SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Đột phá công nghệ sinh học: Phát hiện thay đổi tế bào liên quan đến mệt mỏi do trầm cảm

[13/04/2026 14:57]

Các nhà nghiên cứu vừa công bố một hướng tiếp cận mới giúp chẩn đoán và điều trị trầm cảm ngay từ giai đoạn sớm, mở ra cơ hội phục hồi tốt hơn cho bệnh nhân.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Queensland (UQ) phối hợp cùng Đại học Minnesota đã phân tích mức độ adenosine triphosphate (ATP) – phân tử được mệnh danh là “đồng tiền năng lượng” – trong não và tế bào máu của những người trẻ mắc trầm cảm.

Theo Phó Giáo sư Susannah Tye từ Viện Não Queensland (QBI), đây là lần đầu tiên các mô hình phân tử năng lượng liên quan đến mệt mỏi được phát hiện đồng thời trong não và máu của bệnh nhân trầm cảm nặng (MDD).

“Điều này cho thấy triệu chứng trầm cảm có thể bắt nguồn từ sự thay đổi căn bản trong cách não và tế bào máu sử dụng năng lượng,” bà Tye chia sẻ.

Phát hiện bất ngờ về năng lượng tế bào

Trong nghiên cứu, nhóm tại Đại học Minnesota đã thu thập mẫu máu và chụp não của 18 người từ 18–25 tuổi được chẩn đoán MDD. Các mẫu này được so sánh với nhóm không mắc trầm cảm.

Tiến sĩ Roger Varela từ QBI cho biết:

  • Tế bào của người trầm cảm tạo ra nhiều phân tử năng lượng hơn khi nghỉ ngơi.
  • Nhưng lại giảm khả năng tăng sản xuất năng lượng khi gặp căng thẳng.

“Điều này gợi ý rằng tế bào có thể đang hoạt động quá mức ở giai đoạn đầu của bệnh, dẫn đến các vấn đề lâu dài,” ông Varela nói.
“Thật bất ngờ, vì chúng tôi từng nghĩ năng lượng tế bào sẽ thấp hơn ở người trầm cảm. Thực tế, mitochondria trong não và cơ thể lại có khả năng đáp ứng kém khi nhu cầu

Ý nghĩa và triển vọng

Phát hiện này không chỉ giúp giải thích vì sao mệt mỏi, giảm động lực và chậm nhận thức là những triệu chứng phổ biến, mà còn mở ra hướng đi mới cho việc can thiệp sớm và điều trị cá nhân hóa.

Tiến sĩ Varela nhấn mạnh:

  • Trầm cảm không giống nhau ở mọi bệnh nhân, mỗi người có sinh học khác biệt.
  • Nghiên cứu này giúp giảm kỳ thị, chứng minh rằng trầm cảm là kết quả của nhiều thay đổi sinh học phức tạp.

Công trình được công bố trên tạp chí Translational Psychiatry, với sự dẫn dắt của Katie Cullen MD (Đại học Minnesota) và công nghệ hình ảnh đo ATP do Giáo sư Xiao Hong ZhuGiáo sư Wei Chen phát triển.

https://www.technology.org
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ