Các nhà khoa học đã biến đổi một loại vi khuẩn probiotic phổ biến để hoạt động như một nhà máy sản xuất thuốc siêu nhỏ, săn lùng các khối u và đưa các hợp chất tiêu diệt ung thư trực tiếp đến nơi cần thiết. Ảnh: Shutterstock

Nhắm mục tiêu chính xác vào tế bào ung thư

Hàng triệu người trên toàn thế giới được chẩn đoán mắc ung thư mỗi năm. Nhưng việc điều trị căn bệnh này vẫn còn nhiều thách thức do tính phức tạp của nó. Nghiên cứu mới được công bố hôm nay (17/3/2026) trên Tạp chí truy cập mở PLOS Biology, bởi Tianyu Jiang tại Đại học Sơn Đông ở Thanh Đảo, Trung Quốc và các đồng nghiệp đã chỉ ra một phương pháp tiếp cận mới tiềm năng. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng vi khuẩn Escherichia coli Nissle 1917 (EcN) có thể được biến đổi gen để mang các hợp chất chống ung thư và nhắm mục tiêu vào các khối u ở chuột.

Biến men vi sinh thành nhà máy sản xuất thuốc

Vi khuẩn sống tự nhiên trong và tương tác với cơ thể người, ảnh hưởng đến cả sức khỏe và bệnh tật. Các nhà khoa học hiện đang nghiên cứu xem liệu những vi sinh vật này có thể được thiết kế lại để chống lại ung thư hay không, mặc dù hiệu quả của chúng như các liệu pháp điều trị vẫn chưa được chứng minh.

Để nghiên cứu ý tưởng này, các nhà nghiên cứu đã biến đổi chủng vi khuẩn probiotic Escherichia coli Nissle 1917 (EcN) để nó có thể sản xuất Romidepsin (FK228), một loại thuốc chống ung thư được FDA phê duyệt. Sử dụng các phương pháp kỹ thuật di truyền và gen tiên tiến, họ đã tạo ra một phiên bản vi khuẩn có khả năng tự sản sinh ra loại thuốc này. Sau đó, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm phương pháp này trên chuột được cấy ghép khối u ung thư vú và điều trị cho chúng bằng vi khuẩn đã được biến đổi gen.

Phương pháp đưa thuốc nhắm mục tiêu khối u ở chuột

Kết quả cho thấy EcN có khả năng tích tụ bên trong khối u và giải phóng Romidepsin FK228 trong cả thí nghiệm và trên động vật sống dưới các điều kiện khác nhau. Hành vi này cho phép vi khuẩn hoạt động như một liệu pháp nhắm mục tiêu, đưa thuốc trực tiếp đến nơi cần thiết.

Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn đang ở giai đoạn đầu. Phương pháp điều trị này chưa được thử nghiệm trên người và cần thêm các nghiên cứu để đánh giá tính an toàn, bao gồm bất kỳ tác dụng phụ tiềm ẩn nào và cách loại bỏ vi khuẩn khỏi cơ thể sau điều trị. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến mức độ hữu ích của EcN được chế tạo như một liệu pháp điều trị ung thư.

Phương pháp điều trị ung thư tác động kép

Theo các tác giả, chủng vi khuẩn probiotic Escherichia coli Nissle 1917 (EcN), một thành viên tiềm năng của nhóm vi khuẩn nhắm mục tiêu khối u, cho thấy nhiều hứa hẹn trong điều trị ung thư. Bằng cách tận dụng EcN được thiết kế, chúng ta có thể thiết kế liệu pháp nhắm mục tiêu khối u có sự hỗ trợ của vi khuẩn để tổng hợp sinh học và phân phối có mục tiêu các tác nhân chống ung thư phân tử nhỏ. Nghiên cứu trên mô hình chuột của chúng tôi thiết lập nền tảng vững chắc cho việc thiết kế vi khuẩn có khả năng sản xuất thuốc chống ung thư phân tử nhỏ và tham gia vào liệu pháp nhắm mục tiêu khối u có sự hỗ trợ của vi khuẩn, mở đường cho những tiến bộ trong tương lai trong lĩnh vực này.

Các tác giả cho biết thêm: “Khả năng xâm nhiễm khối u của Escherichia coli Nissle 1917 kết hợp với hoạt tính chống ung thư của Romidepsin tạo thành liệu pháp điều trị ung thư tác động kép.