Amlyosyllis madeirensis, một loài giun lông được mô tả lần đầu tiên ở Madeira (Bồ Đào Nha)

Các loài trên toàn thế giới đang biến mất với tốc độ ngày càng nhanh, do biến đổi khí hậu, phá hủy môi trường sống và các loài xâm lấn. Nhiều nhóm ít được biết đến, bao gồm cả giun biển, đặc biệt đang gặp nguy hiểm, với một số loài thậm chí còn đứng trước nguy cơ tuyệt chủng trước khi các nhà khoa học xác định được chúng.

Để giải quyết khoảng trống này, các nhà nghiên cứu từ Đại học Göttingen, Viện Phân tích Thay đổi Đa dạng Sinh học Leibniz (LIB) và Hiệp hội Nghiên cứu Thiên nhiên Senckenberg đang khởi động một nỗ lực lớn nhằm ghi chép lại thông tin về các loài giun đốt biển châu Âu và công khai dữ liệu này. Bằng cách xây dựng một bộ dữ liệu toàn diện và dễ tiếp cận, sáng kiến ​​này nhằm mục đích đẩy nhanh việc phát hiện các loài mới và làm sâu sắc thêm hiểu biết toàn cầu về đa dạng sinh học. Dự án "EuroWorm: Thúc đẩy Nghiên cứu Đa dạng Sinh học Giun đốt Biển Toàn cầu với Dữ liệu Bộ gen Mở cho các Loài Châu Âu" do LIB dẫn đầu và được tài trợ bởi Hiệp hội Leibniz.

Giun đốt biển được tìm thấy ở hầu hết các môi trường đại dương, nơi chúng giúp trộn lẫn trầm tích, tái chế chất dinh dưỡng, báo hiệu mức độ ô nhiễm và hỗ trợ chuỗi thức ăn biển. Nhóm nghiên cứu dự định thu thập mẫu từ các địa điểm ở châu Âu, nơi nhiều loài được mô tả lần đầu tiên.

Sau khi thu thập, các mẫu vật sẽ được xác định về mặt hình thái học - nghĩa là dựa trên hình dạng, cấu trúc hoặc hình thái của chúng -, chụp ảnh ở độ phân giải cao và phân tích bằng các công cụ gen tiên tiến và các kỹ thuật hiện đại khác. Mục tiêu là để lập một danh mục gen chi tiết về giun đốt biển châu Âu, làm rõ mối quan hệ giữa các nhóm khác nhau trên cây tiến hóa và khám phá cách các đặc điểm thể chất, sinh sản và lối sống của chúng đã tiến hóa theo thời gian.

Các mẫu giun được thu thập, cùng với hình ảnh và dữ liệu di truyền của chúng, sẽ được bổ sung vào bộ sưu tập của LIB tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hamburg và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Senckenberg. Các nhà khoa học trên toàn thế giới, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, sẽ có thể truy cập các nguồn tài nguyên này thông qua các cổng thông tin và nền tảng của các tổ chức như GBIF, hoặc yêu cầu mẫu vật để nghiên cứu thêm.

"Bằng cách so sánh dữ liệu về các loài ở châu Âu, chúng tôi hy vọng sẽ đẩy nhanh việc phát hiện các loài mới và nghiên cứu đa dạng sinh học trên toàn thế giới - và do đó chống lại hiện tượng 'tuyệt chủng thầm lặng' của các loài sinh vật biển," tiến sĩ Jenna Moore, trưởng dự án đến từ LIB, giải thích. Sáng kiến ​​này cũng nhằm mục đích củng cố vai trò của các bảo tàng lịch sử tự nhiên như những trung tâm nghiên cứu hiện đại được trang bị các công cụ tiên tiến.

Ba nhà nghiên cứu từ nhóm nghiên cứu Tiến hóa Động vật và Đa dạng Sinh học của Đại học Göttingen đang đóng góp vào dự án này. Tiến sĩ Maria Teresa Aguado Molina cho biết: "Những bộ sưu tập như vậy là những 'viên nang thời gian' khoa học. Các bộ sưu tập lịch sử, kết hợp với công nghệ gen hiện đại, đang mở khóa sự đa dạng sinh học tiềm ẩn với tốc độ chưa từng có. Dự án EuroWorm cho thấy những khám phá tiên tiến nhất bắt đầu từ các mẫu vật được thu thập từ nhiều thập kỷ trước".

Giáo sư Christoph Bleidorn nhấn mạnh sự tập trung lâu dài của Göttingen vào sự tiến hóa của giun đốt, lưu ý rằng, "Điều này có nghĩa là chúng tôi càng vui mừng hơn khi có thể tiếp tục nghiên cứu những câu hỏi này như một phần của dự án được tài trợ bởi Hiệp hội Leibniz".

EuroWorm quy tụ chuyên môn từ nhiều tổ chức khác nhau, tạo nền tảng vững chắc cho nghiên cứu đa dạng sinh học quy mô lớn. Theo Tiến sĩ Conrad Helm, "Cách tiếp cận toàn diện, liên ngành cung cấp cơ sở tuyệt vời để ghi chép đầy đủ sự đa dạng của giun đốt biển và đồng thời xác định cụ thể các ưu tiên nghiên cứu trong tương lai".