Thu hẹp khoảng cách giữa tham vọng và thực tế net-zero

Việc quy hoạch hạ tầng lớn cho net-zero thường chậm và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những lần thiết kế lại tốn kém và trì hoãn kéo dài khiến các mạng lưới quan trọng không được xây dựng đủ nhanh để đáp ứng mục tiêu khí hậu.

Để giải quyết vấn đề này, các học giả Grantham – Joseph Hammond và Thomas Cowley – cùng Giáo sư Solomon Brown đã sáng lập AENi, phát triển công nghệ quy hoạch và thiết kế hạ tầng tiên tiến.

Hammond chia sẻ: “Có một khoảng cách lớn giữa tham vọng net-zero và thực tế triển khai các mạng lưới lớn – từ hydro, CO₂ đến điện – nhanh chóng, tiết kiệm và ít bất ngờ hơn. Sứ mệnh của chúng tôi là giúp các nhóm ra quyết định giảm rủi ro và chuyển đổi sang năng lượng sạch nhanh hơn, bằng phần mềm kết hợp mô hình địa không gian, phân tích kịch bản và mô phỏng kỹ thuật.”

RunPilot – tăng tốc quy hoạch hạ tầng

AENi vừa ra mắt RunPilot, một nền tảng quy hoạch trực tuyến, cho phép cộng tác và sử dụng dữ liệu không gian để tạo, so sánh các phương án thiết kế mạng lưới nhanh chóng.

Nhờ kỹ thuật tìm kiếm và tối ưu hóa bằng AI, RunPilot giúp các nhóm quy hoạch khám phá không gian thiết kế rộng lớn, đánh giá các yếu tố kỹ thuật, kinh tế, môi trường và xã hội, từ đó rút ngắn hàng tháng trong quá trình lập kế hoạch.

Hammond cho biết: “Hiện nay, các nhóm phải ra quyết định trị giá hàng tỷ bảng với công cụ rời rạc – định tuyến ở một nơi, chi phí/hiệu suất ở nơi khác, rủi ro và phê duyệt ở chỗ khác – rất khó để hiểu hết các đánh đổi. RunPilot tập hợp tất cả lại, giúp khám phá nhiều lựa chọn sớm hơn, với bằng chứng rõ ràng hơn.”

Từ phòng thí nghiệm đến thực tiễn

RunPilot được phát triển từ các nghiên cứu và bài toán quy hoạch thực tế tại Đại học Sheffield. Quỹ hạt giống đã giúp nhóm tiếp cận ngành, xây dựng thương hiệu ban đầu và phát triển sản phẩm để đưa nghiên cứu thành công cụ ứng dụng.

Đại học Sheffield đóng vai trò quan trọng trong việc thương mại hóa, hỗ trợ thực tiễn để nhóm chuyển từ đổi mới học thuật sang triển khai thực tế.

Tác động tương lai

AENi vừa ra mắt website chính thức của RunPilot và dự kiến sẽ thành lập công ty vào tháng 3/2026. Hammond kỳ vọng RunPilot sẽ trở thành công cụ trọng yếu trong quá trình chuyển đổi toàn cầu sang net-zero.

Ông nhấn mạnh: “Net-zero không chỉ là thách thức công nghệ – mà còn là thách thức triển khai. Hy vọng trước mắt là đưa RunPilot đến tay các tổ chức quy hoạch hạ tầng – từ nhà vận hành mạng lưới, công ty tư vấn, cơ quan chính phủ đến các đơn vị quy hoạch vùng – để trở thành công cụ hỗ trợ quyết định thực tiễn, rút ngắn vòng lặp ra quyết định vốn làm chậm tiến độ.”

Điều này đồng nghĩa với việc giảm các thiết kế lại ở giai đoạn muộn, tiến nhanh từ ý tưởng đến kế hoạch khả thi, và triển khai nhanh hơn các tài sản giúp giảm mạnh khí thải trong ngành công nghiệp nặng.