Founder và Co-founder: Hiểu đúng vai trò để xây dựng đội ngũ sáng lập vững mạnh
Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, những thuật ngữ như Founder, Co-founder hay CEO xuất hiện thường xuyên nhưng không phải ai cũng hiểu rõ bản chất và sự khác biệt giữa các vị trí này. Với startup, việc xác định đúng vai trò ngay từ đầu không chỉ giúp phân chia quyền hạn minh bạch mà còn hạn chế xung đột trong quá trình phát triển. Dưới đây là những thông tin nền tảng giúp nhà sáng lập định hình bộ máy lãnh đạo hiệu quả.
Founder là ai trong một startup?
Founder được hiểu là người khởi xướng ý tưởng và đặt nền móng đầu tiên cho doanh nghiệp. Họ là cá nhân biến một vấn đề trên thị trường thành cơ hội kinh doanh và quyết định hiện thực hóa ý tưởng đó bằng hành động cụ thể.
Ở giai đoạn đầu, Founder thường kiêm nhiệm nhiều vai trò: xây dựng sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, gọi vốn và thiết lập đội ngũ. Không chỉ dừng ở việc “khai sinh” doanh nghiệp, Founder còn định hình tầm nhìn dài hạn và giữ vai trò dẫn dắt trong những năm đầu hoạt động.
Co-founder giữ vai trò gì?
Co-founder là những người đồng hành cùng Founder ngay từ giai đoạn hình thành công ty. Họ cùng chia sẻ trách nhiệm, rủi ro và cơ hội tăng trưởng của doanh nghiệp.
Thông thường, Co-founder mang đến các năng lực bổ trợ mà Founder còn thiếu, chẳng hạn chuyên môn công nghệ, tài chính, vận hành hoặc phát triển thị trường. Sự kết hợp này tạo nên một nhóm sáng lập đa dạng kỹ năng, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất.
Phân biệt Founder, Co-founder và CEO
Trong cấu trúc quản trị của startup, ba vị trí này có thể trùng lặp ở một người hoặc tách biệt thành các vai trò khác nhau.
Founder là người đưa ra ý tưởng ban đầu và có ảnh hưởng lớn đến định hướng chiến lược. Họ thường nắm giữ tỷ lệ cổ phần đáng kể do đóng góp từ giai đoạn khởi đầu.
Co-founder là những đồng sáng lập, cùng tham gia xây dựng công ty từ sớm và sở hữu cổ phần dựa trên mức độ đóng góp về tài chính, công sức hoặc chuyên môn.
Trong khi đó, CEO (Giám đốc điều hành) là người chịu trách nhiệm quản lý hoạt động hằng ngày và đảm bảo chiến lược được triển khai hiệu quả. CEO có thể là Founder, Co-founder hoặc một nhân sự được thuê từ bên ngoài. Quyền điều hành của CEO rất lớn, nhưng vẫn chịu sự giám sát của hội đồng quản trị hoặc cổ đông.
Việc phân định rõ ba vị trí này giúp startup tránh nhầm lẫn về quyền lực, trách nhiệm và cơ chế ra quyết định.

Chân dung Founder: Người định hướng và dẫn đường
Founder không chỉ là người nghĩ ra ý tưởng mà còn là kiến trúc sư của tầm nhìn doanh nghiệp. Họ xác lập mục tiêu dài hạn, chuyển hóa tầm nhìn thành chiến lược cụ thể và đảm bảo mọi bộ phận cùng hướng về một mục tiêu chung.
Bên cạnh đó, Founder đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Cách họ ra quyết định, giao tiếp và xử lý khủng hoảng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường làm việc và hình ảnh thương hiệu.
Một nhiệm vụ quan trọng khác của Founder là huy động nguồn lực. Từ việc thuyết phục nhà đầu tư đến quản lý dòng tiền, họ phải đảm bảo công ty có đủ tài chính và tài nguyên để duy trì hoạt động.
Founder cũng thường tham gia sâu vào quá trình phát triển sản phẩm giai đoạn đầu, liên tục thu thập phản hồi từ thị trường để điều chỉnh cho phù hợp. Đồng thời, họ là người truyền cảm hứng, tạo động lực để đội ngũ kiên trì theo đuổi mục tiêu trong những thời điểm khó khăn.
Về tố chất, Founder cần có tầm nhìn chiến lược, khả năng chịu áp lực cao, sự bền bỉ trước thất bại và năng lực lãnh đạo mạnh mẽ. Tính linh hoạt và khả năng thích nghi với biến động thị trường cũng là yếu tố then chốt.
Chân dung Co-founder: Đối tác chiến lược đáng tin cậy
Nếu Founder được ví như người cầm lái, thì Co-founder chính là cánh tay phải giúp con thuyền vận hành ổn định. Họ tham gia vào việc hoạch định và triển khai chiến lược, đặc biệt ở những mảng chuyên môn sâu.
Co-founder thường chịu trách nhiệm trực tiếp cho một hoặc nhiều lĩnh vực cụ thể như công nghệ, sản phẩm, tài chính hoặc vận hành. Họ góp phần xây dựng đội ngũ, tuyển dụng nhân sự chủ chốt và đảm bảo hệ thống hoạt động trơn tru.
Về phẩm chất, Co-founder cần có tinh thần hợp tác cao và sự đồng thuận với tầm nhìn chung. Khả năng lãnh đạo, giao tiếp và thuyết phục giúp họ xây dựng quan hệ với nhân viên, đối tác và nhà đầu tư.
Ngoài ra, Co-founder phải duy trì cam kết dài hạn, sẵn sàng chia sẻ áp lực cùng Founder. Sự kiên trì và khả năng quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng giúp họ đồng hành cùng doanh nghiệp qua nhiều giai đoạn phát triển.
Trong hành trình khởi nghiệp, đội ngũ sáng lập là nền tảng quyết định thành bại. Hiểu rõ sự khác biệt giữa Founder, Co-founder và CEO giúp startup thiết lập cấu trúc lãnh đạo minh bạch và hiệu quả. Khi vai trò được phân định rõ ràng, trách nhiệm được chia sẻ hợp lý và tầm nhìn được thống nhất, doanh nghiệp sẽ có nhiều cơ hội xây dựng nền móng vững chắc và phát triển bền vững trên thị trường cạnh tranh.