Tại Bangkok—thủ đô và trung tâm kinh tế—tình trạng này kéo dài dai dẳng, với nguyên nhân nổi bật từ giao thông đô thị. Khoảng 60% lượng ô nhiễm không khí của thành phố được cho là phát sinh từ khí thải đường bộ, nhất là xe máy và xe ô tô cũ dùng nhiên liệu hóa thạch. Bên cạnh đó, hoạt động công nghiệp và xây dựng diễn ra dày đặc nhưng kiểm soát còn hạn chế cũng làm gia tăng nồng độ PM2.5. Vào mùa khô, hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra thường xuyên hơn làm “khóa” sự khuếch tán chất ô nhiễm, khiến khói bụi và khí thải tích tụ ở tầng thấp, làm mức độ ô nhiễm tăng nhanh.

Ảnh minh họa

Ở miền Bắc, Chiang Mai—thành phố du lịch nổi tiếng—chịu tác động chủ yếu từ đốt nông nghiệp và cháy rừng. Từ tháng 2 đến tháng 4, việc đốt rơm rạ và phụ phẩm sau thu hoạch trở thành nguồn phát thải khói và bụi mịn lan rộng. Khi các vụ cháy rừng diễn ra, tình hình càng nghiêm trọng, đẩy chỉ số PM2.5 lên mức nguy hại. Địa hình đồi núi kết hợp với khí hậu khô làm các hạt bụi khó phân tán, tạo nên sương mù độc hại kéo dài, ảnh hưởng mạnh đến sức khỏe cộng đồng và hoạt động kinh tế—đặc biệt là ngành du lịch.

Khon Kaen, trung tâm đô thị lớn của vùng Đông Bắc, cũng ghi nhận xu hướng ô nhiễm gia tăng. Thành phố vừa chịu tác động trực tiếp từ đô thị hóa và giao thông nội thị, vừa nhận ảnh hưởng gián tiếp từ khói mù khu vực biên giới và đốt nông nghiệp lân cận. Vào mùa khô, nồng độ PM2.5 tại Khon Kaen thường vượt ngưỡng 70–80 μg/m³, đặc biệt trong những ngày có gió mùa thổi từ phía Bắc; trong khi đó, hệ thống giám sát chất lượng không khí còn hạn chế khiến việc cảnh báo sớm và quản lý hiệu quả gặp nhiều khó khăn. Nhìn chung, Thái Lan đang xây dựng nhiều giải pháp đồng bộ như siết tiêu chuẩn khí thải, điều chỉnh giao thông linh hoạt, mở rộng quan trắc tự động, kết hợp dữ liệu vệ tinh và trí tuệ nhân tạo, phát triển ứng dụng Air4Thai để cung cấp thông tin thời gian thực; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý (Dự luật “Không khí sạch”), tăng cường truyền thông giáo dục và hợp tác quốc tế để kiểm soát ô nhiễm xuyên biên giới.