SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Làm việc theo ca và ăn uống không điều độ ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học của gan như thế nào?

[18/03/2026 09:27]

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Queensland đã phát hiện ra rằng: làm việc theo ca và thói quen ăn uống không điều độ có thể ảnh hưởng đến chức năng gan và làm rối loạn nhịp sinh học tinh tế của nó. Kết quả nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Nature Metabolism.

Ảnh minh họa đồng hồ báo thức. Nguồn ảnh: Pixabay

Tiến sĩ Meltem Weger từ Viện Khoa học Sinh học Phân tử của Đại học Queensland cho biết: Cơ thể có nhiều đồng hồ sinh học điều chỉnh các quá trình sinh học quan trọng, bao gồm cả chức năng gan. Gan hoạt động theo đồng hồ sinh học riêng, giải phóng protein theo nhịp điệu 24 giờ, và sự gián đoạn chu kỳ này có liên quan đến các bệnh mãn tính như béo phì.

"Gan là một trong những cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể, sản xuất và xuất khẩu hầu hết các protein chính lưu thông trong máu của chúng ta", Tiến sĩ Weger cho biết.

“Điều này rất quan trọng đối với nhiều chức năng khác nhau, bao gồm điều hòa trao đổi chất, viêm nhiễm và cân bằng năng lượng, nhưng các protein gan này không được giải phóng ở cùng một mức độ mọi lúc.”

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng gan giải phóng protein vào máu theo từng đợt có thời gian, tuân theo nhịp điệu 24 giờ được điều khiển bởi đồng hồ sinh học của cơ thể và chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như thời điểm ăn uống của một người.

"Đây là những phát hiện quan trọng, bởi vì chúng thách thức quan điểm cho rằng gan giải phóng protein vào máu với tốc độ ổn định. Điều này có nghĩa là những gián đoạn trong sinh hoạt hàng ngày như làm việc theo ca hoặc ăn uống không điều độ có thể ảnh hưởng đến chức năng gan. Hiểu rõ hơn về đồng hồ sinh học của gan có thể định hình lại kiến ​​thức của chúng ta về dinh dưỡng, làm việc theo ca và phòng ngừa bệnh tật", Tiến sĩ Weger chia sẻ.

Tiến sĩ Benjamin Weger cho biết thêm: “Nghiên cứu này là một bước quan trọng hướng tới việc hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa đồng hồ sinh học của gan và bệnh béo phì. Chúng ta vẫn chưa hiểu đầy đủ về cách thức rối loạn nhịp sinh học gan có thể dẫn đến bệnh tật, nhưng rõ ràng là sẽ có những ảnh hưởng đến sức khỏe nếu nhịp sinh học này bị gián đoạn”.

Theo Tiến sĩ Benjamin Weger: “Nghiên cứu của chúng tôi nhấn mạnh rằng đồng hồ sinh học nội tại, quá trình trao đổi chất và chức năng gan của cơ thể có mối liên hệ mật thiết với nhau. Đây là nghiên cứu đầu tiên mô tả nhịp điệu trong quá trình tiết protein và giải thích cách chúng hình thành ở cấp độ phân tử, giúp chúng ta hiểu được chúng bị ảnh hưởng như thế nào bởi các hoạt động thường nhật.”

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng thời điểm ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhịp điệu tự nhiên của gan để tiết ra protein. Những người ăn uống đều đặn duy trì được nhịp điệu gan khỏe mạnh, nhưng những người chỉ uống một loại đồ uống dinh dưỡng cân bằng mỗi giờ lại mất đi nhịp điệu đó.

PGS. Frederic Gachon, Viện Khoa học Sinh học Phân tử, Đại học Queensland cho biếtbước tiếp theo của các nhà nghiên cứu là tìm hiểu sâu hơn về lý do tại sao đồng hồ sinh học nội tại của gan lại quan trọng đối với sức khỏe và việc phòng ngừa các bệnh mãn tính.

Theo technology.org (thdthu)
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ