Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào cao điểm mùa khô, nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng. Nhiều công trình thủy lợi trọng điểm đang được vận hành 24/24h để kiểm soát mặn, giữ ngọt. Theo dự báo của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, tuần này trên các cửa sông ở khu vực, xâm nhập mặn có xu hướng tăng dần. Khu vực đồng bằng sông Cửu Long sẽ bước vào đợt mặn cao điểm của mùa khô năm nay từ ngày 18-22/3. Ranh mặn 4g/l - ngưỡng không còn an toàn cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

Cống âu Nguyễn Tất Thành giữ vai trò quan trọng trong ngăn mặn, trữ ngọt tại tỉnh. 

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đồng Tháp, trong đợt triều cường đầu tháng 2 âm lịch, trên sông Tiền tại Mỹ Tho, mực nước cao nhất có khả năng ở mức trên 1,6m, vượt báo động III từ 5-13cm trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến 21/3. Hiện nay đang bước vào đợt triều cường kết hợp gió chướng nên độ mặn trên sông Tiền tăng nhanh. Nhằm đảm bảo công tác phòng, chống triều cường, xâm nhập mặn, bảo vệ sản xuất, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang sẽ vận hành các công trình thủy lợi trong đợt triều cường này.

Cụ thể, đối với khu vực Dự án Đông Bảo Định, cống Gò Cát vận hành đóng, cống Bảo Định vận hành với số cửa mở hạn chế, cống Xoài Hột vận hành tự do. Trường hợp độ mặn trên sông Tiền tăng cao, mặn vượt quá 0,7g/l tại cửa rạch Bảo Định thì cống Bảo Định và Xoài Hột sẽ vận hành đóng ngăn mặn. Đối với các cống dọc theo đường tỉnh 864 gồm: Cống âu Nguyễn Tấn Thành, Cầu Cống, Rạch Gầm, Phú Phong, Cây Còng, Hai Tân, Mù U, Cái Sơn, Chùa 1 sẽ vận hành tự do.

Xã Tân Phú Đông nằm giữa 2 cửa sông lớn, có đường bờ biển dài khoảng 12 km. Với đặc thù về điều kiện tự nhiên, địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn, mặn. Để chủ động ứng phó hạn, mặn, địa phương tập trung triển khai nhiều giải pháp. Cụ thể, đối với nước sinh hoạt, xã đã và đang vận động một số mạnh thường quân hỗ trợ đầu tư các tuyến ống dẫn nước sạch phục vụ dân sinh. 

Đối với những vùng lõm về nước sinh hoạt, địa phương đã đề nghị Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang mở vòi nước công cộng để phục vụ người dân đến lấy sử dụng miễn phí.  Đối với nguồn nước phục vụ sản xuất, hằng năm, địa phương đều xây dựng kế hoạch trục vớt lục bình, cỏ dại để tạo sự thông thoáng lòng kênh, rạch nhằm tăng lượng nước tích trữ phục vụ sản xuất. 

Một trong những giải pháp quan trọng là kiểm tra, sửa chữa tất cả các cống nhằm đảm bảo việc ngăn mặn, trữ ngọt. Đồng thời, địa phương đang khẩn trương triển khai các công trình đầu tư trong năm 2026 theo phân cấp để nạo vét các kênh, rạch nhằm đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất. Địa phương phối hợp với cơ quan thủy nông quan trắc độ mặn hằng ngày để kịp thời thông tin đến với người dân. Từ đó, người dân biết và chủ động trong việc sản xuất. 

Người dân chủ động trữ nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trước dự báo xâm nhập mặn tăng. 

Bên cạnh sản xuất, Đồng Tháp đặc biệt quan tâm nhu cầu nước sinh hoạt của người dân, nhất là khu vực nông thôn. Các đơn vị cấp nước tập trung được yêu cầu theo dõi sát chất lượng nguồn nước đầu vào, chủ động phương án xử lý khi độ mặn tăng cao; chuẩn bị phương án vận chuyển nước bằng xe bồn tại những nơi có nguy cơ thiếu nước. 

Theo Chỉ thị của UBND tỉnh Đồng Tháp về việc phòng, chống hạn, xâm nhập mặn năm 2026 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành tỉnh, cơ quan, đơn vị có liên quan và Chủ tịch UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch, phương án và tổ chức triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025 - 2026. 

Đặc biệt, các xã, phường phía Tây Nam và cuối nguồn của tỉnh phải chủ động lập kế hoạch, phương án phòng, chống, ứng phó với hạn, xâm nhập mặn vào mùa khô 2025 - 2026 thật chi tiết, cụ thể cho từng vùng, khu vực, địa phương, đơn vị để chủ động ứng phó kịp thời, hiệu quả khi có tình huống xấu xảy ra theo phương châm “4 tại chỗ”.

Giải pháp trọng tâm là tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến nhân dân về diễn biến phức tạp của tình hình thời tiết để chủ động ứng phó với tinh thần tích cực, khẩn trương, cảnh giác cao, nhất là diễn biến của tình hình hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, lập kế hoạch duy tu, sửa chữa, nâng cấp các công trình ngăn mặn, dẫn và trữ nước ngọt, để đáp ứng kịp thời công tác ngăn mặn, dẫn, trữ nước ngọt và phòng, chống hạn, xâm nhập mặn./.

Đức An