Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau – tạo động lực mới thúc đẩy phát triển bền vững
Cà Mau là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, sở hữu hệ sinh thái ven biển – rừng ngập mặn rộng lớn, điều kiện tự nhiên đặc thù và truyền thống sản xuất thủy sản lâu đời. Trong nhiều năm qua, nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là ngành hàng tôm, đã và đang giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP khu vực I, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và khẳng định thương hiệu tôm Cà Mau trên thị trường trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, bối cảnh phát triển mới đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản Cà Mau do biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản xảy ra với tần suất cao hơn…Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng khoa học – công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI), được xem là xu hướng tất yếu và là một trong những giải pháp đột phá nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm rủi ro, bảo vệ môi trường và phát triển ngành thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững. Trí tuệ nhân tạo không chỉ hỗ trợ người nuôi tôm trong giám sát môi trường, quản lý thức ăn, dự báo dịch bệnh mà còn góp phần thay đổi căn bản tư duy sản xuất, chuyển từ “nuôi theo kinh nghiệm” sang “nuôi theo dữ liệu và quy trình khoa học”.
Những kết quả trong thời gian qua
.jpg)
Trao tặng máy đếm tôm TOMOTA S3+ cho các các hộ nuôi nuôi tôm
Cà Mau hiện là địa phương có diện tích nuôi trồng thủy sản lớn nhất cả nước, với trên 435.000 ha nuôi tôm và hàng trăm nghìn hecta nuôi kết hợp tôm – rừng, tôm – lúa, tôm – cua và các đối tượng thủy sản khác. Năm 2025, tổng sản lượng nuôi trồng thủy sản của tỉnh ước đạt trên 908.000 tấn, trong đó sản lượng tôm đạt khoảng 566.000 tấn, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm ngành tôm của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh đạt khoảng 2,5 tỷ USD, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế và ngân sách địa phương.
Một điểm nổi bật trong giai đoạn gần đây là sự chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng giảm dần quảng canh truyền thống, tăng nhanh diện tích quảng canh cải tiến, thâm canh và siêu thâm canh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Nhiều mô hình nuôi tôm an toàn sinh học, nuôi tuần hoàn ít thay nước (RAS-IMTA), nuôi tôm quảng canh cải tiến năng suất cao đã được triển khai và bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt về năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, thực tiễn sản xuất cũng cho thấy ngành nuôi trồng thủy sản Cà Mau vẫn đối mặt với không ít hạn chế: sản xuất còn manh mún, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên; công tác quản lý môi trường ao nuôi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm; việc kiểm soát dịch bệnh còn bị động; liên kết chuỗi giá trị chưa thật sự bền vững. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức quản lý và sản xuất, trong đó ứng dụng trí tuệ nhân tạo được xem là một hướng đi có nhiều tiềm năng.


Ứng dụng AI và IoT trong giám sát môi trường nước
Từ đó, việc ứng dụng khoa học – công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong nuôi trồng thủy sản là “chìa khóa” mở ra thành công mới cho nghề thủy sản của tỉnh.
Định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau trong thời gian tới
Bên cạnh những kết quả bước đầu, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau còn mở ra nhiều tiềm năng lớn, đặc biệt khi đặt trong tổng thể chiến lược phát triển ngành tôm theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. AI không chỉ là công cụ kỹ thuật đơn lẻ mà là hạt nhân của hệ sinh thái số phục vụ quản lý, sản xuất và liên kết chuỗi giá trị thủy sản. Giám sát và quản lý môi trường nuôi: AI có thể tích hợp dữ liệu từ các cảm biến đo lượng nước như nhiệt độ, độ mặn, pH, oxy hòa tan, amoniac, nitrite... để phân tích xu hướng biến động và đưa ra cảnh báo sớm khi các thông số vượt ngưỡng an toàn. Đối với Cà Mau - nơi diện tích nuôi tôm lớn, phân tán và chiệu ảnh hưởng mạnh của thời tiết - việc ứng dụng AI trong giám sát môi trường sẽ giúp người nuôi chủ động hơn trong điều chỉnh kỹ thuật, giảm rủi ro dịch bệnh và thiệt hại sản xuất.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nuôi trồng thủy sản là xu hướng tất yếu trong bối cảnh ngành thủy sản Cà Mau đang hướng tới phát triển bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng với thị trường quốc tế. Với tiềm năng lớn về quy mô sản xuất, sự quyết liệt trong chỉ đạo và những kết quả bước đầu trong ứng dụng khoa học - công nghệ, Cà Mau có nhiều điều kiện thuận lợi để từng bước đưa AI vào quản lý sản xuất thủy sản.
Việc triển khai AI không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm rủi ro và bảo vệ môi trường mà còn tạo nền tảng cho chuyển đổi tư duy sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành tôm Cà Mau trong giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo./.
http://khuyennongcamau.vn (ttkdinh)