Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra thời gian trong ngày có tác động đến cách caffeine ảnh hưởng đến chức năng não và khả năng kiểm soát hành vi. Ảnh: Shutterstock

Nếu bạn thường xuyên uống cà phê vào đêm khuya để tỉnh táo, nghiên cứu mới cho thấy thói quen này có thể gây ra những tác động không ngờ. Các nhà khoa học tại Đại học Texas ở El Paso báo cáo rằng việc tiêu thụ caffeine vào ban đêm có thể làm tăng hành vi bốc đồng, điều này có thể khuyến khích những hành động mạo hiểm hơn.

Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí iScience , đã điều tra xem việc tiêu thụ caffeine vào ban đêm ảnh hưởng như thế nào đến khả năng ức chế và tính bốc đồng ở ruồi giấm. Nghiên cứu này do Tiến sĩ Erick Saldes, Tiến sĩ Paul Sabandal và Tiến sĩ Kyung-An Han dẫn đầu. Theo Tiến sĩ Han, loài ruồi giấm được sử dụng trong các thí nghiệm, Drosophila melanogaster, được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu hành vi vì hệ thống di truyền và thần kinh của nó có những điểm tương đồng quan trọng với con người.

“Caffeine là chất kích thích thần kinh được tiêu thụ rộng rãi nhất trên thế giới, với khoảng 85% người trưởng thành ở Mỹ sử dụng thường xuyên,” Sabandal, trợ lý giáo sư nghiên cứu tại Khoa Khoa học Sinh học của UTEP cho biết. “Do sự phổ biến của caffeine, chúng tôi muốn tìm hiểu xem liệu các yếu tố khác có ảnh hưởng đến tác động của nó đối với khả năng kiểm soát hành vi hay không.”

Các thí nghiệm cho thấy sự khác biệt giữa hành vi của ruồi vào ban đêm và ban ngày

Để nghiên cứu kỹ hơn tác động của caffeine, các nhà nghiên cứu đã tiến hành nhiều thí nghiệm, trong đó ruồi giấm được cho ăn caffeine trong các điều kiện khác nhau. Các điều kiện này bao gồm nồng độ caffeine khác nhau, tiêu thụ vào ban ngày hoặc ban đêm, và kết hợp với tình trạng thiếu ngủ. Các nhà khoa học đo lường tính bốc đồng bằng cách quan sát xem ruồi có thể ngừng di chuyển khi tiếp xúc với luồng không khí mạnh hay không, điều này vốn dĩ gây khó chịu cho chúng.

“Trong điều kiện bình thường, ruồi sẽ ngừng di chuyển khi tiếp xúc với luồng gió mạnh,” Saldes, hiện là chuyên gia nghiên cứu khoa học tại Trường Y thuộc Đại học Illinois ở Peoria và là cựu nghiên cứu sinh tiến sĩ tại UTEP, cho biết. “Chúng tôi phát hiện ra rằng những con ruồi tiêu thụ caffeine vào ban đêm ít có khả năng kiềm chế chuyển động hơn, thể hiện các hành vi bốc đồng như bay liều lĩnh bất chấp những điều kiện khó chịu này.”

Ngược lại, các nhà nghiên cứu báo cáo rằng caffeine được tiêu thụ vào ban ngày không gây ra kiểu liều lĩnh tương tự.

Sự khác biệt về giới tính và những tác động đối với người lao động ca đêm

Các thí nghiệm cũng cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa ruồi đực và ruồi cái. Mặc dù cả hai giới đều có nồng độ caffeine tương tự trong cơ thể, nhưng ruồi cái lại thể hiện sự gia tăng mạnh mẽ hơn về hành vi bốc đồng sau khi tiêu thụ caffeine.

“Ruồi không có hormone như estrogen của con người, điều này cho thấy các yếu tố di truyền hoặc sinh lý khác đang thúc đẩy sự nhạy cảm cao hơn ở con cái,” Giáo sư Khoa học Sinh học Kyung-An Han cho biết. “Việc khám phá ra các cơ chế này sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách sinh lý ban đêm và các yếu tố đặc thù giới tính điều chỉnh tác dụng của caffeine.”

Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng những phát hiện này có thể đặc biệt quan trọng đối với những người phụ thuộc vào caffeine khi làm việc ca đêm, bao gồm cả những người làm việc theo ca trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe và quân đội. Kết quả cũng cho thấy phụ nữ có thể nhạy cảm hơn với các tác động về hành vi của caffeine vào ban đêm.