Doanh nghiệp – vừa là nguồn cung, vừa là bên cầu công nghệ

Trong bối cảnh kinh tế ngày càng dựa nhiều vào tri thức và ĐMST, KH&CN trở thành động lực quan trọng nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Thị trường KH&CN là nơi kết nối các viện, trường, tổ chức nghiên cứu, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư thông qua hoạt động trao đổi, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ. Là trung tâm kinh tế, giáo dục, KH&CN và ĐMST của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), TP. Cần Thơ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thị trường này.

Trong thị trường KH&CN, doanh nghiệp vừa là nguồn cung, vừa là bên cầu công nghệ. TP. Cần Thơ hiện có hơn 20.000 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm khoảng 1/3 số doanh nghiệp của ĐBSCL, với các lĩnh vực chủ yếu như: nông nghiệp, chế biến nông sản, công nghệ sinh học, logistics và chuyển đổi số,... Trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp không chỉ có nhu cầu sử dụng công nghệ mà còn góp phần xác định các bài toán cần giải quyết, đầu tư phát triển giải pháp mới và đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Toàn thành phố hiện có 21 doanh nghiệp KH&CN cùng hơn 700 doanh nghiệp công nghệ số và công nghệ thông tin, trong đó, có 32 doanh nghiệp nội dung số, 13 doanh nghiệp phần cứng; 126 doanh nghiệp phần mềm, 403 doanh nghiệp kinh doanh - phân phối thiết bị công nghệ thông tin; 128 doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin. Đây là nguồn lực cung cấp những sản phẩm công nghệ chất lượng, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Doanh nghiệp tại Cần Thơ không chỉ có nhu cầu sử dụng công nghệ mà còn góp phần xác định các bài toán để nghiên cứu, giải quyết trong giai đoạn tới.

Phát huy vai trò của doanh nghiệp trong thị trường KH&CN

Để phát huy vai trò “kép” trong thị trường KH&CN, doanh nghiệp tại Cần Thơ cần chủ động, tăng cường liên kết với các viện, trường và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Trong đó, nhu cầu thực tiễn tại doanh nghiệp như: đổi mới máy móc, cải tiến quy trình sản xuất, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm,... là động lực thúc đẩy kết nối cung – cầu công nghệ.

Cụ thể, các doanh nghiệp chế biến nông sản, thủy sản và thực phẩm có thể đặt hàng nghiên cứu hoặc tìm kiếm giải pháp về bảo quản, tự động hóa, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; doanh nghiệp logistics cần tối ưu hóa quản lý, minh bạch quá trình vận chuyển,.... Khi tham gia hợp tác nghiên cứu, đặt hàng đề tài hoặc tiếp nhận chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp giúp các nhà khoa học nhận diện rõ hơn những vấn đề thực tiễn cần giải quyết. Khi nhu cầu công nghệ được xác định cụ thể, hoạt động nghiên cứu và chuyển giao sẽ có định hướng rõ ràng hơn, đồng thời tăng khả năng ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh.

Một kết quả nghiên cứu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển thành sản phẩm, quy trình hoặc dịch vụ có khả năng ứng dụng và tạo ra lợi ích kinh tế, xã hội. Với nguồn lực tài chính, hệ thống sản xuất và mạng lưới phân phối, doanh nghiệp có điều kiện thử nghiệm, hoàn thiện và đưa công nghệ ra thị trường. Việc hợp tác giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu tại Cần Thơ có thể góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn, nâng cao khả năng khai thác các sáng chế, giải pháp hữu ích và sản phẩm công nghệ.

Doanh nghiệp còn là động lực đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thông qua đầu tư thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và tự động hóa, doanh nghiệp có thể giảm chi phí, hạn chế lãng phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đối với Cần Thơ, việc ứng dụng công nghệ trong chế biến nông sản, quản lý chuỗi cung ứng, tiết kiệm năng lượng và kiểm soát môi trường có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp công nghệ còn có khả năng trực tiếp phát triển phần mềm, thiết bị và giải pháp kỹ thuật, qua đó mở rộng nguồn cung công nghệ trên thị trường.

Những hoạt động trên sẽ góp phần hình thành chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản xuất và thương mại hóa. Trong đó, doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm, động lực thúc đẩy cả thị trường KH&CN cùng phát triển. Đồng thời, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phát triển sản phẩm mới.

Trợ lực để doanh nghiệp kết nối công nghệ hiệu quả

Nhiều hoạt động kết nối cung – cầu công nghệ thiết thực sẽ được tổ chức trên địa bàn TP. Cần Thơ trong giai đoạn tới.

Mặc dù có nhiều tiềm năng nhưng phần lớn doanh nghiệp của địa phương hiện nay là doanh nghiệp vừa và nhỏ, còn hạn chế về vốn đầu tư, nhân lực kỹ thuật và năng lực quản trị công nghệ. Chi phí đổi mới thiết bị, thử nghiệm sản phẩm và duy trì hoạt động nghiên cứu có thể trở thành rào cản đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thông tin về công nghệ, nhu cầu chuyển giao và kết quả nghiên cứu chưa phải lúc nào cũng được kết nối hiệu quả. Việc đánh giá, định giá công nghệ, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và thỏa thuận lợi ích giữa bên nghiên cứu với bên tiếp nhận cũng có thể kéo dài quá trình giao dịch. Những hạn chế này cho thấy cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả kết nối giữa cung và cầu công nghệ.

Kế hoạch số 182/KH-UBND ngày 20/4/2026 của UBND thành phố Cần Thơ về phát triển thị trường KH&CN giai đoạn 2026–2030 đã đặt ra các nhiệm vụ liên quan đến xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối cung – cầu, thúc đẩy giao dịch và thương mại hóa công nghệ. Đây là cơ sở để tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp, hướng các hoạt động hỗ trợ vào nhu cầu đổi mới công nghệ và hiệu quả ứng dụng thực tế.

Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ đã ban hành Kế hoạch số 2196/KH-SKHCN ngày 14/5/2026 của về việc triển khai Kế hoạch số 182/KH-UBND năm 2026, với nhiều hoạt động thiết thực. Nổi bật là chỉ đạo Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo long trọng tổ chức Ngày hội Kết nối công nghệ TP. Cần Thơ (MEKOTECH 2026), nơi trưng bày, giới thiệu các giải pháp công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận, tìm kiếm, lựa chọn giải pháp phù hợp.

Kỳ vọng thông qua việc triển khai các kế hoạch, sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động kết nối cung – cầu, tư vấn, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ. Từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn tới.