Sao chổi liên sao 3I/ATLAS hé lộ bí mật về nơi khai sinh khác biệt với Hệ Mặt Trời
Chưa đầy một năm trước, các nhà thiên văn học đã phát hiện một sao chổi bay ngang bầu trời – nhưng nó không hề thuộc về Hệ Mặt Trời của chúng ta.
Đối tượng liên sao này, mang tên 3I/ATLAS, vẫn chưa rõ nguồn gốc chính xác. Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ Đại học Michigan đã mang đến những manh mối quan trọng: nơi khai sinh của nó lạnh hơn rất nhiều so với môi trường hình thành Hệ Mặt Trời.
Kết quả được rút ra từ việc phát hiện 3I/ATLAS có hàm lượng cao bất thường của một dạng nước chứa deuterium – đồng vị của hydro có thêm một neutron. Trên Trái Đất cũng tồn tại loại nước này, nhưng với tỷ lệ thấp hơn rất nhiều.

Theo Luis Salazar Manzano, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Khoa Thiên văn học U-M và là tác giả chính của công trình, tỷ lệ deuterium trong nước của 3I/ATLAS cao gấp 30 lần so với bất kỳ sao chổi nào trong Hệ Mặt Trời, và 40 lần so với nước trong đại dương của chúng ta.
Những tỷ lệ này cho thấy môi trường hình thành 3I/ATLAS lạnh hơn và ít bức xạ hơn so với nơi khai sinh Hệ Mặt Trời. Teresa Paneque-Carreño, đồng tác giả nghiên cứu, khẳng định:
“Đây là bằng chứng cho thấy điều kiện tạo ra Hệ Mặt Trời không hề phổ biến trong không gian.”
Để đạt được kết quả này, nhóm nghiên cứu đã tận dụng nhiều cơ sở quan sát: từ Đài thiên văn MDM ở Arizona đến hệ thống kính ALMA tại Chile. ALMA đủ nhạy để phân biệt sự khác biệt tinh vi giữa nước thường và nước chứa deuterium, giúp các nhà khoa học lần đầu tiên phân tích chi tiết một vật thể liên sao theo cách này.
3I/ATLAS mới chỉ là vật thể liên sao thứ ba từng được phát hiện, nhưng con số này chắc chắn sẽ tăng lên khi các đài quan sát mới đi vào hoạt động. Paneque-Carreño nhấn mạnh:
“Chúng ta cần bảo vệ bầu trời đêm, giữ cho nó tối và trong lành để có thể phát hiện những vật thể nhỏ bé và mờ nhạt này.”
https://www.technology.org (ttkdinh)