Ảnh ghép 24 loài giáp xác chân hai mảnh mới được xác định tại khu vực Clarion-Clipperton. Nguồn: Trung tâm Hải dương học Quốc gia, Southampton.

Phát hiện 24 loài sinh vật biển sâu mới

Các nhà khoa học đã xác định được 24 loài giáp xác chân hai mảnh sống ở biển sâu chưa từng được biết đến trước đây - bao gồm một siêu họ hoàn toàn mới - tại Vùng Clarion-Clipperton (CCZ) ở trung tâm Thái Bình Dương.

Những phát hiện này, được công bố ngày 24/3 trong một ấn phẩm đặc biệt truy cập mở của ZooKeys, đại diện cho một bước tiến lớn trong việc ghi chép lại sự sống ở CCZ. Khu vực rộng lớn này trải dài trên sáu triệu km vuông giữa Hawaii và Mexico và vẫn là một trong những hệ sinh thái ít được hiểu biết nhất trên Trái đất.

Dự án do Tiến sĩ Anna Jażdżewska thuộc Đại học Lodz (UL) và Tammy Horton thuộc Trung tâm Hải dương học Quốc gia (NOC) dẫn đầu. Một nhóm gồm 16 chuyên gia và nhà nghiên cứu trẻ đã tập trung tham gia hội thảo phân loại kéo dài một tuần vào năm 2024 tại Khoa Động vật không xương sống và Thủy sinh học của UL, nơi họ tập trung vào việc xác định và mô tả các loài giáp xác chân hai mảnh (amphipod) trong khu vực.

Công trình này đóng góp vào Sáng kiến ​​Kiến thức Bền vững về Đáy biển (SSKI) của Cơ quan Quốc tế về Đáy biển và dự án 'Một Nghìn Lý do' của cơ quan này, nhằm mục đích mô tả chính thức 1.000 loài mới vào cuối thập kỷ này.

Những khám phá tiến hóa hiếm hoi và các nhóm loài mới

Nghiên cứu này đã tiết lộ một số cột mốc khoa học quan trọng. Nhóm nghiên cứu đã mô tả tổng cộng 24 loài mới thuộc 10 họ giáp xác chân hai mảnh, bao gồm cả động vật ăn thịt và động vật ăn xác thối.

Trong số những phát hiện quan trọng nhất có thể kể đến:

• Một họ ( Mirabestiidae ) và siêu họ ( Mirabestioidea ) mới được xác định , đại diện cho những nhánh - hoàn toàn mới trên cây tiến hóa.
• Hai chi mới ( Mirabestia và Pseudolepechinella ).
• Đây là những vị trí xuất hiện sâu nhất được ghi nhận đối với một số chi đã biết.
• Các mã vạch phân tử đầu tiên cho một số loài quý hiếm.

Tiến sĩ Tammy Horton cho biết: "Việc tìm ra một siêu họ mới là điều vô cùng thú vị và rất hiếm khi xảy ra, vì vậy đây là một khám phá mà tất cả chúng ta sẽ nhớ mãi."

"Với hơn 90% số loài trong khu vực CCZ vẫn chưa được đặt tên, mỗi loài được mô tả là một bước tiến quan trọng hướng tới việc nâng cao hiểu biết của chúng ta về hệ sinh thái hấp dẫn này."

"Việc mô tả các loài được tìm thấy trong các nghiên cứu này là một bước quan trọng trong việc ghi chép lại sự đa dạng sinh học phong phú của khu vực CCZ, giúp chúng ta truyền đạt thông tin về hệ động vật một cách hiệu quả."

Hợp tác toàn cầu thúc đẩy nghiên cứu đa dạng sinh học biển sâu

Phân loại cẩn thận, hay còn gọi là phân loại học, là điều cần thiết để hiểu về các loài động vật sống trong khu vực CCZ. Nó cung cấp thông tin quan trọng về danh tính loài, sự phân bố và vai trò sinh thái của chúng trong môi trường mong manh này.

Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Hải dương học Quốc gia đã mô tả tám loài mới, hợp tác cùng các nhà khoa học từ các tổ chức trên khắp thế giới. Những đơn vị này bao gồm Đại học Lodz, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London, Bảo tàng Tự nhiên Canada, Viện Khoa học Trái đất New Zealand (NIWA), Đại học Hamburg, Viện Nghiên cứu Đa dạng Sinh học và Hệ thống Trái đất Senckenberg - Leibniz (SGN), và Bảo tàng Đại học Bergen.

Dự án này cũng chứng minh tính hiệu quả của các hội thảo phân loại học phối hợp, mang đến phương pháp nhanh hơn và mang tính hợp tác hơn trong việc phát hiện loài.

Anna Jażdżewska, Đại học Lodz, cho biết: "Đây thực sự là một quá trình hợp tác cho phép chúng tôi đạt được mục tiêu đầy tham vọng là mô tả hơn 20 loài mới đối với khoa học trong vòng một năm - điều mà sẽ không thể thực hiện được nếu mỗi người trong chúng tôi làm việc độc lập."

"Những phát hiện của nhóm nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng cho các quyết định bảo tồn và chính sách trong tương lai, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục công việc này."

Với tốc độ hiện tại là khoảng 25 loài mới được mô tả mỗi năm, các nhà khoa học ước tính rằng các loài giáp xác chân hai mảnh (amphipod) ở phía đông CCZ có thể được lập danh mục gần như đầy đủ trong vòng một thập kỷ tới.

Các loài sinh vật biển sâu mới được đặt tên như thế nào?

Mỗi loài mới được phát hiện đều phải được đặt tên khoa học, và các nhà nghiên cứu thường lấy cảm hứng từ con người, kinh nghiệm, hoặc thậm chí cả văn hóa đại chúng.

Nhiều trong số 24 loài được đặt tên phản ánh mối liên hệ cá nhân. Hai đồng chủ nhiệm, Tiến sĩ Tammy Horton và Anna Jażdżewska, đều được vinh danh bằng việc đặt tên các loài theo tên của họ: Byblis hortonae , Thrombasia ania và Byblisoides jazdzewskae (tương ứng).

Tiến sĩ Horton cũng đặt tên một loài trong siêu họ mới ( Mirabestia maisie ) theo tên con gái bà, người đã chờ đợi từ lâu để được cùng các anh chị em của mình nhận vinh dự này.

Nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận Sổ đăng ký loài sinh vật biển thế giới (WoRMS) bằng cách đặt tên cho loài Eperopeus vermiculatus theo tên của tổ chức này, gọi WoRMS là "một nguồn tài liệu tuyệt vời cho tất cả các nhà phân loại học sinh vật biển".

Các nhà khoa học trẻ (bao gồm cả sinh viên) cũng đóng góp vào quá trình đặt tên, thường là để vinh danh các thành viên trong gia đình hoặc tạo ra những liên kết sáng tạo giữa đời sống sinh vật biển sâu và thế giới kỹ thuật số. Một loài, Lepidepecreum myla , được đặt tên theo một nhân vật trong trò chơi điện tử, với tác giả lưu ý rằng cả hai "chỉ là những loài động vật chân đốt nhỏ bé đang cố gắng sống sót trong bóng tối hoàn toàn".

Ngôn ngữ cũng đóng một vai trò trong việc đặt tên. Tên loài Pseudolepechinella apricity phản ánh cảm giác ấm áp và tình bạn được vun đắp trong suốt buổi hội thảo.

Tiến sĩ Horton tiết lộ: "Apricity mang nghĩa cảm nhận sự ấm áp của ánh nắng mặt trời mùa đông, và đó là một trong những từ tôi yêu thích. Thật thích hợp khi sử dụng từ này trong buổi hội thảo khi chúng tôi thảo luận về những phát hiện của mình dưới ánh nắng ấm áp của tháng Hai giữa khung cảnh tuyết trắng của mùa đông Ba Lan ở Lodz. Và chắc chắn cũng rất phù hợp khi sử dụng nó cho một trong những phát hiện về loài giáp xác chân hai mảnh của chúng tôi."