Được ca ngợi là thỏa thuận môi trường quốc tế thành công nhất từ trước đến nay, Nghị định thư Montreal năm 1987 đã giúp loại bỏ dần các hóa chất gây thủng tầng ozone – vốn dẫn đến ung thư da và nhiều tác hại sức khỏe khác. Các nghiên cứu do MIT dẫn đầu cho thấy việc giảm mạnh các chất phá hủy ozone đang giúp tầng ozone hồi phục, với dự báo có thể trở về mức năm 1980 vào khoảng năm 2040. Tuy nhiên, nghị định thư này cho phép ngoại lệ đối với việc sử dụng các chất phá hủy ozone làm nguyên liệu sản xuất nhựa, hóa chất chống dính và một số chất thay thế khác. Ban đầu, người ta tin rằng chỉ khoảng 0,5% lượng nguyên liệu này rò rỉ ra khí quyển.

Thực tế, các phép đo gần đây cho thấy tỷ lệ rò rỉ cao hơn nhiều – lên tới 3,6% và thậm chí hơn đối với một số hóa chất. Nhóm nghiên cứu quốc tế, trong đó có các nhà khoa học MIT, đã tính toán rằng nếu không kiểm soát, lượng rò rỉ này có thể khiến tầng ozone phục hồi chậm hơn khoảng bảy năm. “Chúng tôi nhận ra rằng các hóa chất nguyên liệu này là một ‘lỗi hệ thống’,” giáo sư Susan Solomon, người từng tham gia nghiên cứu ban đầu về lỗ thủng ozone, nhận định.

Phân tích cho thấy nếu tỷ lệ rò rỉ duy trì ở mức 3,6%, tầng ozone sẽ chỉ trở lại trạng thái năm 1980 vào năm 2073 – muộn hơn bảy năm so với kịch bản kiểm soát rò rỉ ở mức 0,5%. Trong trường hợp loại bỏ hoàn toàn rò rỉ, tầng ozone có thể phục hồi vào năm 2065. Điều này cho thấy việc siết chặt quy định đối với nguyên liệu sản xuất là cần thiết để duy trì thành công của Nghị định thư Montreal.

Các nhà khoa học tin rằng ngành công nghiệp hóa chất có thể thích ứng. “Có hàng ngàn loại hóa chất khác có thể thay thế, vậy tại sao không chuyển đổi?” Solomon nói. Mạng lưới giám sát khí quyển AGAGE đã phát hiện ra mức rò rỉ cao hơn dự kiến, và các bên tham gia Nghị định thư Montreal hiện đang xem xét vấn đề này trong các cuộc họp thường niên. Nếu được xử lý, thế giới có thể tránh được hàng loạt ca ung thư da trong khoảng thời gian phục hồi bị trì hoãn.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Communications, với sự tham gia của các nhà khoa học từ nhiều tổ chức quốc tế, và nhận được hỗ trợ từ NASA, Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ, cùng các cơ quan nghiên cứu môi trường châu Âu và châu Á.