Mô hình kinh doanh là gì?

Khái niệm mô hình kinh doanh hay Business Model xuất hiện từ những năm 1990 và được nhiều chuyên gia, người làm kinh doanh sử dụng cho đến hiện nay. Mô hình kinh doanh là khuôn mẫu cho một doanh nghiệp, tổ chức vận hành, qua đó mang lại doanh thu và lợi nhuận cao. 

Bản chất, một mô hình kinh doanh tập trung vào 4 vấn đề cốt lõi:

- Lựa chọn sản phẩm/dịch vụ công ty kinh doanh.

- Cách để tiếp thị sản phẩm/dịch vụ đến với khách hàng.

- Chi phí vận hành mô hình kinh doanh là bao nhiêu.

- Cách để chuyển đổi, mang đến doanh thu và lợi nhuận theo kế hoạch kinh doanh.

Có thể nói, mô hình kinh doanh giống như kim chỉ nam của doanh nghiệp, dù hoạt động ở lĩnh vực, ngành nghề nào. Trước khi bắt đầu triển khai hoạt động kinh doanh, chủ doanh nghiệp cần nghiên cứu, phân tích để tìm ra được mô hình phù hợp để công ty thực hiện theo. 

Việc lựa chọn đúng mô hình kinh doanh mang đến nhiều lợi ích cho tổ chức, cụ thể như:

Định hướng được con đường phát triển của doanh nghiệp với lộ trình đã được vạch rõ ràng theo từng giai đoạn.

Tạo ra các giá trị bền vững cho tổ chức từ quy trình, quyết định của doanh nghiệp dựa theo mô hình áp dụng.

Doanh nghiệp có những ý tưởng, giải pháp khác nhau để tìm được giải pháp kinh doanh giảm chi phí, tang doanh thu, tang lợi nhuận.

Tạo được tiền đề để xây dựng một doanh nghiệp với nhiều lợi thế cạnh tranh, tránh để đối thủ sao chép.

Doanh nghiệp phát triển nhanh hơn, tạo được vị thế trên thị trường, đồng thời cũng là cơ sở để phát triển bền vững trong tương lai.

Khung mô hình kinh doanh bao gồm những gì? Template Mô hình kinh doanh Canvas

Khung mô hình Canvas gồm 9 yếu tố tách biệt nhau. 9 yếu tố này khi được kết hợp với nhau sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh đặc biệt, giúp chủ doanh nghiệp có thể khám phá ra các cơ hội kinh doanh mới.

Yếu tố 1: Phân khúc khách hàng

Phân khúc khách hàng là phần thiết yếu của mô hình kinh doanh, là chìa khóa để đảm bảo rằng sản phẩm/dịch vụ phù hợp với đặc điểm cũng như nhu cầu của phân khúc. Lúc này, doanh nghiệp cần xác định được khách hàng của mình là ai? Họ suy nghĩ gì? Họ xem điều gì và cảm thấy như thế nào? Họ làm gì?….

Yếu tố 2: Đề xuất giá trị

Đề xuất giá trị của một doanh nghiệp sẽ kết hợp của các sản phẩm, dịch vụ mà tổ chức cung cấp cho khách hàng. Những sản phẩm/dịch vụ này cần độc đáo, dễ phân biệt với đối thủ cạnh tranh và được chia thành hai loại:

Định lượng: Nói về giá cả/hiệu quả của sản phẩm hoặc dịch vụ.

Định tính: Đề xuất giá trị làm nổi bật trải nghiệm khách hàng khi sử dụng sản phẩm đó.

Yếu tố 3: Các kênh bán hàng

Có nhiều tùy chọn khác nhau về kênh bán hàng. Doanh nghiệp có thể chọn những kênh mang đến hiệu quả nhanh nhất, ít chi phí đầu tư. Có 2 kênh cơ bản:

Kênh do công ty sở hữu như cửa hàng.

Kênh đối tác như nhà phân phối.

Doanh nghiệp có thể chọn một trong hai kênh này hoặc linh hoạt cả hai kênh để cung cấp sản phẩm, dịch vụ đến khách hàng.

Yếu tố 4: Mối quan hệ với khách hàng

Với một doanh nghiệp, việc ưu tiên xác định mối quan hệ với khách hàng là rất quan trọng. Giá trị khách hàng phải được đánh giá theo tần suất chi tiêu của họ với sản phẩm/dịch vụ. Nói cách khác, doanh nghiệp nên đầu tư vào khách hang trung thành bởi nó sẽ mang đến doanh thu, lợi nhuận ổn định.

Yếu tố 5: Dòng doanh thu

Dòng doanh thu có thể được tạo ra thông qua những cách như sau:

Bán quyền sở hữu hàng hóa/dịch vụ cho khách hàng.

Công ty tính phí khi khách hàng sử dụng sản phẩm, dịch vụ của mình.

Công ty tính phí định kỳ với khách hàng thường xuyên dùng sản phẩm/dịch vụ.

Khách hàng trả tiền để có quyền truy cập vào sản phẩm/dịch trong thời gian giới hạn.

Doanh nghiệp tính phí sử dụng tài sản trí tuệ với khách hàng.

Công ty tính phí cho người khác quảng cáo sản phẩm/dịch của mình bằng phương tiện của họ.

Yếu tố 6: Những tài nguyên chính

Nguồn tài nguyên có thể được phân loại thành: Con người, tài chính, vật chất, trí tuệ. Doanh nghiệp cần liệt kê các nguồn lực hiện có, từ đó đưa ra các ý tưởng để phát triển sản phẩm/ dịch vụ của công ty. Hãy đảm bảo việc nguồn lực sử dụng có sự cạnh tranh trên thị trường để tạo được dấu ấn riêng đối với các đối thủ khác.

Yếu tố 7: Các hoạt động chính

Hoạt động chính là hoạt động quan trọng mà doanh nghiệp cần thực hiện để duy trì bộ máy của tổ chức. Chúng cần được thực hiện dựa trên nguồn lực của doanh nghiệp, từ đó tạo ra doanh thu. Nói cách khác, hoạt động chính – nguồn lực – dòng doanh thu là ba yếu tố tỷ lệ thuận với nhau.

Yếu tố 8: Đối tác của doanh nghiệp

Đối tác bao gồm tất cả các bên có liên quan đến quá trình hoạt động cũng như tạo ra giá trị của doanh nghiệp. Những đối tác này có thể bao gồm: Nhà cung cấp, nhà phân phối, đơn vị quảng cáo, người bán lẻ….

Yếu tố 9: Cơ cấu chi phí

Đây là mô tả những chi phí doanh nghiệp sử dụng để tạo ra giá trị cho khách hàng cũng như lợi nhuận cho mình. Chi phí gồm: Lương nhân viên, chi phí marketing, chi phí sản xuất,….