Ảnh minh họa: Internet

Rạn san hô là một trong những hệ sinh thái đa dạng sinh học nhất trên trái đất, các rạn san hô tuy chỉ chiếm chưa tới 1% diện tích đại dương nhưng lại có 25% số sinh vật biển sống ở đó, chúng thường được ví như những khu rừng nhiệt đới dưới đáy biển. Chúng cũng rất quan trọng đối với nguồn cung cấp thực phẩm và nền kinh tế địa phương.  Chỉ riêng du lịch liên quan đến rạn san hô đã tạo ra khoảng 36 tỷ USD mỗi năm và giá trị kinh tế toàn cầu của các rạn san hô trên tất cả các lĩnh vực đều đạt 10 nghìn tỷ USD mỗi năm. Theo báo cáo của cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA), báo cáo về phân tích toàn cầu lớn nhất từng được thực hiện về sức khỏe của rạn san hô cho thấy nhiệt độ đại dương tăng cao đã dẫn đến mất 14% san hô toàn cầu. Năm 2022, theo báo cáo ủa các nhà khoa học của Trường đại học Hawaii, khoảng 50% san hô trên thế giới phải đối mặt với sự đe doạ do biến đổi khí hậu vào năm 2035.

Những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự suy giảm san hô trên thế giới là: biến đổi khí hậu; Axit hoá đại dương; ô nhiễm môi trường; khai thác quá mức; tác động vật lý từ con người; ... Hậu quả của việc các rạn san hô bị suy giảm đó là: mất cân bằng sinh học; tác động xấu đến cộng đồng ven biển; gậy thiệt hại về kinh tế; sự mất cân bằng của hệ sinh thái biển; .... Tuy nhiên, theo NOAA, năm 2020, cho thấy trên toàn thế giới cũng có dấu hiệu phục hồi của san hô ở một số địa điểm, mang lại hy vọng rằng các rạn san hô có thể phục hồi nếu các bước ngay lập tức được thực hiện để hạn chế tình trạng ấm lên của đại dương trong tương lai.

Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, đã có rất nhiều giải pháp trước mắt và lâu dài được thực hiện nhằm phục hồi rạn san hô. Những phương pháp cơ bản đó là: (1) phục hồi san hô bằng cách cấy ghép các tập đoàn san hô từ một rạn san hô khỏe mạnh hoặc hoạt động trồng san hô lên một rạn san hô bị suy thoái; (2) phục hồi các rạn san hô bằng cách thực hiện các kỹ thuật cải thiện khả năng tạo ấu trùng bám vào giá thể đáy, tức là một số ấu trùng san hô lắng xuống và tự bám vào giá thể an toàn - nơi chúng có thể tiếp tục phát triển thành các polyp san hô; (3) phục hồi san hô bằng cách tạo ra các rạn san hô nhân tạo từ việc đặt các giá thể do con người tạo ra ở dưới đáy biển để thu hút sinh vật biển, bao gồm san hô và tất cả các dạng sinh vật biển khác.

Áp dụng công nghệ Biorock được cho là một trong những giải pháp bền vững để bảo vệ rạn san hô khỏi sự tuyệt chủng hàng loạt do hiện tượng nóng lên toàn cầu. Bằng phương pháp này, san hô phát triển trên rạn Biorock có tỷ lệ sống sót cao hơn từ 1600% đến 5000% sau khi bị tẩy trắng nghiêm trọng so với san hô trên các rạn gần đó.

Từ những phân tích cho thấy, mặc dù có nhiều thách thức, việc nghiên cứu thử nghiệm, ứng dụng công nghệ Biorock nhằm phục hồi san hô ở Việt Nam là cần thiết, mở ra một hướng nghiên cứu mới, một phương pháp mới trong nghiên cứu nhằm đa dạng hoá các phương pháp phục hồi san hô ở Việt Nam. Công nghệ Biorock có thể phát triển và đóng góp tích cực vào công cuộc bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái biển ở Việt Nam do đang đứng trước nguy cơ bị suy thoái cao bởi các tác nhân khác nhau.