Các hạt vi nhựa tác động như thế nào đến cơ thể con người?
Hiện nay vẫn chưa có câu trả lời chắc chắn về tác động của vi nhựa đến cơ thể con người.
.jpg)
Vi nhựa đã được phát hiện ở nhiều bộ phận cơ thể người.
Một số bằng chứng cho thấy có sự thay đổi hành vi và viêm nhiễm ở chuột tiếp xúc với vi nhựa. Nhưng liều lượng cao nhất được cho những con chuột đó là 1 gram mỗi ngày, một liều lượng khổng lồ đối với cơ thể người, chứ chưa nói đến chuột. Một nghiên cứu trên lợn sử dụng 1 gram mỗi tuần và phát hiện ra rằng việc tiếp xúc với vi nhựa ảnh hưởng đến sự biểu hiện của 86 gen và gây ra stress oxy hóa ở tuyến tụy, điều này xảy ra khi có lượng chất chống oxy hóa trong cơ thể không đủ để loại bỏ các phân tử không ổn định dẫn đến tổn thương tế bào. Nhưng một lần nữa, liều lượng này là không thực tế.
Trên thực tế, vào năm 2022, Tổ chức Y tế Thế giới đã cảnh báo trong một báo cáo rằng hầu hết các nghiên cứu trên động vật sử dụng nồng độ vi nhựa cao hơn nhiều so với mức mà con người thường tiếp xúc, hoặc sử dụng các hạt vi nhựa lớn hơn so với kích thước mà cơ thể người có thể hấp thụ. Báo cáo cũng lưu ý rằng vi nhựa lưu thông trong các cơ quan của chúng ta khác với ở loài gặm nhấm, khiến việc áp dụng các phát hiện này cho con người trở nên khó khăn.
Các nghiên cứu sơ bộ trên người đã được thực hiện, và một nghiên cứu gần đây cho thấy vi nhựa có thể tích tụ trong các mảng xơ vữa cùng với chất béo, cholesterol và tế bào máu. Ở những người có mảng xơ vữa chứa vi nhựa, các nhà nghiên cứu nhận thấy tỷ lệ đau tim và đột quỵ cao hơn – nhưng chúng ta chỉ có thể nói rằng đây là mối tương quan, chứ không phải bản thân vi nhựa gây ra những hậu quả này.
Hiểu được tác động của vi nhựa lên cơ thể chúng ta là một vấn đề phức tạp. Đúng là chúng chứa các hóa chất có thể gây rối loạn các quá trình trong cơ thể, nhưng khi đánh giá rủi ro, chúng ta không thể cho rằng 100% các hóa chất đó sẽ ngấm vào cơ thể ngay lập tức. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi chúng ta giả định một lượng trung bình. Ví dụ, quá trình rò rỉ trong ruột chỉ dẫn đến sự gia tăng không đáng kể nồng độ hóa chất trong mô xung quanh. Và những hóa chất này không nhất thiết tăng lên trong suốt cuộc đời, bởi vì chúng cũng có thể rò rỉ ra khỏi mô và thải ra ngoài qua phân.
Người ta lo ngại rằng các chất độc khác bám vào vi nhựa có thể xâm nhập vào cơ thể. Hoặc chúng có thể gây rối loạn phản ứng miễn dịch, gây tổn thương tế bào hoặc viêm nhiễm. Nhưng liệu chúng có gây ra những tác động này nhiều hơn so với các loại ô nhiễm không khí khác, tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, ăn quá nhiều đường hoặc bị cảm lạnh hay không? Chúng ta đơn giản là không biết.
Việc lo ngại rằng vi nhựa có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe là điều dễ hiểu, và chúng ta nên tìm hiểu xem liệu điều đó có thực sự đúng hay không. Quan điểm này càng làm tăng thêm cảm giác bi quan về ô nhiễm đang diễn ra xung quanh chúng ta. Và chỉ vì chúng ta không tiêu thụ lượng nhựa tương đương với một chiếc thẻ tín dụng mỗi tuần không có nghĩa là những lo ngại tiềm ẩn là không có cơ sở. Nhưng lĩnh vực này vẫn còn non trẻ, và chúng ta chưa có dữ liệu chính xác về tác động của vi nhựa trong cơ thể. Vì vậy, cần có thêm những nghiên cứu chắc chắn hơn về tác động của vi nhựa tới sức khỏe con người.