Jonathan Haidt phát biểu trước đông đảo khán giả.

Jonathan Haidt là Giáo sư về Lãnh đạo Đạo đức tại Trường Kinh doanh Stern, thuộc Đại học New York và là tác giả của cuốn sách bán chạy gần đây “Thế hệ lo âu”, trong đó ông cho rằng việc sử dụng rộng rãi mạng xã hội trong những năm 2010 đã gây ra những tác hại đặc biệt nghiêm trọng đối với phụ nữ trẻ, khiến họ dễ bị lo âu và trầm cảm.

Tại buổi thuyết trình mới đây, nhà tâm lý học xã hội Jonathan Haidt đã chỉ ra rằng, việc chúng ta không thể cất điện thoại đi, sự thôi thúc kiểm tra mạng xã hội và việc dành hàng giờ mỗi ngày xem video ngắn đang gây ra hàng loạt vấn đề cho xã hội.

Bài giảng của Jonathan Haidt có tiêu đề: “Cuộc sống sau tháp Babel: Dân chủ và sự phát triển con người trong thế giới tan vỡ và cô đơn mà công nghệ mang lại”, đã được trình bày trước hơn 400 người tham dự tại hội trường Huntington của MIT.

Nhà tâm lý học xã hội Jonathan Haidt lưu ý rằng ông không phản đối tất cả các hình thức công nghệ, mà chỉ đang tìm cách giảm thiểu những tác hại của nó. Ông đã phân tích một cách mạnh mẽ về những tác hại mà điện thoại thông minh và mạng xã hội gây ra cho nhận thức, cấu trúc xã hội và hạnh phúc của trẻ em. Đồng thời kêu gọi hành động mới để ngăn chặn những ảnh hưởng này.

“Trên khắp thế giới, con người đang bị suy giảm,” Haidt nói. “Kém thông minh hơn, ít hạnh phúc hơn, kém năng lực hơn. Và điều đó đang diễn ra rất nhanh,… Luận điểm của tôi là nếu chúng ta tiếp tục theo xu hướng hiện tại khi trí tuệ nhân tạo đang phát triển, thì tốc độ suy giảm sẽ càng tăng nhanh. Sự suy thoái của nhân loại sẽ càng nhanh hơn.”

Nhưng khi Haidt tiếp tục nghiên cứu tác động của mạng xã hội lên xã hội, ông bắt đầu tập trung vào các vấn đề khác. Việc chúng ta không thể rời xa điện thoại, sự thôi thúc kiểm tra mạng xã hội và việc chúng ta dành hàng giờ mỗi ngày để xem các video ngắn có thể gây ra những vấn đề vượt xa bất kỳ sự gia tăng nào về lo âu và trầm cảm.

“Hóa ra, đó không phải là vấn đề lớn nhất,” Haidt nói. “Có một vấn đề lớn hơn. Đó là sự phá hủy khả năng tập trung của con người. Bởi vì điều này đang ảnh hưởng đến hầu hết mọi người, kể cả  người lớn. Và nếu bạn tưởng tượng nhân loại bị mất đi từ 10 đến 50% khả năng tập trung, thì chẳng còn lại gì nhiều. Chúng ta không thể làm việc hiệu quả nếu không thể tập trung hoặc duy trì sự chú ý vào một nhiệm vụ quá 30 giây.”

Ông lưu ý rằng những học sinh dễ bị phân tâm và có khả năng tập trung ngắn hạn đang đọc ít sách hơn; một số sinh viên ngành điện ảnh không thể ngồi xem hết một bộ phim. Ông cũng nhận thấy nhóm 25% học sinh giỏi nhất vẫn tiếp tục đạt kết quả tốt, nhưng đối với hầu hết học sinh, trình độ đã giảm đáng kể kể từ những năm 2010.

Jonathan Haidt tuyên bố rằng bất kỳ giải pháp nào được đưa ra cho những vấn đề này đều phải xuất phát từ sự chủ động của con người. Theo ông: “Mọi người khi thấy vấn đề, họ sẽ tìm cách giải quyết. Đó là điều tôi hy vọng sẽ truyền tải đến những khán giả quan trọng này. Vì vậy, hãy xem xét những gì tôi nói, những xu hướng này, và sau đó hãy nỗ lực để thay đổi chúng.”

Chúng ta cần làm gì để hạn chế những thiệt hại về mặt trí tuệ và xã hội do các thiết bị công nghệ và mạng xã hội gây ra? Trước hết, Haidt đề xuất rằng chúng ta nên bớt ấn tượng hơn trước những đổi mới công nghệ cao và mạng xã hội.

“Chúng ta cần phải thoát khỏi sự lệ thuộc vào công nghệ,”, Haidt gợi ý rằng điều đó có nghĩa là cần thực hiện các bước để hạn chế sự tiếp xúc của chúng ta với công nghệ. Nhóm vận động công chúng của ông, Phong trào Thế hệ Lo lắng (The Anxious Generation Movement), đề xuất bốn cải cách: Không cho trẻ em dùng điện thoại thông minh trước tuổi học trung học; không sử dụng mạng xã hội trước 16 tuổi; cấm điện thoại trong trường học từ đầu đến cuối giờ học; và cho trẻ em nhiều sự độc lập, tự do vui chơi và trách nhiệm hơn trong cuộc sống.

Chắc chắn đang có những chuyển biến hướng tới một số khái niệm này. Một số khu học chánh ở Mỹ đang cấm hoặc hạn chế sử dụng điện thoại; Úc cũng đã ban hành lệnh cấm mạng xã hội đối với bất kỳ ai dưới 16 tuổi, trong khi một số quốc gia khác đã công bố các kế hoạch tương tự .

Bất chấp những thay đổi đột ngột mà công nghệ đã mang lại trong 15 năm qua, hiện tại, con người vẫn có thể tìm ra cách thoát khỏi tình trạng khó khăn do công nghệ gây ra.