Tàu vũ trụ Orion của Artemis II ngồi trên đỉnh tên lửa SLS trước khi cất cánh tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida. Trong bối cảnh, mặt trăng chờ đợi chuyến thăm đầu tiên của con người trong hơn 50 năm.

Du lịch vào vũ trụ đã trở nên phổ biến. Trong ba thập kỷ qua, gần 300 người đã bay đến và đi từ Trạm vũ trụ quốc tế, một số người trong số họ cư trú ở đó trong nhiều tháng tại một thời điểm. Trong nhiều năm qua, công ty khởi nghiệp tên lửa Blue Origin đã khởi động một loạt các chuyến đi trong ngày ngay trên ngưỡng cửa vào không gian - những chuyến đi lễ hội cao cấp cho những người nổi tiếng bao gồm Katy Perry, Gayle King và William Shatner.

Nhiệm vụ mặt trăng Artemis II đã khác.

Chuyến bay vũ trụ của NASA, đã bắn trở lại vào tối thứ Sáu, đã mang theo bốn phi hành gia trong một chuyến đi khứ hồi đến mặt trăng và xa hơn - xa hơn một nghìn lần so với trạm vũ trụ - và họ phải thoát khỏi trọng lực của Trái đất để làm như vậy. Đó là một chuyến đi mà chỉ có hai chục con người trước khi họ từng thực hiện, và lần cuối cùng nó xảy ra là vào năm 1972.

Tàu vũ trụ Orion của Artemis II cũng đưa bốn phi hành gia của nó đi xa hơn bất kỳ con người nào đã từng du hành vào không gian, trên một vòng cung dài đạt kỷ lục cách Trái đất 252.756 dặm, cho họ một cái nhìn đầy đủ về phía xa của mặt trăng. Ngược lại, các phi hành gia Apollo hơn 50 năm trước đã được rúc vào một quỹ đạo mặt trăng chỉ cách bề mặt 70 dặm.

Đây là một thành tựu to lớn đối với NASA theo đúng nghĩa của nó. Nó cũng là một điềm báo về một kỷ nguyên mới và đột phá trong Thời đại Không gian vẫn đang diễn ra.

 Artemis II của NASA bị văng xuống ở Thái Bình Dương

Tuy nhiên, trong những tuần trước ngày ra mắt, nó dường như hầu như không tạo ra một vết lõm trong cuộc trò chuyện quốc gia.

Chắc chắn, có rất nhiều điều đang diễn ra ở đây trên Trái đất ở phía trước tâm trí của nhiều người. Xung đột quân sự. Sự bế tắc của chính phủ. Biểu tình chính trị. Lo lắng về chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe đầy đủ. Nhưng điều đó đã đúng trở lại vào những năm 60 và đầu những năm 70, và có lẽ không bao giờ nhiều hơn trong những năm ngay xung quanh cuộc đổ bộ lên mặt trăng đầu tiên vào tháng 7 năm 1969, Apollo 11 là một bước nhảy vọt khổng lồ cho nhân loại.

Tôi là một đứa trẻ khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt dấu giày của họ vào địa hình mặt trăng bụi bặm, và tôi nhớ rõ vùng phủ sóng truyền hình không ngừng nghỉ. Tôi háo hức theo dõi để xem những cú giật gân khi các phi hành gia từ tất cả các chuyến bay vũ trụ Apollo trở về Trái đất. Đó là một câu chuyện hấp dẫn, anh hùng.

Những sứ mệnh mặt trăng Apollo đó là đỉnh điểm của làn sóng thám hiểm không gian đầu tiên, một thập kỷ rưỡi đầy những kỳ công đáng chú ý, hết người này đến người khác.

Các nhiệm vụ Artemis đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên khai thác không gian hoàn toàn mới.

Một cái nhìn về Trái đất, với bề mặt miệng núi lửa của mặt trăng ở phía trước, từ cửa sổ tàu vũ trụ Orion vào ngày 6 tháng 4 năm 2026, trong chuyến bay của phi hành đoàn Artemis II của mặt trăng.

Artemis II không đưa các phi hành gia lên bề mặt mặt trăng. Giống như sứ mệnh Apollo 8 lịch sử vào tháng 12 năm 1968 - lần đầu tiên đưa con người ra ngoài quỹ đạo của Trái đất, sứ mệnh đã cho chúng ta cái nhìn đầu tiên về hành tinh của chúng ta như một quả cầu màu xanh chống lại một biển đen sâu - đó là một chuyến bay ngang qua để chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ cuối cùng. Sự chạm trán đó của các phi hành gia sẽ xảy ra trong nhiệm vụ Artemis IV, hiện đang được lên kế hoạch vào đầu năm 2028.

Các mục tiêu dài hạn của NASA bao gồm việc thiết lập một căn cứ mặt trăng để đạt được "sự hiện diện lâu dài của con người" trên mặt trăng. Tiền đồn đó sẽ trở thành trung tâm hoạt động cho một loạt các hoạt động đầy tham vọng, từ điều tra khoa học đến sản xuất điện đến xây dựng cơ sở hạ tầng bền vững và có thể ở được.

Các sứ mệnh Apollo đã mang lại một vài tảng đá mặt trăng và các mẫu bụi. Về cơ bản là lưu niệm. Trong những năm tới, Mỹ và các nước khác sẽ tìm cách mở khóa tài nguyên thiên nhiên của mặt trăng, khai thác khoáng sản có giá trị công nghiệp và khai thác băng nước để có thể tồn tại, nhưng cũng tạo ra nhiên liệu. NASA và những người khác đã xem xét nghiêm túc các cơ hội khai thác không gian thương mại, bao gồm cả trên mặt trăng.

Những nỗ lực của NASA cũng đã thu hút sự chú ý của Elon Musk và Jeff Bezos của Blue Origin, hai trong số những người giàu nhất hành tinh.

Cơ quan vũ trụ Mỹ không đơn độc trong việc muốn đặt giày trên mặt trăng. Trung Quốc có kế hoạch đưa các phi hành đoàn của mình đến đó vào năm 2030. Nga, Ấn Độ và các nước khác đã bận rộn với các chương trình đổ bộ mặt trăng (chưa được xử lý) của riêng họ.

Chúng ta không còn xa một vòng cạnh tranh quyền lực lớn mới và chưa từng có, với cổ phần thực sự, không chỉ khoe khoang quyền.

Vào tháng 3, NASA đã chia sẻ khái niệm của nghệ sĩ này về một căn cứ mặt trăng cuối cùng có thể trông như thế nào.

Và sau đó là Musk, gần như là một quốc gia cho chính mình. Từ lâu bị ám ảnh với việc truyền bá ý thức của con người trên khắp hệ mặt trời, từ lâu đã cố định trên sao Hỏa là điểm khởi đầu, người đứng sau tên lửa SpaceX và vệ tinh Starlink đã định hướng lại sự chú ý hoành tráng của anh ta đến người hàng xóm gần hơn của chúng ta.

Đầu năm nay, Musk cho biết ông đã chuyển trọng tâm sang "xây dựng một thành phố tự phát triển trên Mặt trăng", có khả năng "trong vòng chưa đầy 10 năm".

Nó chắc chắn sẽ là một thành phố công nghiệp hơn một thành phố quốc tế - "một sự hiện diện lâu dài cho các hoạt động khoa học và sản xuất", Musk đã viết vào tháng Hai khi thông báo mua lại công ty xAI của SpaceX. "Các nhà máy trên Mặt trăng có thể tận dụng các nguồn tài nguyên mặt trăng để sản xuất vệ tinh và triển khai chúng xa hơn vào không gian."

Hãy để điều đó chìm vào: các nhà máy trên mặt trăng.

 Nhận cá nhân với phi hành đoàn của Artemis II | Tech Today

Trong thời gian tới, sẽ không thiếu các vệ tinh do Musk sản xuất phóng từ Trái đất. Trong vài năm qua, SpaceX đã đưa 10.000 vệ tinh Starlink vào quỹ đạo thấp của Trái đất, ước tính là 85% của tất cả các vệ tinh trong một vành đai ngày càng đông đúc xung quanh hành tinh của chúng ta. Lớn như con số đó, đó là một phần nhỏ so với những gì Musk nghĩ.

Musk, trong thông báo tháng Hai của mình, cũng đã viết về việc "tung ra một triệu vệ tinh hoạt động như các trung tâm dữ liệu quỹ đạo." Các trung tâm dữ liệu AI trong không gian là một giấc mơ sốt có một khoảnh khắc: Jensen Huang, Giám đốc điều hành của Nvidia, hiện là công ty có giá trị nhất trên thế giới vì các chip của nó đang cung cấp năng lượng cho cuộc cách mạng AI, dường như cũng quan tâm đến ý tưởng này.

NASA, trong khi đó, có kế hoạch riêng cho một "hệ sinh thái thương mại cạnh tranh" trên quỹ đạo.

Phi hành đoàn Artemis II sau khi hạ cánh xuống sân bay Ellington gần Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston vào thứ Bảy, ngày 11 tháng 4, sau khi hoàn thành sứ mệnh mặt trăng lịch sử của họ. Từ trái sang: các chuyên gia sứ mệnh Reid Hansen và Christina Koch, phi công Victor Glover và chỉ huy Jeremy Hansen.

Tất cả các kế hoạch này sẽ được thử nghiệm bởi kỹ thuật cứng và thực tế kinh tế. Musk hình dung việc phóng tên lửa cứ sau 10 ngày để hỗ trợ việc xây dựng thành phố mặt trăng đó. NASA đang nhắm mục tiêu hạ cánh mặt trăng sáu tháng một lần để bắt đầu, với nhịp điệu có khả năng nhanh hơn để theo dõi. Nhưng các cảnh quay mặt trăng phức tạp hơn các vụ phóng tên lửa lên quỹ đạo.

Chương trình hạ cánh mặt trăng đầu tiên kết thúc với sứ mệnh Apollo 17, mặc dù một số chuyến bay khác đã được lên kế hoạch. Tổng thống Richard Nixon đã cắt giảm nỗ lực vì chi phí. Trọng tâm chuyển sang các trạm không gian và tàu con thoi - và thời gian đi lại ngắn hơn đến quỹ đạo Trái đất thấp.

 Artemis II của NASA phá kỷ lục với chuyến đi vòng quanh Mặt trăng

Chi phí và thương mại chắc chắn sẽ là trung tâm của các cuộc trò chuyện mà chúng ta sẽ cần phải có với tư cách là một quốc gia về những gì chúng ta làm - và đến - mặt trăng. Chúng ta cũng cần phải nói nhiều hơn, về cách chúng ta chăm sóc cho lĩnh vực không gian đầy vệ tinh ngày càng tắc nghẽn ngay bên ngoài bầu khí quyển của chúng ta.

Và chú ý đến những lời của thỏa thuận mặt trăng đầy hy vọng của Liên Hợp Quốc năm 1979 và khuôn khổ của nó để thăm dò và sử dụng một vệ tinh tự nhiên của chúng ta: "Mặt trăng và tài nguyên thiên nhiên của nó là di sản chung của nhân loại."/.