Giáo sư Prokar Dasgupta đã sử dụng Hệ thống Robot Toumai tại Bệnh viện London Clinic để phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư tuyến tiền liệt của một bệnh nhân từ khoảng cách gần 2.500km. (Aaron Chown/PA Images via Getty Images)

Cách thức hoạt động của phẫu thuật robot từ xa

Ca phẫu thuật này kết nối hai bệnh viện cách nhau gần 2.500 km. Bác sĩ phẫu thuật, Giáo sư Prokar Dasgupta, đã thực hiện ca mổ từ một bảng điều khiển robot tại trung tâm robot của Bệnh viện London Clinic ở phố Harley Street.

Bệnh nhân, ông Paul Buxton, 62 tuổi, là cư dân của Gibraltar, đã sống ở đó khoảng bốn thập kỷ. Những bệnh nhân cần phẫu thuật chuyên khoa ung thư tuyến tiền liệt thường phải di chuyển đến các trung tâm y tế lớn hơn như London hoặc Madrid. Hành trình đó có thể đồng nghĩa với việc phải chờ đợi lâu, chi phí đi lại cao và xa nhà nhiều tuần.

Buxton đã tránh được sự gián đoạn đó. Ông được phẫu thuật tại bệnh viện địa phương. Ban đầu ông dự định đến London để phẫu thuật nhưng hồi đầu tháng Hai đã được đề nghị tham gia thử nghiệm phẫu thuật từ xa giữa hai bệnh viện.

Bệnh nhân nằm trong phòng mổ tại Bệnh viện St Bernard. Giữa họ là một robot phẫu thuật tiên tiến. Hệ thống được sử dụng là hệ thống phẫu thuật robot Toumai do MicroPort MedBot phát triển, một nền tảng được thiết kế cho các thủ thuật xâm lấn tối thiểu với độ chính xác cao.

Từ phòng điều khiển ở London, Dasgupta điều khiển bốn cánh tay phẫu thuật robot, máy ảnh 3D độ phân giải cao, dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng.

Mạng cáp quang truyền tải mọi chuyển động từ tay bác sĩ phẫu thuật đến robot ở Gibraltar. Một cơ sở hạ tầng mạng an toàn do Presidio thiết kế đã kết nối hai bệnh viện. Độ trễ giữa lệnh và chuyển động chỉ khoảng 48 mili giây, đủ nhanh để tạo cảm giác gần như thời gian thực.

Đối với những thủ thuật nhạy cảm như phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt, tốc độ thực sự rất quan trọng. Các bác sĩ phẫu thuật tiết niệu James Allen và Paul Hughes là thành viên của nhóm phẫu thuật địa phương tại Gibraltar, sẵn sàng can thiệp nếu kết nối bị gián đoạn hoặc xảy ra biến chứng. Ca phẫu thuật diễn ra suôn sẻ.

Theo các báo cáo, ông cảm thấy khỏe hơn rất nhiều chỉ sau vài ngày. Công nghệ này đã loại bỏ một gánh nặng lớn đối với ông và cho phép ông hồi phục gần nhà.

Vì sao ca phẫu thuật này lại quan trọng đối với tương lai của y học?

Phương pháp này không xuất hiện chỉ sau một đêm. Phẫu thuật robot từ xa đã được phát triển trong nhiều thập kỷ. Một trong những ví dụ sớm nhất diễn ra trong Chiến dịch Lindbergh. Trong ca phẫu thuật đó, các bác sĩ phẫu thuật ở New York đã điều khiển từ xa để cắt bỏ túi mật của một bệnh nhân ở Strasbourg, Pháp.

Công nghệ đã cải thiện đáng kể kể từ đó. Những phát triển gần đây bao gồm các ca phẫu thuật robot xuyên lục địa giữa Rome và Bắc Kinh. Các bác sĩ phẫu thuật cũng đã hoàn thành các ca phẫu thuật tuyến tiền liệt từ xa bằng cùng nền tảng Toumai ở một số khu vực của châu Phi. Quy trình tại Phòng khám London báo hiệu một sự thay đổi quan trọng. Phẫu thuật robot từ xa đang chuyển từ các cuộc trình diễn thử nghiệm sang ứng dụng y tế thực tiễn.

Các bệnh viện dự định sẽ tiếp tục trình diễn công nghệ này bằng cách phát trực tiếp quy trình phẫu thuật từ xa cho hàng nghìn bác sĩ phẫu thuật tại Đại hội Hiệp hội Niệu khoa Châu Âu sắp tới.

Công nghệ giúp phẫu thuật từ xa trở nên khả thi

Nhiều công nghệ phối hợp với nhau để giúp phẫu thuật từ xa trở nên khả thi.

• Mạng có độ trễ cực thấp: Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phẫu thuật phải quan sát và phản ứng ngay lập tức. Ngay cả những sự chậm trễ nhỏ cũng có thể gây khó khăn cho các thao tác chính xác. Mạng cáp quang hiện đại và kết nối 5G dự phòng giúp giảm độ trễ xuống mức cực thấp.
• Robot phẫu thuật độ chính xác cao: Hệ thống phẫu thuật robot chuyển đổi các chuyển động tay của bác sĩ phẫu thuật thành những chuyển động nhỏ hơn và ổn định hơn bên trong cơ thể bệnh nhân. Độ chính xác đó thường cải thiện kết quả trong các thủ thuật tinh tế như cắt bỏ ung thư tuyến tiền liệt.
• Hệ thống hình ảnh tiên tiến: Camera 3D độ phân giải cao cho phép các bác sĩ phẫu thuật nhìn thấy khu vực phẫu thuật với độ rõ nét đáng kinh ngạc. Trong nhiều trường hợp, tầm nhìn từ bảng điều khiển robot rõ ràng hơn so với những gì các bác sĩ phẫu thuật nhìn thấy trong phẫu thuật mở truyền thống.

Những thách thức mà các bệnh viện vẫn cần giải quyết

Phẫu thuật robot từ xa vẫn còn đối mặt với những trở ngại quan trọng. Cơ sở hạ tầng vẫn là một thách thức lớn. Các bệnh viện phải duy trì mạng lưới cực kỳ đáng tin cậy với thời gian ngừng hoạt động gần như bằng không. Chi phí cũng đóng một vai trò quan trọng. Hệ thống phẫu thuật robot và mạng lưới chuyên dụng có thể có giá hàng triệu đô la. Quy định đặt ra thêm nhiều câu hỏi. Các bác sĩ phẫu thuật hoạt động xuyên biên giới gây ra những phức tạp về pháp lý và cấp phép.

Mỗi quy trình phẫu thuật từ xa đều cần có kế hoạch dự phòng. Các nhóm phẫu thuật tại chỗ phải luôn sẵn sàng can thiệp nếu công nghệ gặp sự cố. Hiện tại, các bệnh viện coi phẫu thuật từ xa là một khả năng mới nổi chứ không phải là một quy trình thường quy.

Bác sĩ phẫu thuật sử dụng thiết bị đầu cuối phẫu thuật robot để thực hiện ca phẫu thuật từ xa.

Điều này có ý nghĩa gì đối với bạn?

Đối với bệnh nhân, những tác động lâu dài có thể rất đáng kể. Trong tương lai, bạn có thể không cần phải đến các trung tâm y tế lớn để thực hiện các thủ thuật phức tạp. Thay vào đó, các chuyên gia có thể thực hiện phẫu thuật từ xa trong khi bạn vẫn ở lại bệnh viện gần nhà hơn. Sự thay đổi này có thể mang lại lợi ích cho người dân ở các cộng đồng nông thôn và các khu vực có hạn chế tiếp cận với các chuyên gia y tế .

Phẫu thuật robot từ xa cũng có thể rút ngắn thời gian chờ đợi cho một số thủ thuật nhất định. An toàn vẫn sẽ là ưu tiên hàng đầu. Các bệnh viện phải chứng minh rằng các thủ thuật từ xa đáng tin cậy như phẫu thuật truyền thống trước khi công nghệ này được sử dụng rộng rãi.

Phẫu thuật từ xa nghe có vẻ như là điều gì đó xa vời trong tương lai. Giờ đây, nó đang bắt đầu được ứng dụng vào các phòng mổ thực tế.. Mạng lưới đáng tin cậy và robot tiên tiến hiện cho phép các bác sĩ phẫu thuật điều khiển các ca mổ tinh tế từ khoảng cách hàng nghìn km.

Điều đó không có nghĩa là phẫu thuật từ xa sẽ trở nên phổ biến ngay lập tức. Các bệnh viện vẫn cần cơ sở hạ tầng mạng mạnh mẽ, các chuyên gia được đào tạo và các tiêu chuẩn an toàn rõ ràng trước khi nó được áp dụng rộng rãi. Tuy nhiên, hướng đi đang dần trở nên rõ ràng. Khoảng cách có thể không còn là rào cản giúp bệnh nhân tiếp cận dịch vụ chăm sóc phẫu thuật đẳng cấp thế giới nữa.