SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

Đặc sản Cần Thơ – Tinh hoa miền Tây, vươn tầm thế giới

[18/11/2026 12:34]

Được nuôi dưỡng từ những vùng thổ nhưỡng đặc trưng của Đồng bằng sông Cửu Long, các sản phẩm đặc trưng như Gạo ST25, Khóm Cầu Đúc và Hành tím Vĩnh Châu không chỉ mang đậm dấu ấn văn hóa, sinh thái miền Tây mà còn khẳng định giá trị bằng chất lượng, danh tiếng và những chứng nhận bảo hộ sở hữu trí tuệ. Với sự đồng hành của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, những đặc sản địa phương đang từng bước nâng tầm thương hiệu, mở rộng thị trường và vươn ra thế giới.

Tinh hoa từ đất, kết tinh trong từng sản vật

Cần Thơ là vùng đất hội tụ nhiều tiềm năng nông nghiệp đặc sắc, được hình thành từ sự giao thoa của những vùng sinh thái đa dạng: từ miền phù sa ngọt lành đến vùng đất phèn, vùng duyên hải ven biển. Mỗi vùng đất mang một điều kiện tự nhiên riêng, góp phần tạo nên những sản vật có hương vị, chất lượng và bản sắc không thể trộn lẫn.

Trong hành trình phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, các đặc sản địa phương không còn chỉ được nhìn nhận ở giá trị sản xuất hay sản lượng thu hoạch, mà ngày càng được chú trọng xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa chất lượng và bảo vệ nguồn gốc xuất xứ. Việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu hàng hóa, đã trở thành công cụ quan trọng giúp nâng cao uy tín sản phẩm, bảo vệ danh tiếng vùng miền và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Nổi bật trong bức tranh ấy là ba sản vật tiêu biểu: Gạo ST25, Khóm Cầu Đúc và Hành tím Vĩnh Châu – những đại diện cho sự phong phú của tài nguyên bản địa, kinh nghiệm canh tác và khát vọng phát triển nông nghiệp bền vững của người dân miền Tây.

Ba đặc sản, ba câu chuyện thương hiệu

Gạo ST25 – Hương vị hạt ngọc Việt vươn tầm quốc tế

Nhắc đến những dấu ấn nổi bật của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, Gạo ST25 là cái tên không thể bỏ qua. Được nghiên cứu và phát triển bởi kỹ sư, Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua cùng các cộng sự, giống lúa ST25 đã tạo tiếng vang nhờ chất lượng vượt trội và hành trình chinh phục các giải thưởng gạo quốc tế.

Hạt gạo ST25 có dáng thon dài, trắng trong; khi nấu cho cơm dẻo mềm, vị ngọt tự nhiên cùng hương thơm đặc trưng. Đặc biệt, giống gạo này đã ba lần giành giải Nhất tại cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới” vào các năm 2019, 2023 và 2025; tiếp tục đạt giải Nhì tại cuộc thi năm 2026 tổ chức ở Philippines. Những thành tích liên tiếp không chỉ khẳng định chất lượng của sản phẩm mà còn góp phần nâng cao vị thế gạo thơm Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Đằng sau danh tiếng ấy là quá trình nghiên cứu giống, tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và xây dựng thương hiệu. Trong đó, nhãn hiệu Gạo Ông Cua được phát triển nhằm nhận diện sản phẩm chính hãng, góp phần bảo vệ uy tín thương hiệu và giúp người tiêu dùng truy xuất, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Đáng chú ý, hình ảnh bông lúa với 25 hạt tượng trưng cho đặc sản gạo ST25 cũng được đưa vào biểu trưng chính thức của TP. Cần Thơ, thể hiện niềm tự hào và sự trân trọng đối với thành tựu nông nghiệp tiêu biểu của vùng đất.

Khóm Cầu Đúc – Hương vị riêng từ vùng đất phèn

Nếu Gạo ST25 đại diện cho thành tựu nghiên cứu và chọn tạo giống, Khóm Cầu Đúc lại là câu chuyện về sự gắn bó lâu đời giữa con người với điều kiện thổ nhưỡng đặc trưng. Được trồng tại vùng đất phèn thuộc khu vực Hậu Giang trước đây, nay thuộc TP. Cần Thơ, khóm Cầu Đúc nổi tiếng bởi hương vị riêng được hình thành từ điều kiện tự nhiên và kinh nghiệm canh tác được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Khóm Cầu Đúc thuộc giống Queen, có dáng quả đặc trưng, màu vàng đậm, mắt lồi, hương thơm nhẹ và vị ngọt. Phần thịt quả có màu vàng bắt mắt, độ giòn và hương vị đặc trưng, tạo nên sức hấp dẫn riêng đối với người tiêu dùng. Tên gọi Cầu Đúc không chỉ gắn với vùng trồng mà còn trở thành dấu ấn thương hiệu của một sản vật đã đồng hành cùng đời sống người dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Ngày 23/11/2020, sản phẩm khóm Cầu Đúc được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00092. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ danh tiếng, nguồn gốc và chất lượng đặc thù của sản phẩm. Cùng với việc duy trì vùng nguyên liệu, các hoạt động liên kết sản xuất, tiêu thụ và chế biến sâu đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị trái khóm và tạo thêm cơ hội cho nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp.

Hành tím Vĩnh Châu – Đậm đà hương vị vùng đất ven biển

Mang sắc tím đỏ đặc trưng của vùng đất ven biển, Hành tím Vĩnh Châu là một trong những sản vật nổi tiếng gắn liền với đời sống và sinh kế của người dân địa phương. Điều kiện tự nhiên, đặc điểm đất đai cùng kinh nghiệm trồng trọt lâu đời đã tạo nên những củ hành có màu sắc đẹp, lớp vỏ mượt, độ giòn cao, vị cay nồng nhưng không hắc và hương thơm đặc trưng.

Không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong gian bếp Việt, hành tím Vĩnh Châu còn có lợi thế về khả năng bảo quản tự nhiên trong thời gian dài mà vẫn duy trì chất lượng. Những đặc tính riêng biệt này đã góp phần tạo dựng danh tiếng cho sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế.

Năm 2019, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00075 cho sản phẩm hành tím Vĩnh Châu. Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý không chỉ ghi nhận mối liên hệ giữa chất lượng sản phẩm với điều kiện địa lý đặc thù, mà còn tạo nền tảng để địa phương quản lý, khai thác và phát triển thương hiệu một cách bền vững. Từ sản phẩm tươi truyền thống, hành tím Vĩnh Châu còn có tiềm năng phát triển các dòng sản phẩm chế biến, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – Bệ phóng cho đặc sản vươn xa

Giá trị của một đặc sản không chỉ nằm ở hương vị hay danh tiếng được gây dựng qua nhiều thế hệ, mà còn ở khả năng duy trì chất lượng ổn định, minh bạch nguồn gốc và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Vì vậy, bảo hộ sở hữu trí tuệ cần được đặt trong mối liên kết với ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi giá trị sản phẩm.

Từ khâu chọn giống, canh tác, thu hoạch đến sơ chế, bảo quản và chế biến, các tiến bộ kỹ thuật có thể góp phần nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, giảm tổn thất sau thu hoạch và gia tăng giá trị nông sản. Cùng với đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu số và các nền tảng quản lý thông tin sản phẩm giúp người tiêu dùng, nhà phân phối và đối tác dễ dàng tiếp cận thông tin về vùng trồng, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng và chủ thể sở hữu thương hiệu.

Đây cũng là định hướng được giới thiệu tại Triển lãm Công nghệ sáng tạo – Mekong Innotech 2026, diễn ra từ ngày 22 đến 25/11/2026 tại Công viên Sông Hậu, phường Cái Khế, TP. Cần Thơ, trong khuôn khổ Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II – Cần Thơ năm 2026.

Không gian triển lãm là dịp để giới thiệu các sản phẩm đặc trưng, thành tựu khoa học và công nghệ, giải pháp đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất. Đặc biệt, hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ (Business Matching), trình diễn giải pháp và tư vấn, hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ tạo điều kiện để các chủ thể sở hữu sản phẩm gặp gỡ nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ, nhà đầu tư, nhà phân phối và đối tác tiềm năng.

Thông qua các hoạt động trưng bày, giới thiệu và kết nối, những đặc sản như Gạo ST25, Khóm Cầu Đúc, Hành tím Vĩnh Châu có thêm cơ hội quảng bá giá trị, tìm kiếm đối tác, mở rộng kênh tiêu thụ và tiếp cận các giải pháp công nghệ phù hợp. Đây không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại mà còn góp phần thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh của địa phương.

Từ những cánh đồng lúa thơm, vườn khóm trĩu quả đến vùng chuyên canh hành tím ven biển, mỗi đặc sản đều mang trong mình câu chuyện riêng về thiên nhiên, con người và tri thức bản địa. Khi được tiếp sức bởi khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và công cụ bảo hộ sở hữu trí tuệ, những giá trị ấy sẽ có thêm điều kiện để được gìn giữ, phát triển và lan tỏa.

Đặc sản Cần Thơ vì thế không chỉ là tinh hoa của đất và người miền Tây, mà còn là hình ảnh của một nền nông nghiệp đang chuyển mình theo hướng hiện đại, xanh và bền vững – nơi mỗi sản phẩm mang theo bản sắc quê hương, chất lượng được khẳng định và khát vọng vươn tầm thế giới.

Sở KH&CN TP. Cần Thơ
Bản quyền @ 2017 thuộc về Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ
Địa chỉ: Số 02, Lý Thường kiệt, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ
Điện thoại: 0292.3820674, Fax: 0292.3821471; Email: sokhcn@cantho.gov.vn
Trưởng Ban biên tập: Ông Trần Đông Phương An - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ