SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Phát hiện đột phá trong điều trị gan nhiễm mỡ

[25/03/2026 09:09]

Các nhà nghiên cứu đã xác định microRNA-93 là yếu tố di truyền quan trọng gây ra bệnh gan nhiễm mỡ và phát hiện ra rằng vitamin B3 có thể ức chế hiệu quả yếu tố này.

Một loại vitamin phổ biến có thể là chìa khóa để ngăn ngừa bệnh gan nhiễm mỡ. Ảnh: Shutterstock

Bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD) ảnh hưởng đến khoảng 30% dân số toàn cầu và từ lâu vẫn thiếu các liệu pháp điều trị hiệu quả, nhắm mục tiêu. Giờ đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một yếu tố di truyền quan trọng làm nặng thêm tình trạng bệnh. Đáng ngạc nhiên hơn khi cách hiệu quả nhất để nhắm mục tiêu vào yếu tố này, có thể là một phương pháp điều trị đã được phê duyệt và sử dụng rộng rãi: vitamin B3.

Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Giáo sư Jang Hyun Choi tại UNIST dẫn đầu, hợp tác với Giáo sư Hwayoung Yun tại Đại học Quốc gia Pusan ​​(PNU) và Giáo sư Neung Hwa Park tại Bệnh viện Đại học Ulsan (UUH), đã xác định microRNA-93 (miR-93) là yếu tố điều hòa trung tâm trong MASLD. Đây là lần đầu tiên phân tử này được liên kết rõ ràng với quá trình phát triển và tiến triển của bệnh.

Cơ chế miR-93 gây rối loạn chức năng gan

MiR-93 là một phân tử RNA nhỏ được tìm thấy trong tế bào gan, có chức năng kiểm soát hoạt động của một số gen nhất định. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra nồng độ miR-93 cao bất thường ở cả người mắc bệnh gan nhiễm mỡ và ở các mô hình động vật. Phân tích của họ cho thấy miR-93 thúc đẩy sự tích tụ mỡ, viêm nhiễm và sẹo trong gan bằng cách ức chế SIRT1, một gen đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý quá trình chuyển hóa chất béo bên trong tế bào gan.

Để hiểu rõ hơn vai trò của nó, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp chỉnh sửa gen để ngăn chặn quá trình sản xuất miR-93 ở chuột. Những con vật này cho thấy sự tích tụ mỡ trong gan giảm đáng kể, cùng với sự cải thiện độ nhạy insulin và chức năng gan tổng thể tốt hơn. Ngược lại, những con chuột được biến đổi gen để sản xuất quá nhiều miR-93 lại gặp phải các vấn đề chuyển hóa nghiêm trọng hơn ở gan.

Vitamin B3 - phương pháp điều trị tiềm năng

Các nhà nghiên cứu sau đó đã sàng lọc 150 loại thuốc được FDA phê duyệt để xem liệu có loại nào có thể làm giảm mức độ miR-93 hay không. Niacin (vitamin B3) nổi bật là lựa chọn hiệu quả nhất. Ở những con chuột được điều trị bằng niacin, mức độ miR-93 giảm mạnh, trong khi hoạt động của SIRT1 tăng lên. Điều này giúp khôi phục các con đường xử lý chất béo bình thường trong gan và cải thiện sự cân bằng lipid tổng thể.

Nhóm nghiên cứu giải thích: "Nghiên cứu này làm sáng tỏ một cách chính xác nguồn gốc phân tử của MASLD và chứng minh tiềm năng tái sử dụng một hợp chất vitamin đã được phê duyệt để điều chỉnh con đường này, điều này có ý nghĩa ứng dụng lâm sàng rất cao."

Họ nói thêm: "Vì niacin là một loại thuốc đã được chứng minh hiệu quả và an toàn để điều trị chứng tăng lipid máu, nên nó có tiềm năng trở thành ứng cử viên cho các liệu pháp kết hợp nhắm vào các con đường miRNA trong MASLD."

Theo sciencedaily.com (thdthu)
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ