SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Các nhà khoa học đã tìm ra một loại protein thúc đẩy quá trình lão hóa não và cách để ngăn chặn nó

[08/04/2026 09:45]

Các nhà khoa học đã phát hiện ra một manh mối mới đầy quan trọng trong bí ẩn về sự lão hóa não: một loại protein duy nhất có tên là FTL1.

Ảnh minh họa (Internet)

Ở những con chuột già, nồng độ protein này cao hơn làm suy yếu các kết nối giữa các tế bào thần kinh và dẫn đến suy giảm trí nhớ. Nhưng khi các nhà nghiên cứu giảm lượng FTL1, một điều đáng kinh ngạc đã xảy ra - não bắt đầu phục hồi, xây dựng lại các kết nối đã mất và khôi phục khả năng ghi nhớ.

Quá trình lão hóa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hồi hải mã, phần não đóng vai trò trung tâm trong học tập và trí nhớ.

Các nhà khoa học tại Đại học California, San Francisco hiện đã xác định được một loại protein dường như là nguyên nhân chính gây ra sự suy giảm này.

FTL1 nổi lên như một yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình lão hóa não

Để hiểu những thay đổi theo tuổi tác, các nhà nghiên cứu đã theo dõi sự dịch chuyển của gen và protein trong vùng hồi hải mã của chuột theo thời gian. Trong số tất cả những gì họ đã kiểm tra, chỉ có một loại protein nổi bật với sự khác biệt nhất quán giữa động vật non và già. Loại protein đó được gọi là FTL1.

Những con chuột lớn tuổi hơn cho thấy mức độ FTL1 cao hơn. Đồng thời, chúng có ít kết nối giữa các tế bào thần kinh trong hồi hải mã hơn và thực hiện kém hơn trong các bài kiểm tra nhận thức.

FTL1 tác động đến chức năng não như thế nào?

Khi nhóm nghiên cứu tăng mức độ FTL1 ở chuột non, hiệu quả rất rõ rệt. Não của chúng bắt đầu trông và hoạt động giống như não của chuột lớn tuổi hơn, và hành vi của chúng phản ánh sự thay đổi này.

Các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm đã hé lộ thêm nhiều chi tiết. Các tế bào thần kinh được biến đổi gen để sản xuất lượng lớn FTL1 đã phát triển các cấu trúc đơn giản hơn, tạo thành các phần mở rộng ngắn, đơn lẻ thay vì các mạng lưới phân nhánh phức tạp được thấy ở các tế bào khỏe mạnh.

Khắc phục tình trạng suy giảm trí nhớ bằng cách giảm FTL1

Kết quả đáng ngạc nhiên nhất xuất hiện khi các nhà nghiên cứu giảm lượng FTL1 ở những con chuột già. Những con vật này cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Các kết nối giữa các tế bào não tăng lên, và khả năng ghi nhớ của chúng cũng được cải thiện.

"Đây thực sự là sự đảo ngược các khiếm khuyết", Tiến sĩ Saul Villeda, phó giám đốc Viện Nghiên cứu Lão hóa Bakar thuộc UCSF và là tác giả chính của bài báo được đăng trên tạp chí Nature Aging , cho biết . "Nó không chỉ đơn thuần là trì hoãn hoặc ngăn ngừa các triệu chứng".

Mối liên hệ giữa quá trình trao đổi chất và các phương pháp điều trị mới

Các thí nghiệm tiếp theo cho thấy FTL1 cũng ảnh hưởng đến cách tế bào não sử dụng năng lượng. Ở chuột già, nồng độ protein cao hơn làm chậm quá trình trao đổi chất của tế bào ở vùng hồi hải mã. Tuy nhiên, khi các nhà nghiên cứu điều trị các tế bào này bằng một hợp chất giúp tăng cường trao đổi chất, các tác động tiêu cực đã được ngăn chặn.

Hy vọng về các liệu pháp điều trị lão hóa não trong tương lai

Villeda tin rằng những phát hiện này có thể mở đường cho các phương pháp điều trị nhắm vào FTL1 và chống lại tác động của nó trong não.

"Chúng ta đang thấy nhiều cơ hội hơn để giảm thiểu những hậu quả tồi tệ nhất của tuổi già," ông nói. "Đây là thời điểm đầy hy vọng để nghiên cứu về sinh học của quá trình lão hóa".

Theo https://www.sciencedaily.com
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ