Mô hình tối ưu hóa đa mục tiêu nhằm giảm chi phí vận chuyển, phát thải khí CO2 qua bài toán định tuyến với trọng tải xe hạn chế và khung thời gian (CVRPSTW)
Biến đổi khí hậu đang là tâm điểm của diễn đàn khoa học và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, nguồn nước, sản xuất và đời sống. Lượng mưa và bốc hơi thay đổi do biến đổi khí hậu, làm phức tạp chu trình thủy văn và đóng vai trò then chốt trong phát triển nông nghiệp, an ninh lương thực và quản lý nước.
Để thích ứng và giảm thiểu tác động, cần phân tích xu hướng khí hậu theo thời gian, đặc biệt ở các vùng sinh thái khác nhau, và áp dụng các mô hình định tuyến phương tiện với khung thời gian mềm nhằm tối ưu hoá chi phí vận chuyển và lượng phát thải CO2.

Ảnh minh họa
Nghiên cứu tại Kiên Giang sử dụng kết hợp kiểm định phi tham số Mann–Kendall và ước lượng Sen’s Slope để đánh giá biến động lượng mưa ở ba vùng sinh thái giai đoạn 1992–2023. Tổng lượng mưa hàng năm nói chung ổn định, nhưng có sự khác biệt rõ rệt theo vùng và thời gian: vùng nước ngọt thấy mưa tăng ở tháng 1, tháng 9 và cả năm (nổi bật tại Châu Thành; tháng 8 giảm ở Giồng Riềng và Gò Quao); vùng nước lợ tăng ở Kiên Lương (tháng 9) và giảm ở Hòn Đất, Hà Tiên (tháng 8); vùng nước mặn tăng ở An Biên và tháng 9, trong khi Vĩnh Thuận giảm nhẹ. Những kết quả này làm nổi rõ sự nhạy cảm của phân bổ mưa theo thời gian và địa bàn, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu điều chỉnh chiến lược sản xuất và quản lý nước theo từng vùng sinh thái.
Trong khuôn khổ mô hình định tuyến vận tải CVRPSTW, mục tiêu tối ưu hoá chi phí vận chuyển và giảm lượng phát thải CO2 của chuỗi cung ứng Bách Hóa Xanh từ kho Hậu Giang đến 18 cửa hàng quanh quận Ninh Kiều. Nghiên cứu áp dụng các phương pháp tối ưu hóa hiện đại như AUGMECON cho phân bổ đa mục tiêu và tối ưu hoá khung thời gian, đồng thời sử dụng dữ liệu thực nghiệm để chứng minh tính khả thi. Kết quả cho thấy có thể giảm đáng kể chi phí vận hành và phát thải, đồng thời xác định một đường cong Pareto cân bằng giữa chi phí và môi trường, hướng tới phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội trong logistics đô thị.
Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, Tập 61, Số 4A (2025): 15-26 (dtnkhanh)