Ngành này tạo ra gần 40% tổng sân phẩm GDP nông nghiệp toàn thế giới, cung cấp 33% lượng protein và 17% lượng calo tiêu thụ cho con người, đồng thời tạo việc làm đáng kể cho người dân ở khu vực nông thôn. Đặc biệt, chăn nuôi còn là nguồn cung cấp thực phẩm, sinh kế và thu nhập chính ở nhiều quốc gia đang phát triển.

Ảnh minh họa

Tại Việt Nam, chăn nuôi được xác định là ngành có ý nghĩa chiến lược, góp phần xóa đói giảm nghèo, cải thiện sinh kế và đảm bảo an sinh xã hội. Chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu thu nhập hộ gia đình và thu nhập trong ngành nông nghiệp ở khu vực nông thôn. Năm 2024, tổng đàn lợn của Việt Nam đạt hơn 25,5 triệu con, với sản lượng thịt hơi bình quân khoảng 4,86 triệu tấn. Việt Nam cũng được xếp vào nhóm quốc gia có quy mô chăn nuôi lớn trên thế giới về cả số lượng lợn và sản lượng thịt. Tuy nhiên, xu hướng mở rộng và phát triển theo hướng công nghiệp tập trung, cùng với áp lực từ tăng trưởng dân số và quá trình đô thị hóa, đã kéo theo các thách thức về môi trường như suy thoái tài nguyên, ô nhiễm không khí và nước, suy giảm đa dạng sinh học và gia tăng phát thải khí nhà kính.

Trước thực trạng đó, phát triển chăn nuôi bền vững trở thành xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đồng thời giảm thiểu tác động môi trường. Một trong những thước đo quan trọng cho mục tiêu này là chỉ số hiệu quả sinh thái (HQST), thường được sử dụng để đánh giá và định lượng mức độ bền vững trong nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng. Bài viết này tổng hợp các khái niệm, phương pháp đánh giá và triển vọng nghiên cứu HQST trong chăn nuôi tại Việt Nam thông qua phương pháp tổng quan tài liệu, lựa chọn tiêu chí phù hợp với tính liên quan trực tiếp và độ tin cậy học thuật. Kết quả cho thấy thế giới đã quan tâm và nghiên cứu HQST trong phát triển bền vững, trong khi Việt Nam hiện còn thiếu các nghiên cứu cụ thể về hiệu quả sinh thái trong chăn nuôi—đây là hướng đi triển vọng cần thiết trong thời gian tới để hỗ trợ Chính phủ ra quyết định phát triển chăn nuôi đúng đắn.