Phân lập các flavonoid chính phục vụ công tác kiểm nghiệm dược liệu Kinh giới (Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl., Lamiaceae)
Dựa trên ghi nhận hiện có, chi Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl. có khoảng 42 loài, phân bổ chủ yếu ở châu Á, và được ứng dụng rộng rãi trong y học cổ truyền nhờ nguồn dược hộp phong phú.
Các nghiên cứu hiện đại cho thấy sự đa dạng hoá hóa học của chi này, đặc biệt là flavonoid, phenylpropanoid và terpenoid, với flavonoid được coi là nhóm chất chủ lực chiếm ưu thế và giữ vai trò then chốt trong hoạt tính sinh học của nhiều loài Elsholtzia (Chen et al., 2022; Guo et al., 2012; Liu et al., 2007).

Ảnh minh họa
Kinh giới Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl. là một loại rau thơm phổ biến tại Việt Nam và được dùng trong y học cổ truyền để điều trị cảm mạo, phong thấp, xuất huyết và viêm dạ dày-ruột. Mặc dù đã có xuất hiện trong Dược điển Việt Nam, chuyên luận này thiếu chất đối chiếu để chuẩn hoá kiểm nghiệm. Mục tiêu nghiên cứu là phân lập các flavonoid chủ yếu làm chất đối chiếu phục vụ nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng, qua đó nâng cao độ tin cậy của dữ liệu kiểm nghiệm.
Kết quả phân tích cho thấy năm flavonoid chính gồm pedalin; luteolin-7-O-β-D-glucopyranosid; chrysoeriol-7-O-β-D-glucopyranosid; 7,3'-dimethoxyluteolin-6-O-β-D-glucopyranosid và 5,6,4'-trihydroxy-7,3'-dimethoxyflavon đã được phân lập từ ethyl acetate của dược liệu và xác định cấu trúc. Độ tinh khiết của các hợp chất đều trên 96% theo đánh giá bằng HPLC. Những kết quả này cung cấp nguồn chất đối chiếu tiềm năng, đóng vai trò nền tảng cho xây dựng tiêu chuẩn và đáp ứng yêu cầu cập nhật chuyên luận Dược điển trong thời gian tới.
Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ,tập 62, số 1A (2026): 1-13 (ntdinh)