SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Khảo sát hoạt tính kháng khuẩn của tinh dầu rau kinh giới (Elsholtzia ciliata) lên một số chủng vi khuẩn gây bệnh trên cá nuôi nước ngọt

[22/03/2026 16:27]

Nghiên cứu tập trung đánh giá khả năng kháng khuẩn của tinh dầu rau kinh giới (Elsholtzia ciliata) đối với ba chủng vi khuẩn gây bệnh trên cá nuôi nước ngọt gồm Aeromonas hydrophila (Att1), Edwardsiella ictaluri (Ecd20) và Streptococcus agalactiae (Svb2).

Tinh dầu được chiết bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước có hỗ trợ vi sóng và được phân tích thành phần hóa học bằng GC-MS. Các điều kiện xử lý vi sóng được khảo sát với thời gian 2–8 phút, công suất 500 W và nồng độ tinh dầu 5–15%, nhằm xem xét mức độ ức chế theo cả nồng độ lẫn thời gian.

 Ảnh minh họa

Kết quả cho thấy hiệu quả kháng khuẩn tăng dần theo nồng độ và thời gian xử lý vi sóng. Trong đó, Ecd20 nhạy cảm nhất, đạt đường kính vòng ức chế 31,67 mm ở nồng độ 15% sau 8 phút; tiếp theo là Att1 với 18 mm. Svb2 kém nhạy hơn nhưng vẫn ghi nhận mức ức chế tăng đáng kể khi kéo dài thời gian xử lý và tăng nồng độ. Đồng thời, giá trị MIC ghi nhận lần lượt trên Ecd20, Svb2 và Att1 là 0,39; 0,78 và 1,56 mg/mL, phản ánh rõ mức độ nhạy khác nhau giữa các chủng vi khuẩn.

Phân tích GC-MS xác định các thành phần chính có thể liên quan đến hoạt tính sinh học, bao gồm linoleic acid (26,64%), oleic acid (16,97%), citral (10,9%), beta-cis-ocimene (7,38%) và beta-caryophyllene (7,56%). Nhìn chung, việc xử lý vi sóng đã nâng cao hiệu quả kháng khuẩn của tinh dầu, đặc biệt thể hiện rõ tại thời gian 8 phút. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học về mối liên hệ giữa thành phần hoạt tính và khả năng ức chế vi khuẩn, đồng thời gợi mở triển vọng ứng dụng tinh dầu rau kinh giới như một giải pháp sinh học thay thế một phần kháng sinh trong nuôi cá.

Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 2026, 24(1): 39-48 (ntdinh)
Xem thêm
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ