Các hoạt động thụ động như xem TV có liên quan đến việc suy giảm trí nhớ và kỹ năng nhận thức. Ngược lại, những hoạt động “ngồi chủ động” như đọc sách, chơi bài hay giải đố lại giúp duy trì sự linh hoạt và khả năng ghi nhớ của não.

Theo Phó Giáo sư Paul Gardiner (Đại học Queensland, Úc), phát hiện này có thể thay đổi cách xây dựng hướng dẫn sức khỏe cộng đồng: thay vì chỉ khuyên “ngồi ít hơn”, lời khuyên có thể là “hãy chọn hoạt động ngồi mang tính kích thích trí tuệ”. Ông nhấn mạnh: “Những lựa chọn nhỏ hằng ngày – như đọc sách thay vì xem TV – có thể giúp não khỏe mạnh hơn khi chúng ta già đi.”

Nghiên cứu quy mô lớn

• Dữ liệu từ hơn 1 triệu người trung niên và cao tuổi tại 30 quốc gia được phân tích.
• Kết quả cho thấy loại hình hoạt động khi ngồi quan trọng hơn tổng thời gian ngồi.
• Các hoạt động như đọc, chơi trò chơi trí tuệ, sử dụng máy tính hay lái xe có liên hệ tích cực với chức năng điều hành và trí nhớ.

Ý nghĩa trong bối cảnh dân số già hóa

Nhà nghiên cứu Cynthia Chen, người dẫn dắt công trình, cho biết: “Chúng ta không khuyến khích ngồi nhiều hơn, nhưng khi phải ngồi, hãy chọn hoạt động kích thích trí não để tăng cường khả năng chống lại suy giảm nhận thức.”

Bà cũng nhấn mạnh rằng khi tuổi tác tăng, khả năng nhận thức thường suy giảm, trong khi thời gian ngồi lại phổ biến hơn. Việc tham gia các hoạt động đòi hỏi tư duy, giải quyết vấn đề và học hỏi liên tục có thể xây dựng “dự trữ nhận thức”, từ đó giảm nguy cơ sa sút trí tuệ – căn bệnh hiện là nguyên nhân tử vong đứng thứ bảy toàn cầu.

Nghiên cứu được thực hiện với sự phối hợp của Đại học Western (Canada), Lung Foundation Australia và Đại học Griffith.