Tỉnh Cà Mau có diện tích nuôi trồng lớn nhất nước, lên đến hơn 280.000 ha, vị trí địa lý đặc thù, nằm giáp biển, với hệ thống kênh rạch chằng chịt và vùng rừng ngập mặn phong phú, tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của các mô hình nuôi tôm thâm canh, siêu thâm canh, quảng canh cải tiến và quảng canh kết hợp. Ðặc biệt, mô hình nuôi tôm sinh thái, tôm - lúa, tôm - rừng ngày càng được nhân rộng về diện tích. Mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường, duy trì hệ sinh thái rừng ngập mặn.  

Năm 2025, trong bối cảnh biến động thị trường và tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, ngành nuôi trồng thủy sản Cà Mau vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định. Diện tích nuôi tôm toàn tỉnh ước đạt hơn 435 nghìn ha, trong đó cơ cấu mô hình nuôi tiếp tục được điều chỉnh theo hướng phát huy lợi thế sinh thái tự nhiên. Sản lượng thủy sản năm 2025 đạt trên 1,26 triệu tấn, tăng so với cùng kỳ, trong đó sản lượng tôm đạt khoảng 585 nghìn tấn. 

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao tại các vùng nuôi thủy sản góp phần nâng cao giá trị sản xuất, bảo vệ môi trường.

Bên cạnh việc khai thác, phát huy hiệu quả các lợi thế, tỉnh Cà Mau đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản, kiểm soát nguy cơ ô nhiễm môi trường từ hoạt động này, qua đó hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững của địa phương.

Theo đó, để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nuôi trồng thủy sản trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, Chi cục Thủy sản Cà Mau đã xây dựng kế hoạch triển khai Kế hoạch bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Cà Mau năm 2026.

Trong đó, quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản được xác định là nhiệm vụ thường xuyên đã được triển khai hằng năm. Trong năm 2026, Chi cục Thủy sản tiếp tục tổ chức quan trắc môi trường tại các vùng nuôi, với các đối tượng nuôi như tôm nước lợ, cá rô phi, tôm càng xanh và một số đối tượng thủy sản khác.

Cụ thể, bố trí 39 điểm quan trắc môi trường nguồn nước cấp phục vụ nuôi tôm nước lợ tại các tuyến sông đầu nguồn thuộc một số vùng trọng điểm nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Đồng thời, thực hiện 15 điểm quan trắc môi trường vùng nước nuôi cá rô phi, tôm càng xanh và một số đối tượng khác tại các xã, phường trong tỉnh. Các thông số quan trắc bao gồm: nhiệt độ, pH, DO, độ mặn, N-NH4+, N-NO2-, N-NO3-, P-PO43-, H2S, độ kiềm, COD, TSS, Vibrio spp. (tổng số), Coliform, kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật. 

Chi cục Thủy sản sẽ tổng hợp, đánh giá kết quả chất lượng nước, đưa ra nhận định và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp; đồng thời thông báo, cảnh báo kết quả đến người dân nuôi trồng thủy sản, gửi UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan để phục vụ công tác quản lý nhà nước, tăng cường quản lý vùng nuôi và hướng dẫn áp dụng các biện pháp quản lý môi trường, phòng, chống dịch bệnh trong nuôi trồng thủy sản. 

Cà Mau tiếp tục xây dựng mô hình quản lý chất thải tiên tiến trong hoạt động thủy sản nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, hướng tới phát triển thủy sản theo hướng ổn định và thân thiện với môi trường. Tỉnh đặc biệt chú trọng đến việc kiểm soát, thu gom, xử lý hiệu quả các loại chất thải phát sinh trong quá trình nuôi (nước thải, bùn thải, chất thải rắn), hạn chế xả thải trực tiếp ra môi trường; đồng thời ứng dụng tiến bộ khoa học – công nghệ, công nghệ sinh học trong xử lý chất thải...

Các mô hình nuôi tôm sinh thái, tôm - lúa, tôm - rừng ngày càng được nhân rộng.

Trước những thách thức ngày càng gia tăng từ biến động thời tiết và sự thay đổi chất lượng nguồn nước, công tác quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường nước trong nuôi trồng thủy sản được tỉnh Cà Mau xác định là nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt, giữ vai trò nền tảng trong công tác quản lý, chỉ đạo sản xuất và phòng ngừa rủi ro môi trường, dịch bệnh.

Từ năm 2021 đến nay, công tác quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh được triển khai theo Kế hoạch số 133/KH-UBND của UBND tỉnh Cà Mau về quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2021–2025. Thông qua việc theo dõi, đánh giá diễn biến chất lượng môi trường nước tại các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm, hoạt động quan trắc đã cung cấp cơ sở khoa học cho công tác cảnh báo, khuyến cáo kỹ thuật, giúp người nuôi chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất phù hợp với điều kiện môi trường thực tế.

Cùng với việc triển khai quan trắc, giám sát môi trường nước, chương trình đào tạo, tập huấn nghiệp vụ về quan trắc, cảnh báo môi trường cho đội ngũ cán bộ quản lý nuôi trồng thủy sản được xác định là một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch triển khai hằng năm. Thông qua các hoạt động đào tạo, đội ngũ cán bộ từng bước được nâng cao kiến thức chuyên môn, năng lực dự đoán, dự báo diễn biến môi trường và dịch bệnh, đáp ứng yêu cầu cảnh báo trong công tác chỉ đạo sản xuất, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro cho người nuôi. 

Thời gian tới, địa phương này tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông về bảo vệ môi trường trong các hoạt động thủy sản nói riêng, bảo vệ môi trường nói chung tới các bên có liên quan, đặc biệt chú trọng tới cộng đồng ngư dân, người nuôi trồng thủy sản, chế biến thủy sản và cộng đồng dân cư tham gia hoạt động thủy sản.

Nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, tiến bộ kỹ thuật trong các hoạt động thủy sản theo hướng công nghệ tiên tiến hiện đại, thân thiện với môi trường giảm thiểu chất thải theo kinh tế tuần hoàn. Xã hội hóa, khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong xử lý chất thải từ các hoạt động thủy sản; xã hội hóa, nâng cao năng lực hệ thống các tổ chức đánh giá sự phù hợp lĩnh vực môi trường.

Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ tại các vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm, các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, làng nghề chế biến thủy sản,... đảm bảo quy định về bảo vệ môi trường. Đầu tư, phát triển mạng lưới quan trắc môi trường thủy sản đồng bộ; xây dựng và thực hiện chương trình quan trắc môi trường thủy sản (nuôi trồng thủy sản, khai thác thủy sản, chế biến thủy sản, cơ sở hạ tầng thủy sản) hiệu quả. Xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia cung ứng dịch vụ môi trường trong tái chế, xử lý chất thải, xử lý ô nhiễm môi trường trong lĩnh vực thủy sản.