SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Humpback whales: Phát hiện mới về khả năng nghe tần số cao

[25/02/2026 08:22]

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland vừa công bố một phát hiện bất ngờ: cá voi lưng gù (humpback whales) có khả năng nhạy cảm với âm thanh tần số cao hơn nhiều so với dự đoán trước đây.

Kết quả này được rút ra từ loạt thí nghiệm kéo dài suốt 4 mùa di cư của cá voi (2021–2024) ngoài khơi Sunshine Coast, Úc.

Khám phá mới về thính giác cá voi

  • Trước đây, khả năng nghe của cá voi lưng gù chỉ được ước lượng dựa trên cấu trúc giải phẫu tai.
  • Trong nghiên cứu mới, nhóm khoa học đã phát tín hiệu âm thanh dạng “upsweep” ở nhiều dải tần khác nhau và quan sát phản ứng hành vi của cá voi.
  • Kết quả cho thấy cá voi có thể nghe rõ trong khoảng từ 80 Hz đến 22 kHz, đặc biệt nhạy ở ngưỡng 22 kHz – vốn nằm ở rìa trên của khả năng nghe của con người.

Ý nghĩa công nghệ và môi trường

  • Phát hiện này thách thức quan điểm lâu nay rằng các loài cá voi tấm sừng (baleen whales) chỉ là “chuyên gia tần số thấp”.
  • Việc cá voi lưng gù phản ứng mạnh với âm thanh tần số cao đồng nghĩa với việc các hoạt động của con người trên biển (tàu thuyền, sonar, công trình ngoài khơi) có thể gây ảnh hưởng lớn hơn dự kiến.
  • Nhóm nghiên cứu đã xây dựng audiogram đầu tiên dựa trên dữ liệu thực nghiệm cho cá voi lưng gù, mở ra cơ hội ứng dụng trong công nghệ giám sát và bảo tồn sinh vật biển.

Phương pháp thử nghiệm

  • Kỹ thuật Behavioural Observation Audiometry (BOA) được áp dụng: phát tín hiệu từ xa và theo dõi thay đổi hành vi như giảm tốc, đổi hướng, hoặc tiếp cận nguồn âm.
  • Các phản ứng này được ghi nhận và phân tích để xác định ngưỡng nghe của cá voi trong môi trường tự nhiên.

Kết luận

Theo Associate Professor Rebecca Dunlop, hiểu rõ hơn về khả năng nghe của cá voi sẽ giúp con người giảm thiểu tác động tiếng ồn nhân tạo lên đời sống của chúng. Nghiên cứu đã được công bố trên Communications BiologyCurrent Biology, khẳng định bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học biển và công nghệ bảo tồn.

https://www.technology.org
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ