Hội thảo "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số"

Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) tổ chức hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số”, nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp về thúc đẩy an ninh mạng trong quá trình chuyển đổi AI tại Việt Nam.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh AI phát triển mạnh và trở thành hạt nhân của nền kinh tế số, an toàn không gian mạng đang đối mặt với những thách thức chưa từng có do xuất hiện các kẽ hở bảo mật.

Nếu trước đây tội phạm mạng chủ yếu dùng công cụ truyền thống, thì nay với AI, chúng có thể tự động hóa tấn công ở quy mô lớn, mức độ tinh vi cao, làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất các mối đe dọa mạng.

Các hình thức tấn công ngày càng phức tạp như lừa đảo cá nhân hóa, deepfake khó nhận diện và mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ.

Về giải pháp, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được hoàn thiện với các quy định như Luật An ninh mạng và chiến lược AI đến năm 2030, nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ vòng đời công nghệ, đặc biệt khi AI trở thành một phần của hạ tầng số quốc gia.

Đại tá.TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh hai hướng chính sách quan trọng là bảo mật cho AI (Security for AI) và ứng dụng AI phục vụ an ninh (AI for Security).

AI được ví như “bộ não” tham gia vào quá trình ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc “đầu độc dữ liệu” sẽ dẫn đến quyết định sai, nhưng đồng thời AI cũng có khả năng xử lý nhanh, giúp phát hiện và ứng phó kịp thời với các mô hình tấn công. Vì vậy, cần vừa bảo vệ hệ thống AI, vừa sử dụng AI để phòng chống tấn công mạng.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường hợp tác giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, bởi không một bên nào có thể tự giải quyết toàn bộ các thách thức.

Cần xây dựng hệ sinh thái hợp tác, trong đó có chia sẻ thông tin về mối đe dọa, phối hợp nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp công nghệ tiên tiến.

Bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản - đơn vị về an ninh mạng cho biết các mối đe dọa AI hiện nay gồm ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công bằng câu lệnh và can thiệp quy trình, với quy mô và tốc độ vượt trội so với các mối đe dọa truyền thống.

Để ứng phó, cần áp dụng cách tiếp cận toàn diện như quản trị công cụ AI nhân viên sử dụng (tránh Shadow AI), xây dựng chính sách rõ ràng, ngăn rò rỉ dữ liệu, đảm bảo mô hình hoạt động đúng thiết kế và thực hiện kiểm tra an toàn (đội đỏ).

AI đang trở thành yếu tố định hình lại an ninh mạng và an ninh quốc gia; việc chủ động làm chủ và bảo đảm an toàn công nghệ AI sẽ quyết định sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai.