Tiềm lực KH&CN từng bước được mở rộng

Thị trường KH&CN giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối các tổ chức nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Qua đó thúc đẩy trao đổi, chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu. Đối với Cần Thơ, trung tâm kinh tế, giáo dục và khoa học của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, phát triển thị trường này không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ.

Những năm qua, TP. Cần Thơ đã tăng cường mở rộng tiềm lực KH&CN, với số lượng tổ chức KH&CN, doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp công nghệ số, lực lượng nghiên cứu, chuyên gia và đội ngũ giảng viên tại các trường đại học, viện nghiên cứu, ngày càng gia tăng. Đây là nguồn cung tri thức quan trọng để triển khai nhiệm vụ KH&CN các cấp, tạo điều kiện để phát triển công nghệ trong nông nghiệp, thủy sản, chế biến thực phẩm, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, bảo vệ môi trường. Hỗ trợ nghiên cứu và giải quyết những vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để thị trường KH&CN phát triển, các sản phẩm tri thức và công nghệ cần được chuyển giao cho doanh nghiệp tiếp nhận và ứng dụng vào quá trình sản xuất, tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường. Đây mới chính là thước đo quan trọng để đánh giá mức độ phát triển của thị trường KH&CN TP. Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay.

Tiềm lực KH&CN của TP. Cần Thơ đang ngày càng được mở rộng, trong đó nguồn nhân lực trẻ được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt của sự phát triển.

Nhận diện điểm nghẽn của thị trường KH&CN Cần Thơ

Một trong những thách thức của thị trường KH&CN Cần Thơ là sự kết nối giữa nguồn cung nghiên cứu và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Các trường đại học, viện nghiên cứu có thể sở hữu nhiều kết quả nghiên cứu tiềm năng, nhưng để đưa một kết quả từ phòng thí nghiệm ra thị trường cần thêm các bước hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm, đánh giá hiệu quả, đăng ký sở hữu trí tuệ và xác định mô hình kinh doanh phù hợp.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp thường cần những giải pháp có khả năng ứng dụng nhanh, chi phí hợp lý và chứng minh được hiệu quả đầu tư. Nếu thiếu cơ chế đặt hàng nghiên cứu từ nhu cầu sản xuất, thiếu thông tin về công nghệ sẵn có hoặc không có đơn vị trung gian hỗ trợ giao dịch, khoảng cách giữa bên cung và bên cầu sẽ khó được thu hẹp.

Thực tế, doanh nghiệp KH&CN, doanh nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin tại Cần Thơ phần lớn có quy mô vừa và nhỏ, còn hạn chế về tài chính, nhân lực chuyên sâu và năng lực cạnh tranh. Tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu và phát triển còn thấp. Tương tự, các bên có nhu cầu công nghệ cũng cần cân nhắc về nguồn vốn, tính cấp thiết và hiệu quả trước khi đầu tư đổi mới công nghệ.

Trong khi đó, tài sản trí tuệ và sản phẩm công nghệ có đặc điểm khó định giá, khiến việc huy động vốn hoặc thu hút nhà đầu tư cho các dự án công nghệ gặp nhiều khó khăn.

Cầu nối đưa tri thức đến với sản xuất

Việc tổ chức các sự kiện trình diễn, kết nối, thương mại hóa sản phẩm công nghệ - thiết bị được kỳ vọng sẽ giúp thị trường KH&CN TP. Cần Thơ phát triển mạnh mẽ hơn.

Trước thực trạng đó, UBND thành phố Cần Thơ đã ban hành Kế hoạch số 182/KH-UBND ngày 20/4/2026 về đẩy mạnh phát triển thị trường KH&CN giai đoạn 2026–2030. Mục tiêu của kế hoạch là phát triển thị trường KH&CN TP. Cần Thơ theo hướng minh bạch, đồng bộ và hiệu quả, tăng cường kết nối nguồn cung và nguồn cầu công nghệ, thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TP. Cần Thơ.

Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu về thị trường KH&CN của thành phố, tích hợp thông tin về nguồn cung công nghệ, nhu cầu công nghệ, chuyên gia, tổ chức trung gian và sản phẩm KH&CN, tạo nền tảng kết nối cung - cầu công nghệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tổ chức, phối hợp tổ chức từ 03 đến 05 sự kiện trình diễn, kết nối, thương mại hóa sản phẩm công nghệ - thiết bị hàng năm.

Trên địa bàn Cần Thơ sẽ hình thành và phát triển mạng lưới chuyên gia tư vấn công nghệ và đổi mới sáng tạo. Xây dựng và vận hành nền tảng số phục vụ kết nối, giao dịch và thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hình thành tối thiểu 03 điểm trưng bày, giới thiệu công nghệ, sản phẩm KH&CN, đảm bảo kết nối nền tảng số của thành phố. Hình thành và phát triển ít nhất 3 tổ chức trung gian của thị trường KH&CN, cung cấp các dịch vụ như tư vấn sở hữu trí tuệ, môi giới chuyển giao công nghệ, định giá công nghệ và hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Đây là những định hướng có ý nghĩa thiết thực bởi trong giai đoạn tới, kết quả phát triển thị trường KH&CN cần được đánh giá không chỉ bằng số sự kiện kết nối, số công nghệ được giới thiệu hay số tổ chức tham gia, mà còn bằng số hợp đồng chuyển giao thành công, giá trị giao dịch, số doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới và mức tăng năng suất sau đổi mới.

Khi cơ chế kết nối cung – cầu được hoàn thiện, nguồn lực tài chính được khơi thông và các kết quả nghiên cứu tìm được đầu ra phù hợp, thị trường KH&CN sẽ trở thành cầu nối quan trọng giữa tri thức và sản xuất. Đây cũng là điều kiện để Cần Thơ phát huy vai trò trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo hướng bền vững.