văn Nghĩa (Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), các diễn giả gồm PGS.TS Đỗ Văn Hùng (Trưởng khoa Thông tin – Thư viện, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội) và ông Nguyễn Đức Lam (cố vấn chính sách Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông), cùng lãnh đạo các đơn vị, đông đảo nhà khoa học, giảng viên và viên chức Học viện Hành chính và Quản trị công.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến khẳng định AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong học tập, giảng dạy và quản lý giáo dục đại học, đồng thời tối ưu hóa quá trình đào tạo. Trước xu thế này, Học viện Hành chính và Quản trị công chủ động đầu tư phát triển năng lực công nghệ, nâng cao hiểu biết và khả năng ứng dụng AI cho đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xây dựng đội ngũ có tư duy số, làm chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại và bền vững. Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp ứng dụng AI hiệu quả trong hoạt động chuyên môn.

Tại Tọa đàm, diễn giả Nguyễn Đức Lam, cố vấn chính sách của Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông trình bày tham luận: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, thúc đẩy quản trị nhà nước hiệu quả”. Với góc nhìn chính sách và thực tiễn, ông đã chỉ ra rằng, AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành yếu tố cấu thành năng lực vận hành mới của các cơ quan nhà nước. Chính phủ vừa là chủ thể ứng dụng AI, vừa là “kiến trúc sư” thiết kế môi trường pháp lý và hạ tầng cho AI phát triển. Việc triển khai AI tại các cơ quan trung ương, như: trợ lý ảo cho thẩm phán của Tòa án nhân dân tối cao; trợ lý ảo cho công chức của các bộ, ngành; tại các cơ quan nhà nước ở địa phương (Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Tây Ninh), như: “Camera AI; các trợ lý ảo; AI trong xử lý phản ánh, kiến nghị địa phương”… cho thấy tiềm năng ứng dụng AI trong quản lý, phản ánh, kiến nghị góp phần nâng cao hiệu quả quản trị công. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng trong sử dụng AI còn hạn chế do thiếu hạ tầng dữ liệu, nguồn nhân lực và tài chính. Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh đến việc xây dựng các “bài toán đúng” cho từng cơ quan, nghĩa là cần lựa chọn đúng nội dung phù hợp với năng lực và nhu cầu, thay vì chạy theo phong trào hoặc áp dụng dàn trải.

Với tham luận “Ứng dụng AI trong hoạt động giảng dạy và  nghiên cứu khoa học: khó khăn, thách thức, giải pháp và bài học kinh nghiệm”, PGS.TS. Đỗ Văn Hùng, Trưởng khoa Thông tin – Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã phân tích các ứng dụng của AI trên hai lĩnh vực: (1) AI tạo sinh đang tác động mạnh mẽ đến giảng dạy trong giáo dục đại học, hỗ trợ giảng viên toàn diện từ xây dựng đề cương, soạn bài, thiết kế đánh giá, sáng tạo học liệu đa phương tiện đến hỗ trợ người học qua chatbot, qua đó trở thành công cụ quan trọng trong quá trình chuyển đổi số giáo dục tại Việt Nam; (2) AI tạo sinh đang làm thay đổi hoạt động nghiên cứu khoa học và xuất bản quốc tế, hỗ trợ toàn bộ quy trình từ hình thành ý tưởng, thiết kế nghiên cứu, phân tích dữ liệu đến công bố kết quả, trở thành trợ lý nghiên cứu hiệu quả nhờ khả năng xử lý ngôn ngữ, tổng hợp tri thức và phân tích thông tin nhanh, đặc biệt hữu ích với các nhà nghiên cứu trẻ và không chuyên về phương pháp định lượng.

Trong tham luận, diễn giả nhận định rằng việc đưa trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là AI tạo sinh, vào giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Cụ thể, đội ngũ giảng viên và nhà nghiên cứu còn hạn chế về năng lực số, mức độ sử dụng công cụ AI trong công việc chuyên môn chưa cao, đồng thời vẫn tồn tại tâm lý e ngại trước công nghệ mới. Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, thiếu phần mềm bản quyền và chưa đủ khả năng tích hợp các công cụ AI vào hệ thống quản lý học tập hiện có. Các vấn đề về đạo đức và học thuật như nguy cơ đạo văn, gian lận cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết. Ngoài ra, khung chính sách quản lý liên quan đến việc ứng dụng AI trong giáo dục và nghiên cứu còn chưa rõ ràng, trong khi cơ chế hỗ trợ triển khai AI vẫn hạn chế về tài chính, đào tạo lại nguồn nhân lực và định hướng chiến lược dài hạn.

Trước những rào cản trong quá trình triển khai trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy và nghiên cứu khoa học, ông Hùng đã đề xuất bốn nhóm giải pháp nhằm phát huy hiệu quả của AI như một công cụ nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu, qua đó thúc đẩy giáo dục Việt Nam tiệm cận xu hướng giáo dục thông minh trên thế giới. Theo đó, cần chú trọng nâng cao năng lực số và nhận thức về AI cho đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu; đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ và các nền tảng số phù hợp; bảo đảm chuẩn mực đạo đức học thuật, đồng thời tăng cường quản lý chất lượng học thuật với sự hỗ trợ của AI; và từng bước hoàn thiện chính sách, cơ chế nhằm hỗ trợ việc ứng dụng AI trong giáo dục và nghiên cứu.

Xoay quanh chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học”, Tọa đàm đã nhận được nhiều câu hỏi mang tính ứng dụng thực tiễn cao từ các giảng viên, nhà nghiên cứu của Học viện đặt ra cho 2 diễn giả, như: thách thức lớn nhất trong ứng dụng AI trong khu vực công là gì; vấn đề đạo đức và pháp lý trong AI diễn ra như thế nào; công cụ, phương pháp nào để quản lý sử dụng AI trong giảng dạy để tránh phụ thuộc vào AI; quan điểm như thế nào về “AI là sự sáng tạo của nhân loại nhưng AI lại làm mất đi sự sáng tạo”; gợi mở cách thức ứng dụng AI vào thực tiễn của Học viện Hành chính và Quản trị công; các cảnh báo để sử dụng AI hiệu quả trong thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu khoa học. 

Trả lời các vấn đề đặt ra, hai diễn giả thống nhất quan điểm rằng AI cần được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ, không phải là mục tiêu cuối cùng. AI không thay thế vai trò của giảng viên hay nhà quản lý mà chỉ góp phần tăng cường năng lực, đặc biệt trong cá nhân hóa học tập và nâng cao hiệu quả nghiên cứu. Dù có khả năng tạo ra nội dung thuyết phục, AI vẫn không thể thay thế con người trong việc bảo đảm tính sư phạm, chuẩn mực đạo đức, tư duy phản biện và sự kết nối xã hội.

Để ứng dụng AI hiệu quả trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học, Học viện Hành chính và Quản trị công cần xây dựng nền tảng số vững chắc thông qua việc nâng cao năng lực số cho đội ngũ giảng viên, viên chức; đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin đủ mạnh; xây dựng hệ thống dữ liệu sạch, có cấu trúc; thiết lập quy trình kiểm định kết quả đầu ra của AI; bảo đảm đạo đức và liêm chính học thuật trong quá trình sử dụng AI; đồng thời khảo sát nhu cầu cụ thể của từng đơn vị, khoa, ban để lựa chọn và triển khai ứng dụng AI phù hợp, đạt hiệu quả cao nhất.

Sáng 16/5/2025, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức hoạt động chúc mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5). Thay mặt Đảng ủy và Ban Giám đốc Học viện, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện đã gửi lời chúc mừng trân trọng tới cán bộ, viên chức Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, cùng toàn thể các nhà khoa học, giảng viên và viên chức làm công tác quản lý khoa học.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm chụp ảnh lưu niệm.

PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh rằng Đảng và Nhà nước luôn xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới. Trên tinh thần đó, Học viện Hành chính và Quản trị công coi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới hoạt động nghiên cứu, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường năng lực quản trị công. Giám đốc Học viện bày tỏ mong muốn đội ngũ nhà khoa học, giảng viên và viên chức quản lý khoa học của Học viện tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, sáng tạo, góp phần thúc đẩy nghiên cứu khoa học gắn với các vấn đề mới của thời đại, đóng góp thiết thực cho sự đổi mới và nâng cao uy tín của Học viện trong lĩnh vực hành chính và quản trị công.