SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Tổng quan tình hình nghiên cứu sinh học sinh sản, kỹ thuật sản xuất và đề xuất hướng nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất giống nhân tạo loài bào ngư chín lỗ (haliotis diversicolor reeve, 1846)

[03/04/2026 18:05]

Bào ngư chín lỗ (Haliotis diversicolor, Reeve, 1846) là loài nhuyễn thể chân bụng có giá trị kinh tế cao, phân bố rộng ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.

Loài này cho sản phẩm giàu dinh dưỡng (đặc biệt protein, axit béo không no và khoáng vi lượng), vì vậy được xem là đối tượng phù hợp để phát triển nuôi trồng nhằm giảm áp lực khai thác từ tự nhiên. Tuy nhiên, nguồn giống tự nhiên đang suy giảm mạnh do khai thác quá mức và những biến đổi bất lợi của môi trường, làm cho nhu cầu chủ động nguồn giống thông qua sản xuất giống nhân tạo trở thành giải pháp trọng tâm.

Ảnh minh họa

Các nghiên cứu trong và ngoài nước đều cho thấy sản xuất giống bào ngư nhân tạo phụ thuộc chặt chẽ vào việc nắm vững đặc điểm sinh học sinh sản và điều kiện môi trường trong từng giai đoạn phát triển. Tại Việt Nam đã có những kết quả nhất định về mô tả đặc điểm sinh học sinh sản, ảnh hưởng của yếu tố sinh thái, kỹ thuật nuôi vỗ và bước đầu sản xuất giống, bao gồm cả hướng tiếp cận từ cấp I đến hoàn thiện quy trình. Dù vậy, quy mô còn hạn chế và mức độ chuẩn hóa để đưa vào sản xuất công nghiệp vẫn chưa cao, đặc biệt là khâu kiểm soát các điều kiện môi trường và chất lượng đàn bố mẹ, cũng như tính ổn định trong giai đoạn quyết định chuyển tiếp từ ấu trùng veliger sang spat và trong tỷ lệ sống của ấu trùng.

Trên cơ sở tổng hợp các tài liệu sẵn có, có thể nhận diện rõ khoảng trống tri thức và “nút thắt” công nghệ cần được ưu tiên xử lý: mức độ hiểu biết về cơ chế nội tiết/hormone điều hòa sinh sản còn chưa đầy đủ, trong khi nhiều quốc gia đã ứng dụng công nghệ sinh học phân tử và các kỹ thuật sản xuất giống tiên tiến để nâng hiệu quả và độ ổn định của chuỗi sản xuất. Vì vậy, định hướng nghiên cứu ứng dụng trong tương lai cần tập trung làm rõ cơ chế sinh sản, cải thiện kiểm soát điều kiện môi trường theo từng pha phát triển và tối ưu giai đoạn biến thái veliger → spat, nhằm nâng cao năng lực chủ động nguồn giống, ổn định sản lượng và hướng tới phát triển bền vững nghề nuôi bào ngư tại Việt Nam.

Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam 2025, 23(10): 1404-1413 (ntdinh)
Xem thêm
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ