Ứng dụng AI và Big Data vào giám sát, dự báo ô nhiễm không khí: Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới và đề xuất giải pháp cho Việt Nam
Những năm gần đây, AI và Big Data được xem như công nghệ quan trọng giúp kiểm soát và giảm thiểu tác hại của các chất độc gây ô nhiễm không khí (ÔNKK).
Nhờ sự phát triển của internet và năng lực tính toán, AI có thể mô hình hóa các vấn đề môi trường phức tạp, đặc biệt là việc điều chỉnh chất lượng không khí (CLKK). Trong y tế, nhiều nghiên cứu đã áp dụng cách tiếp cận dựa trên AI cho các công cụ ra quyết định chăm sóc sức khỏe nhằm hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi và điều trị các bệnh liên quan đến ÔNKK.
.jpg)
Ảnh minh họa
Một số công trình tiêu biểu cho thấy hiệu quả tiềm năng của AI trong giám sát ÔNKK. Heuvelmans và cộng sự phát triển mô hình học sâu để mô phỏng sự tiến triển của tế bào ung thư ở phổi dựa trên dữ liệu hình ảnh CT. Ở hướng khác, Polezer và cộng sự sử dụng các mạng nơ-ron nhân tạo như MLP, Echo State Networks và Extreme Learning Machines để đánh giá mức độ ảnh hưởng tiêu cực của ÔNKK trong khí quyển đến sức khỏe cá nhân.
Thực tiễn ở nhiều quốc gia như Mỹ, Trung Quốc và Singapore cho thấy ứng dụng công nghệ tiên tiến trong giám sát ÔNKK có thể đạt kết quả khả quan về cả độ chính xác lẫn phạm vi bao phủ. Ngày càng nhiều người dân chủ động dùng thiết bị và ứng dụng tích hợp AI để theo dõi CLKK, từ đó nâng cao nhận thức cộng đồng và tạo thêm dữ liệu thực tế cho hệ thống cảnh báo, quản lý ô nhiễm. Trong bối cảnh ÔNKK là thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng và mục tiêu phát triển bền vững, AI và Big Data còn giúp nhận diện “điểm nóng” theo thời gian thực, mô phỏng xu hướng phát tán chất độc hại và cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách ứng phó kịp thời.
Tạp chí Môi trường, chuyên đề II/2025 (dtnkhanh)