Robot hình người của Unitree biểu diễn kungfu. Ảnh: Unitree

Những sự kiện đầy ấn tượng nói trên diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đang nhanh chóng tiến bộ trong lĩnh vực robot hình người, tận dụng chuỗi cung ứng phần cứng mạnh mẽ và cơ sở sản xuất của nước này để ra mắt các mẫu robot hình người mới nhanh hơn và với quy mô lớn hơn so với các đối thủ Mỹ.

Theo đó, Unitree, công ty robot hình người lớn nhất Trung Quốc, hồi năm ngoái đã xuất xưởng lượng robot hình người gấp khoảng 36 lần các đối thủ Mỹ như Figure và Tesla. Nhìn chung, năm 2025, Trung Quốc chiếm hơn 80% lượng robot hình người được lắp đặt trên toàn cầu và chiếm hơn một nửa ngành công nghiệp robot của thế giới.

Đáng chú ý, Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về cảm biến lidar - công nghệ cảm biến tiên tiến sử dụng ánh sáng laser để đo khoảng cách và tái tạo hình ảnh không gian, chiếm tới 70% thị trường toàn cầu. Riêng công ty Leaderdrive đã nhanh chóng trở thành một trong những nhà sản xuất lớn nhất thế giới về bộ giảm tốc hài hòa - thiết bị cơ học thường được sử dụng trong nhiều ứng dụng công nghiệp khác nhau để giảm tốc độ, vốn rất quan trọng đối với nhiều loại robot.

Trong khi đó, Eyou Robot Technology vừa khai trương dây chuyền sản xuất tự động đầu tiên trên thế giới dành cho các khớp robot hình người tại Thượng Hải, còn các công ty như ESTUN hay Inovance đang nổi lên như những “ông trùm” trong lĩnh vực sản xuất bộ điều khiển, đóng vai trò như bộ não của robot.

Sự phát triển nhanh chóng của robot hình người được xem là dấu hiệu cho thấy sự bùng nổ của AI vật lý. Ngay từ những năm 1970, nhiều công ty đã cố gắng chế tạo robot tự hành nhưng lại chỉ giới hạn ở việc lập trình robot thực hiện các nhiệm vụ cố định trong các môi trường được kiểm soát. Tuy nhiên, sau nhiều thập niên nỗ lực, cuộc cách mạng AI tạo sinh đang giúp robot có thể nhận thức và cảm nhận thế giới thực, khái quát hóa từ dữ liệu huấn luyện hạn chế sang các tình huống mới, từ đó “học” cách hoạt động trong môi trường.

Dù Trung Quốc đạt được nhiều thành tựu trong sản xuất robot hình người nhưng giới chuyên gia tin rằng Mỹ có thể giành lại vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực AI vật lý, bởi theo họ, robot hình người của Trung Quốc rất hào nhoáng nhưng nhiều robot không thể thực hiện các nhiệm vụ đòi hỏi kỹ năng của con người một cách đáng tin cậy. Mặt khác, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phải phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài đối với một số linh kiện cao cấp như động cơ servo tiên tiến - bộ phận truyền động các thiết bị máy móc. Trái lại, Mỹ dẫn đầu trong các nền tảng mô phỏng tiên tiến và sở hữu các công ty nổi bật như Tesla, Figure AI và Physical Intelligence, vốn vượt trội hơn các đối thủ cạnh tranh của Trung Quốc trong phát triển phần mềm thay vì chỉ tập trung vào số lượng phần cứng.