Ảnh minh họa: Internet

Việt Nam là một trong những nước thuộc vùng nhiệt đới gió mùa, điều kiện thời tiết rất thuận lợi cho nhiều loại cây trồng phát triển, do đó, ngành nông nghiệp luôn chiếm một tỉ trọng rất cao trong nền kinh tế của Việt Nam. Bên cạnh việc thu hoạch và chế biến các sản phẩm nông nghiệp, một lượng lớn các phụ phẩm nông nghiệp cũng được thải ra, gây tác động rất lớn đến môi trường sống. Tổ chức Nông lương (FAO) cũng chỉ ra trong quá trình sản xuất lương thực thực phẩm trên thế giới, khoảng 1/3 phụ phẩm nông nghiệp được tạo ra và nhà sản xuất phải chịu chi phí xử lý các phụ phẩm này (Tian, 2016). Tuy nhiên, các phụ phẩm trong quá trình xử lý và chế biến rau quả là một nguồn phụ gia thực phẩm tự nhiên có giá trị cao vì nhiều nghiên cứu chỉ ra chúng chứa nhiều thành phần có khả năng chống Oxi hóa, kháng khuẩn, làm chất tạo màu, kết dính, …(Gowe, 2015; Tian, 2016; Yu et al., 2014).

Polyphenols là các hợp chất chứa nhiều nhóm hydroxyl trong phân tử, được công nhận như một nhóm chất có khả năng kháng Oxi hóa bên cạnh khả năng ức chế Enzyme α-Glucosidase (Balasundram et al., 2006; Liu et al., 2020; Thi Thu Trang et al., 2022). Do đó, nhiều nghiên cứu được thực hiện để tìm ra các nguồn thực vật chứa hàm lượng Polyphenol cao, sau đó khảo sát khả năng kháng Oxi hóa và ức chế Enzyme αGlucosidase của chúng để ứng dụng vào việc hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường cũng như bổ sung nguồn chất kháng Oxi hóa. Khi nghiên cứu ba loại ớt khác nhau, (Liu et al., 2020) đã cho thấy hạt của các loại ớt này chứa hàm lượng Polyphenol đáng kể và có khả năng kháng Oxi hóa, ức chế enzyme α-Glucosidase. Tổng hàm lượng Polyphenol, khả năng kháng Oxi hóa, ức chế Enzyme α-Glucosidase của một số phụ phẩm nông nghiệp khác ở Việt Nam và trên thế giới cũng đã được xác định. Kết quả thu được rất khả quan như nghiên cứu của (Masood et al., 2022), (Dang et al., 2016), (De Camargo et al., 2016), (Phan et al., 2021)… Để phong phú hơn nguồn dữ liệu về tiềm năng tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp, trong nghiên cứu này, các phụ phẩm nông nghiệp được thu gom ngẫu nhiên trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam để đánh giá hàm lượng Polyphenol, khả năng kháng Oxi hóa và ức chế enzyme α-Glucosidase.

Mục tiêu của nghiên cứu là khảo sát hàm lượng Polyphenol, khả năng kháng Oxi hóa và khả năng ức chế enzyme a-glucosidase nhằm định hướng tận dụng nguồn hợp chất ly trích được từ các phụ phẩm nông nghiệp để tái sử dụng phục vụ cho con người, nên cần chọn loại dung môi an toàn, dễ bay hơi. Do đó, Ethanol được chọn làm dung môi để chiết mẫu. Hệ thống Soxhlet được sử dụng để chiết mẫu cao Ethanol trong nghiên cứu này. Lượng mẫu trong mỗi lần chiết từ 3 – 10 g tùy từng loại mẫu. Sau quá trình chiết, tiến hành đuổi dung môi khỏi dịch chiết dưới áp suất kém, thu được cao Ethanol khô. Bảo quản cao khô trong lọ thủy tinh ở ngăn mát tủ lạnh (ở nhiệt độ 4 °C).

Tổng hàm lượng Polyphenol trong mẫu được xác định theo phương pháp Folin Ciocalteu. Mẫu tác dụng với thuốc thử Folin Ciocalteu dạng thương phẩm, thêm dung dịch Sodium Carbonate làm môi trường sau khi để trong tối 5 phút. Tiếp tục để yên 30 phút trong tối và đo độ hấp thu tại bước sóng 650 nM. Thực hiện qui trình tương tự với loạt dung dịch chuẩn Acid Gallic có nồng độ từ 0,25 đến 7,50 μg/mL. Mỗi thí nghiệm lặp lại 3 lần (Lê et al., 2021).

Các kết quả của nghiên cứu đã cung cấp thêm dữ liệu cho việc xác định tổng hàm lượng Polyphenol trong các phụ phẩm nông nghiệp và cho thấy tiềm năng của chúng trong việc kháng Oxi hóa và ức chế enzyme α-Glucosidase. Các mẫu có hàm lượng Polyphenol cao đều có khả năng kháng Oxi hóa tốt và khả năng ức chế Enzyme α-Glucosidase tốt hơn chất đối chứng dương acarbose trong khảo sát. Nghiên cứu là bước khởi đầu cho việc tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp trong các sản phẩm như mỹ phẩm, thực phẩm trong các nghiên cứu tiếp theo.