Theo dự báo từ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Gia Lai, từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2026 trên địa bàn tỉnh có khả năng xuất hiện nắng nóng, nguy cơ thiếu nước cục bộ tại một số khu vực phía Nam tỉnh; từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026 nắng nóng vẫn tiếp tục duy trì tại khu vực phía Đông tỉnh. Tình hình nắng nóng kéo dài, lượng mưa thấp có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra hạn hán, thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao.

Việc vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi giúp tỉnh Gia Lai đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất. 

Để chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, cháy rừng và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026; UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước, cung cấp thông tin, cảnh báo kịp thời cho các địa phương và đơn vị có liên quan để triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, điều chỉnh kế hoạch gieo trồng phù hợp với tình hình nguồn nước.

Hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, chuyển đổi diện tích trồng lúa ở vùng hạn hán, chưa bảo đảm cấp nước sang cây trồng cạn phù hợp. Hướng dẫn, phổ biến các biện pháp, kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc và bảo vệ cây trồng phù hợp với nguồn nước tưới. Chỉ đạo Chi cục Thủy lợi quản lý, vận hành hệ thống đê ngăn mặn, giữ ngọt, giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra; Chỉ đạo Trung tâm Nước sạch nông thôn, bảo trì giếng khoan, thiết bị các nhà máy hiện có; tổ chức mở mạng lưới cấp nước, đấu nối nước vào hộ gia đình; đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình cấp nước sạch, sớm đưa công trình vào sử dụng. 

Đối với các đơn vị vận hành công trình thủy lợi trên điah bàn tỉnh bao gồm: Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai quản lý chặt chẽ nguồn nước các hồ chứa; tổ chức dẫn nước, cấp nước kịp thời, đúng lịch tại các điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ; tổ chức nạo vét kênh mương, thông thoáng lòng dẫn.

Phối hợp với UBND các xã, phường xây dựng phương án cấp nước hợp lý; xây dựng phương án ứng phó hạn hán cho từng vùng hạn cụ thể; tổ chức điều hòa nguồn nước trong lưu vực. Những vùng thiếu nước phải xây dựng phương án ưu tiên cấp nước sinh hoạt; điều chỉnh, giảm diện tích gieo trồng tại các khu vực không bảo đảm nguồn nước. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công tác sửa chữa, bảo trì các hạng mục công trình, khẩn trương nạo vét kênh mương, cửa vào cống lấy nước để đảm bảo dẫn nước;

Nhằm chủ động phương án ứng phó nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất, các địa phương rà soát, xây dựng kế hoạch sử dụng nguồn nước hiện có phục vụ sản xuất nông nghiệp vụ Hè Thu cho phù hợp, thực hành tiết kiệm nước ngay từ vụ Đông Xuân, đặc biệt lưu ý các khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước trong mùa khô các xã khu vực phía Tây tỉnh.

Tại những vùng thiếu nước chủ động chuyển đổi cây trồng phù hợp với nguồn nước hiện có; điều chỉnh, giảm diện tích gieo trồng; Chỉ đạo các đơn vị cấp nước sạch do xã quản lý: Bảo trì giếng, bảo trì thiết bị, đường ống từng nhà máy; các nhà máy cấp nước sạch sẵn sàng hoạt động đạt công suất tối đa đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho Nhân dân, mở mạng cấp nước sạch và đấu nối đến hộ gia đình. Thống kê các thiết bị chứa, vận chuyển nước sạch hiện có trên địa bàn để huy động vận chuyển nước sạch đến các cụm dân cư bị thiếu nước.

Kiện toàn tổ chức thủy lợi cơ sở (Hợp tác xã nông nghiệp hoặc Tổ hợp tác); thực hiện nghiêm việc tiếp nhận nguồn nước tại các điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ thủy lợi, tổ chức phân phối nước đến mặt ruộng theo kế hoạch tưới; quản lý tốt nguồn nước được giao; tham mưu phương án ứng phó hạn hán cho phù hợp đối với các vùng có nguy cơ thiếu nước.

Tỉnh triển khai đồng bộ giải pháp đảm bảo nguồn nước, hạn chế thiệt hại trong sản xuất nông nghiệp. 

Tổ chức bảo trì thiết bị bơm, nạo vét bể hút, bể xả, nạo vét kênh mương nội đồng; thống kê các máy bơm hiện có trên địa bàn để huy động khi cần thiết. Chủ động sử dụng ngân sách dự phòng của địa phương để thực hiện các giải pháp cấp bách; trường hợp nguồn kinh phí vượt quá khả năng ngân sách của địa phương, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, đề xuất UBND tỉnh xem xét, hỗ trợ theo quy định. Theo dõi thường xuyên thông tin dự báo của Đài Khí tượng Thuỷ văn Gia Lai, tại địa chỉ https://pcttgialai.gov.vn, hệ thống đo mưa chuyên dùng trên trang thông tin Vrain.vn và dung tích các hồ chứa để vận hành điều tiết các hồ chứa phù hợp.

Đối với các đơn vị Tổng công ty Cà phê Việt Nam, Binh đoàn 15, Công ty Cổ phần chè Bàu Cạn, Công ty cổ phần chè Biển Hồ, Công ty Cổ phần cà phê tỉnh Gia Lai theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tổ chức vận hành các hồ chứa thuỷ lợi theo quy trình vận hành được cấp thẩm quyền ban hành. Thường xuyên đánh giá trữ lượng nước và khả năng tưới của từng công trình thuỷ lợi để điều chỉnh kế hoạch cấp nước cho từng công trình phù hợp.

Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công tác sửa chữa, bảo trì các hạng mục công trình, khẩn trương nạo vét kênh mương, cửa vào cống lấy nước để đảm bảo dẫn nước. Xây dựng phương án phòng, chống hạn cụ thể cho từng công trình, từng khu tưới. Trong đó, ưu tiên nguồn nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất của người dân trong trường hợp nguồn nước bị thiếu hụt.../.

Lê Vân