Nông nghiệp sẽ phát triển theo hướng tập trung chất lượng và phát thải thấp
Ngành nông nghiệp và môi trường thời gian qua đã triển khai nhiều chương trình liên quan đến nâng cao chất lượng và phát thải thấp trong sản xuất nông nghiệp, trên cơ sở đó, người nông dân trồng lúa kiểu mới có thể có thêm thu nhập từ thị trường carbon.
Ảnh minh họa
Niên vụ 2025-2026 được ngành nông nghiệp và môi trường dự báo đạt 556,4 triệu tấn. Nhiều quốc gia đã tự chủ lương thực. Trong khi đó, biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải và tiêu chuẩn thị trường đang trở thành sức ép chính. Mô hình tăng trưởng bằng sản lượng được xác định không còn phù hợp với thực tiễn, ngành lúa phải chuyển sang “kinh tế lúa gạo”, tức giá trị chủ yếu nằm ở cách trồng.
Việt Nam từng tăng trưởng nhờ năng suất. Hiện năng suất khoảng 6 tấn/ha, sản lượng hơn 43 triệu tấn mỗi năm. Dư địa tăng thêm không còn nhiều. Do đó, ngành nông nghiệp định hướng giai đoạn tới phải tập trung chất lượng và phát thải thấp. Được biết, ngành nông nghiệp và môi trường đã triển khai nhiều chương trình liên quan đến chất lượng và phát thải thấp trong sản xuất nông nghiệp. Đơn cử như, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035... Trên cơ sở đó, người nông dân trồng lúa kiểu mới có thể có thêm thu nhập từ thị trường carbon, thay vì chỉ bán gạo.
Để đạt được, nông dân phải áp dụng quy trình canh tác chuẩn: giảm giống, giảm phân, giảm thuốc, tưới ngập khô xen kẽ, quản lý rơm rạ. Kết quả thử nghiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trên các mô hình cho thấy, giảm phát thải metan từ 20-40% và lợi nhuận tăng hơn 30%.
Hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra (MRV) phát thải đang được xây dựng. Khi có dữ liệu, ruộng lúa đủ điều kiện tham gia cơ chế tài chính carbon. Cùng với đó, cơ giới hóa và số hóa được đưa vào đồng ruộng. Drone gieo sạ, bón phân; dữ liệu vùng trồng được ghi nhận. Mục tiêu là nâng hiệu quả kinh tế, giảm phát thải và minh bạch chuỗi giá trị lúa gạo.
Trong một Hội nghị mới đây về chương trình thúc đẩy nhân rộng sản xuất lúa gạo thế hệ mới, Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất các nước trong khu vực chia sẻ công nghệ giống chịu khí hậu, thống nhất tiêu chuẩn phát thải thấp và tiến tới công nhận tín chỉ carbon nông nghiệp, đồng thời, đề nghị Ngân hàng Thế giới (WB) quan tâm, hỗ trợ tài chính xanh và cơ chế trả tiền theo kết quả giảm phát thải. Mục tiêu là nâng hiệu quả kinh tế, giảm phát thải và minh bạch chuỗi giá trị lúa gạo.
Theo https://thiennhienmoitruong.vn (hnyen)