Một loại protein bị thiếu có thể âm thầm thúc đẩy ung thư phổi tế bào nhỏ bằng cách biến tình trạng viêm nhiễm thành đồng minh mạnh nhất của khối u. Ảnh: Shutterstock

Vì sao ung thư phổi tế bào nhỏ khó điều trị?

Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) là một trong những loại ung thư phổi nguy hiểm nhất, với tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ là 5%. Mặc dù ban đầu thường đáp ứng tốt với hóa trị, nhưng thành công đó thường không kéo dài. Hầu hết bệnh nhân đều tái phát, sau đó bệnh tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc hiểu rõ sinh học của SCLC là rất quan trọng để kéo dài hiệu quả điều trị, ngăn ngừa tái phát và cải thiện kết quả lâu dài.

Một nhóm nghiên cứu do Giáo sư Tiến sĩ Silvia von Karstedt (Chuyên ngành Di truyền học chuyển dịch, Cụm nghiên cứu xuất sắc về lão hóa CECAD và Trung tâm Y học phân tử Cologne - CMMC) dẫn đầu, đã xác định được một quá trình chưa từng được biết đến trước đây, có thể giải thích tại sao loại ung thư này lại có hành vi hung hãn đến vậy. Nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Nature Communications với tiêu đề "Sự thiếu hụt Caspase 8 định hướng quá trình tái lập trình giống tế bào tiền thân thần kinh và sự tiến triển của ung thư phổi tế bào nhỏ".

Tế bào ung thư có đặc điểm giống tế bào thần kinh

Không giống như nhiều loại ung thư biểu mô khác, ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) có những đặc điểm chung với tế bào thần kinh. Một đặc điểm quan trọng là sự thiếu vắng caspase-8, một loại protein đóng vai trò quan trọng trong quá trình chết tế bào theo chương trình, không gây viêm (apoptosis). Quá trình này giúp cơ thể loại bỏ các tế bào bị tổn thương hoặc bất thường và rất cần thiết để duy trì mô khỏe mạnh.

Chết tế bào do viêm và ức chế miễn dịch

Để mô phỏng tốt hơn quá trình phát triển của ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) ở người, các nhà nghiên cứu đã tạo ra một mô hình chuột biến đổi gen thiếu caspase-8. Sử dụng mô hình này, họ đã phát hiện ra một phản ứng dây chuyền được kích hoạt bởi sự thiếu hụt protein này.

"Sự thiếu hụt caspase-8 dẫn đến một loại chết tế bào viêm gọi là hoại tử tế bào (necroptosis), tạo ra một môi trường viêm nhiễm, bất lợi ngay cả trước khi khối u hình thành hoàn toàn", Karstedt giải thích. "Chúng tôi cũng rất tò mò khi phát hiện ra rằng hoại tử tế bào trước khi hình thành khối u thực sự có thể thúc đẩy ung thư bằng cách điều hòa hệ thống miễn dịch", bà tiếp tục.

Môi trường viêm nhiễm này làm suy yếu hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể bằng cách ức chế phản ứng miễn dịch chống ung thư, khiến các tế bào miễn dịch khó tấn công các tác nhân gây ung thư hơn. Kết quả là, điều kiện trở nên thuận lợi hơn cho sự phát triển và di căn của khối u. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tình trạng viêm nhiễm đẩy các tế bào ung thư vào trạng thái non nớt hơn, giống như tế bào thần kinh, điều này làm tăng khả năng lây lan của chúng và có liên quan đến tái phát bệnh.

Ý nghĩa đối với việc phát hiện sớm và các phương pháp điều trị trong tương lai

Hiện vẫn chưa rõ liệu loại viêm tiền ung thư này có xảy ra ở người hay không. Tuy nhiên, nghiên cứu này làm nổi bật một cơ chế quan trọng có thể thúc đẩy cả tính chất xâm lấn của ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) và xu hướng tái phát sau điều trị. Những hiểu biết này có thể giúp định hướng phát triển các liệu pháp hiệu quả hơn và cải thiện các chiến lược phát hiện sớm.