Ngoài tác dụng thẩm mỹ, lan Cymbidium còn có ứng dụng trong y học cổ truyền ở một số nước châu Á, đồng thời mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều nhà vườn từ sản phẩm thương phẩm. Để phát triển bền vững, bên cạnh yếu tố giống và kỹ thuật canh tác, hệ vi sinh vật trong vùng rễ cũng đóng vai trò thiết yếu cho chu kỳ sống của các loài trong họ Lan.

Ảnh minh họa

Mối quan hệ cộng sinh giữa lan và nấm cộng sinh lan (OMF) đóng vai trò then chốt trong tăng cường khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng. Theo Noel Bernard, OMF được phân loại thành Rhizotonias, gồm ba nhóm Tulasnellaceae, Ceratobasidiaceae và Serendipitaceae, một phức hợp nấm xâm nhập vào mô tế bào của lan mà không gây triệu chứng bệnh, từ đó hình thành cơ quan cộng sinh với hoại lan hoặc rễ lan. Trong khi đó, các nhóm nấm Rhizoctonias, Ascomycota và Basidiomycota cũng có mối quan hệ với lan ở nhiều dạng cộng sinh hoặc đối sinh, giúp lan tăng trưởng và phát triển nhờ nâng cao khả năng hấp thu dinh dưỡng và nước. Ở tự nhiên, sự sống còn của hạt lan phụ thuộc hoàn toàn vào OMF, vì chúng thiếu nội nhũ và cần sự cộng sinh để sinh sản.

Tại Việt Nam, nghiên cứu về mối quan hệ giữa nấm cộng sinh và lan, cũng như vai trò của OMF trong sinh sản của hạt lan, còn hạn chế. Do vậy, việc khảo sát sự hiện diện của OMF trong rễ và giá thể trồng lan Cymbidium sp. ở Thành phố Hồ Chí Minh là rất cần thiết làm nền tảng cho các nghiên cứu sâu hơn về chức năng của OMF trong cung cấp chất dinh dưỡng cho cây lan và ứng dụng OMF vào quy trình canh tác. Trong kết quả nghiên cứu gần đây, rễ lan cho thấy sự hiện diện của bốn dạng sợi nấm với đặc điểm sợi phân nhánh và thắt eo tại nhánh, cùng tỉ lệ xuất hiện 70,0%. Giá thể trồng lan ghi nhận tám dạng bào tử, trong đó OMF-1 có dạng tam giác chiếm ưu thế 100,0%, với mật độ bào tử trung bình cao nhất là 2,00 bào tử/g giá thể.