Sản phẩm khởi nghiệp, ĐMST trưng bày tại Khu Tư vấn và Cung ứng dịch vụ KHCN, ĐMST và chuyển đổi số (CASIC Services Hub), phường Vị Tân. 

Chỉ số GII tăng 16 bậc 

Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) vừa công bố báo cáo Chỉ số GII năm 2026. Theo đó, Việt Nam xếp thứ 43 trong 139 quốc gia, nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025. Trong 1 thập niên, thứ hạng GII của Việt Nam tăng 16 bậc, từ vị trí 59 năm 2016 lên vị trí 43 năm 2026.

Việt Nam tiếp tục đứng thứ 2 trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp, sau Ấn Độ ở vị trí 38. Trong ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3, sau Singapore (hạng 5) và Malaysia (hạng 34), trên Thái Lan (hạng 44). Việt Nam cũng thuộc nhóm 7 nền kinh tế thu nhập trung bình tăng hạng nhanh nhất từ năm 2013 và duy trì 16 năm liên tiếp có kết quả ĐMST vượt mức phát triển.

Điểm nổi bật trong kết quả năm nay là thứ hạng đầu ra ĐMST của Việt Nam tăng từ vị trí 37 lên 35. Trong đó, trụ cột sản phẩm tri thức và công nghệ tăng 4 bậc, từ hạng 39 lên 35. Theo đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ, đầu ra ĐMST tăng 2 bậc là kết quả đáng ghi nhận, cho thấy những chính sách và nguồn lực dành cho lĩnh vực này bước đầu phát huy hiệu quả.
Năm 2026, Việt Nam tiếp tục đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại. 3 chỉ số khác nằm trong nhóm 10 nền kinh tế dẫn đầu, gồm tỷ trọng nhập khẩu công nghệ cao xếp thứ 3; số lượng ứng dụng điện thoại thông minh được phát triển và sử dụng xếp thứ 5; tốc độ tăng năng suất lao động xếp thứ 6.

Quyết tâm nâng cao PII

Từ nền tảng Chỉ số GII, từ năm 2022, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng Chỉ số PII theo cấu trúc giống như GII nhưng được điều chỉnh để phù hợp thực tiễn từng địa phương ở Việt Nam. Bộ chỉ số PII đánh giá thông qua 7 trụ cột, 21 nhóm chỉ số và hàng chục chỉ số thành phần, chia thành nhóm “đầu vào” (thể chế, vốn con người và nghiên cứu, cơ sở hạ tầng, trình độ phát triển của thị trường, trình độ phát triển của doanh nghiệp) và nhóm “đầu ra” (sản phẩm tri thức - công nghệ - sáng tạo và tác động kinh tế - xã hội).

Nhận thức tầm quan trọng của PII, những năm qua TP Cần Thơ nỗ lực cải thiện chỉ số này. Năm 2023, Chỉ số PII của TP Cần Thơ (cũ) thuộc nhóm khá, xếp khoảng hạng 15-20/63 tỉnh, thành phố. Năm 2024, nhờ những chuyển biến về quản trị và cải cách hành chính, thứ hạng PII của thành phố được cải thiện vào tốp 15. Đến năm 2025 - năm đầu tiên PII được tính toán trên đơn vị hành chính mới sau hợp nhất - thành phố đạt 46,21 điểm, xếp hạng 10/34 tỉnh, thành phố, dẫn đầu vùng ĐBSCL và lần đầu tiên lọt nhóm 10 địa phương có năng lực ĐMST cao nhất cả nước.

Tháng 2-2026, UBND TP Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 77/KH-UBND về nâng cao Chỉ số PII TP Cần Thơ giai đoạn 2026-2030. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, thành phố đặt mục tiêu tiếp tục duy trì nhóm địa phương dẫn đầu về Chỉ số PII, phấn đấu nâng thứ hạng lên từ vị trí thứ 7 trở lên. Thành phố giữ vững tốp 10 đối với các trụ cột thế mạnh, đồng thời tập trung cải thiện 4 trụ cột còn hạn chế và 5 chỉ số thành phần có điểm số thấp.

UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, làm đầu mối theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn việc triển khai thực hiện kế hoạch nói trên. Do đó, Sở Khoa học và Công nghệ phân tích, nghiên cứu sâu kết quả đánh giá từng chỉ số thành phần trong Chỉ số PII, triển khai thực hiện kế hoạch cải thiện chỉ số thuộc phạm vi quản lý của ngành, đơn vị để đóng góp vào việc nâng cao Chỉ số PII của thành phố giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển KHCN và ĐMST; khuyến khích, thúc đẩy thực hiện các sáng kiến phát triển kinh tế - xã hội dựa trên KHCN và ĐMST.

Theo ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, thành phố đang triển khai mô hình Trung tâm ĐMST tại TP Cần Thơ theo hướng tinh gọn, linh hoạt với 4 trụ cột chiến lược gồm mô hình theo trụ cột điều phối, đầu tư/PPP, Deep-Tech và thương mại hóa. Mô hình này mang lại hiệu quả trong thu hút các doanh nghiệp công nghệ và các tập đoàn lớn tham gia vào hệ sinh thái nhờ các sản phẩm có tính thực tiễn cao, đáp ứng ngay nhu cầu của các ngành công nghiệp chế biến, nông nghiệp. Đáng chú ý, TP Cần Thơ đang triển khai Khu Phức hợp Khởi nghiệp và ĐMST tại phường Vị Tân (thuộc Trung tâm Khởi nghiệp và ĐMST TP Cần Thơ) gồm 12 phân khu chức năng và 10 Labs. Đây sẽ là “hạt nhân” triển khai hoạt động KHCN, giáo dục đào tạo, khởi nghiệp sáng tạo, ĐMST.

Với quyết tâm cao cùng hạ tầng, thể chế, mô hình Trung tâm ĐMST dần hoàn thiện, hoạt động ĐMST nói chung, Chỉ số PII của TP Cần Thơ nói riêng hứa hẹn tiếp tục bứt phá và đóng góp tích cực hơn cho vị thế của Việt Nam trong bản đồ ĐMST toàn cầu.

Bài, ảnh: MỸ THANH