Chế độ ăn giàu rau lá xanh, quả mọng và cá có thể giúp giữ cho não bộ trẻ trung lâu hơn.

Nghiên cứu theo dõi những thay đổi trong não bộ của hơn 1.600 người tham gia trưởng thành trong khoảng 12 năm, cho thấy những người tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn MIND - viết tắt của Mediterranean-DASH Intervention for Neurodegenerative Delay, một chế độ ăn được thiết kế để bảo vệ sức khỏe não bộ bằng cách nhấn mạnh các loại thực phẩm như rau lá xanh, quả mọng và cá, đồng thời hạn chế đồ chiên rán và thịt đỏ - có não bộ trông trẻ hơn khoảng 2,5 năm trên ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) so với những người tuân ít thủ chế độ ăn này.

Mặc dù não của tất cả những người tham gia đều bị teo nhỏ theo thời gian, nhưng những người ăn kiêng theo phương pháp MIND cho thấy tốc độ teo não chậm hơn, mất ít chất xám hơn - mô liên quan đến trí nhớ và tư duy - và ít thay đổi chất trắng hơn liên quan đến lão hóa và tổn thương các mạch máu nhỏ trong não và hệ tuần hoàn máu.

Liz Weinandy, Giảng viên thực hành về dinh dưỡng y tế tại Đại học Bang Ohio, người không tham gia vào nghiên cứu, nói rằng: “Các loại thực phẩm được khuyến nghị trong chế độ ăn MIND như rau lá xanh, cá béo, quả mọng và dầu ô liu đã được chứng minh là làm giảm viêm và stress oxy hóa trong cơ thể”.

Theo Weinandy, viêm nhiễm và stress oxy hóa có thể hoạt động như những "ngọn lửa âm ỉ" trong cơ thể, dần dần làm tổn thương tế bào và đẩy nhanh quá trình lão hóa.

Khác với nhiều nghiên cứu trước đây, nghiên cứu mới này theo dõi những thay đổi trong não bộ qua nhiều năm, bằng cách sử dụng các lần chụp MRI lặp lại thay vì chỉ chụp một bức ảnh duy nhất tại một thời điểm nhất định.

Một số loại thực phẩm có tác dụng bảo vệ hoặc gây hại đặc biệt đối với thần kinh. Ví dụ, các loại quả mọng và thịt gia cầm có liên quan đến những thay đổi tích cực về não bộ, trong khi đồ ngọt và đồ chiên rán lại liên quan đến sự teo não nhanh hơn.

“Những thực phẩm lành mạnh này đặc biệt được ghi nhận là có lợi cho não bộ, giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh như sa sút trí tuệ và bệnh Alzheimer”, Weinandy cho biết.

Không phải tất cả kết quả nghiên cứu đều rõ ràng. Ngũ cốc nguyên hạt và phô mai cho thấy mối liên hệ không nhất quán với quá trình lão hóa não. Việc tiêu thụ chúng đôi khi liên quan đến những thay đổi trong não có vẻ có lợi và đôi khi lại liên quan đến những thay đổi không có lợi, điều mà các nhà nghiên cứu cho rằng cần được nghiên cứu thêm.

Theo Weinandy, hiếm khi cần phải tránh hoàn toàn một loại thực phẩm nào cả, việc quá tập trung vào từng loại thực phẩm riêng lẻ có thể gây hiểu lầm, nên hãy tập trung vào tổng thể các thành phần. Điều đó có nghĩa là những lựa chọn hàng ngày như ăn nhiều trái cây và rau quả thường xuyên và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn có thể có tác động lớn hơn đến sức khỏe so với một loại thực phẩm được gọi là "thực phẩm tốt cho não". Những việc đơn giản như thay thế món tráng miệng bằng trái cây hoặc thay thịt bò xay bằng thịt gà xay cũng có thể là một bước dễ dàng.

Nghiên cứu cho thấy, lợi ích của chế độ ăn MIND thể hiện rõ rệt nhất ở người lớn tuổi, điều này cho thấy chế độ ăn uống lành mạnh đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe não bộ ở tuổi già.

Tiến sĩ Marie-Pierre St-Onge, Giáo sư Y học dinh dưỡng tại Trung tâm Y tế Irving thuộc Đại học Columbia ở New York, cho rằng điều này có thể là do các loại thay đổi não bộ được đo lường trong nghiên cứu có xu hướng xuất hiện muộn hơn trong cuộc đời.

“Bạn không nhất thiết phải thấy sự suy giảm sớm trong cuộc đời, mà chủ yếu là ở tuổi già,” bà nói. “Vì vậy, điều hợp lý là khi những thay đổi về não bộ này xảy ra, bạn sẽ bắt đầu thấy những lợi ích đó rõ rệt hơn.”

Bà St-Onge cho biết, mặc dù các loại thực phẩm được khuyến nghị trong chế độ ăn MIND có thể đắt tiền và khó tìm ở một số khu vực, nhưng vẫn có những cách để chế độ ăn uống tốt cho não bộ trở nên dễ tiếp cận hơn về mặt kinh tế.

Theo bà St-Onge: “Nên ghé thăm khu thực phẩm đông lạnh trong siêu thị. Vì khu thực phẩm đông lạnh sẽ có rất nhiều loại quả mọng ngon, rau đông lạnh như rau bina, bông cải xanh, súp lơ trắng, những loại thường dễ tìm thấy nếu khó tìm mua rau tươi. Thực phẩm đông lạnh cũng có thể giúp giảm thiểu rác thải. Bạn không cần phải lo lắng về việc làm sạch và cắt bỏ những phần không ăn được”.