Bước 1: Nhận diện chính xác vấn đề

Điểm khởi đầu của mọi giải pháp là xác định đúng điều đang thực sự xảy ra. Thay vì phản ứng vội vàng, nhà sáng lập cần đặt câu hỏi để làm rõ bản chất tình huống: mức độ nghiêm trọng ra sao, có thể kiểm soát được không, dữ kiện nào đã nắm rõ và còn thiếu thông tin gì. Việc truy tìm nguyên nhân, phân tích quy trình liên quan và nhận diện các yếu tố tác động sẽ giúp doanh nghiệp tránh xử lý sai trọng tâm. Nhận diện đúng vấn đề đồng nghĩa với việc đã đi được nửa chặng đường.

Bước 2: Xác lập mục tiêu đầu ra cụ thể

Sau khi làm rõ thách thức, bước tiếp theo là mô tả rõ kết quả mong muốn. Startup cần chuyển mục tiêu chung chung thành chỉ tiêu đo lường được. Chẳng hạn, nếu doanh thu sụt giảm, mục tiêu có thể là phục hồi mức tăng trưởng cũ hoặc đạt mức tăng cụ thể trong một khoảng thời gian xác định. Những chỉ số định lượng như “tăng 20% doanh thu trong quý tới” hay “rút ngắn thời gian xử lý đơn còn 24 giờ” sẽ giúp đội ngũ có chung định hướng. Khi đích đến rõ ràng, lộ trình hành động cũng trở nên minh bạch và có cơ sở đánh giá hiệu quả.

Bước 3: Phát triển và chọn lọc giải pháp khả thi

Ở giai đoạn này, doanh nghiệp cần khuyến khích tư duy mở để tạo ra nhiều phương án khác nhau. Các buổi thảo luận nhóm, động não sáng tạo hoặc sử dụng công cụ quản lý ý tưởng có thể giúp thu thập đa dạng góc nhìn. Điều quan trọng là tạm thời không phán xét ý tưởng quá sớm, bởi những đề xuất tưởng chừng khác thường đôi khi lại mở ra hướng đi mới.

Sau khi có danh sách phương án, startup tiến hành đánh giá theo tiêu chí đã xác định ở bước trước. Những giải pháp không đáp ứng yêu cầu về nguồn lực, thời gian hoặc hiệu quả dự kiến sẽ được loại bỏ, giữ lại các phương án có tiềm năng cao nhất để phân tích sâu hơn.

Bước 4: Dự báo tác động và lựa chọn phương án tối ưu

Trước khi triển khai, nhà quản trị cần xem xét hệ quả của từng giải pháp. Các yếu tố như chi phí, mức độ khả thi, rủi ro và tác động dài hạn phải được cân nhắc toàn diện. Một số doanh nghiệp áp dụng phương pháp bỏ phiếu nội bộ để chọn phương án ưu tiên, sau đó thực hiện phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức nhằm có cái nhìn đầy đủ.

Đặc biệt, giải pháp được lựa chọn phải xử lý tận gốc nguyên nhân thay vì chỉ khắc phục biểu hiện bề ngoài. Nếu chỉ “vá lỗi” tạm thời, vấn đề có thể tái diễn và gây tổn thất lớn hơn trong tương lai. Tư duy hướng đến nguyên nhân cốt lõi là yếu tố giúp startup tránh lặp lại sai lầm.

Bước 5: Đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm

Sau khi thực thi giải pháp, doanh nghiệp cần dành thời gian xem xét hiệu quả đạt được so với mục tiêu ban đầu. Nếu kết quả tích cực, việc xác định những yếu tố then chốt dẫn đến thành công sẽ giúp tái áp dụng cho các dự án sau. Ngược lại, nếu chưa đạt kỳ vọng, cần phân tích nguyên nhân để điều chỉnh kịp thời.

Việc tổng kết không chỉ phục vụ cho một tình huống cụ thể mà còn góp phần xây dựng văn hóa học hỏi trong tổ chức. Khi các phòng ban chia sẻ kinh nghiệm và bài học thực tiễn, startup sẽ dần hoàn thiện quy trình ra quyết định, nâng cao năng lực xử lý vấn đề và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Quy trình IDEAL không phải công thức cứng nhắc, mà là khung tư duy giúp startup tiếp cận vấn đề một cách khoa học và có hệ thống. Bằng việc nhận diện đúng thách thức, đặt mục tiêu rõ ràng, lựa chọn giải pháp phù hợp và không ngừng đánh giá lại, doanh nghiệp khởi nghiệp có thể biến khó khăn thành động lực tăng trưởng bền vững.