Đánh giá có hệ thống và phân tích tổng hợp dữ liệu bệnh nhân cá thể từ 30 nghiên cứu đã công bố và một trường hợp chưa công bố, liên quan đến 119 bệnh nhân, cho thấy phương pháp điều trị này giúp giảm co thắt mạch máu và cải thiện lưu thông máu - đã dẫn đến sự lành hoàn toàn các tổn thương ở hơn 85% bệnh nhân.

Thường khó điều trị bằng các liệu pháp thông thường, những biến chứng này có thể gây đau dữ dội, nhiễm trùng nghiêm trọng, phá hủy mô và trong trường hợp nặng nhất có thể dẫn đến cắt cụt chi. Chúng có liên quan đến một số bệnh ảnh hưởng đến mạch máu và hệ thống miễn dịch, chẳng hạn như lupus ban đỏ hoặc viêm khớp dạng thấp, nhưng thường gặp nhất ở những người mắc bệnh xơ cứng bì toàn thân. Căn bệnh hiếm gặp, mãn tính và nghiêm trọng này được đặc trưng bởi sự sản sinh quá mức mô cứng và sự thu hẹp các mạch máu nhỏ, có thể ảnh hưởng đến da cũng như một số cơ quan nội tạng.

"Những phát hiện mới này đặc biệt quan trọng vì các lựa chọn điều trị vẫn còn hạn chế đối với các biểu hiện ở da và mạch máu của bệnh xơ cứng hệ thống và các bệnh tự miễn khác," Tiến sĩ Netchiporouk, nhà khoa học thuộc Chương trình Bệnh truyền nhiễm và Miễn dịch trong Y tế Toàn cầu tại Viện Nghiên cứu của Trung tâm Y tế Đại học McGill (Viện) và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. "Thực tế, các phương pháp điều trị giãn mạch và ức chế miễn dịch hiện có thường được dùng qua đường tĩnh mạch. Chúng thường tốn kém, hiệu quả thấp và đi kèm với các tác dụng phụ đáng kể."

Nghiên cứu trường hợp

Bác sĩ Netchiporouk, chuyên gia da liễu tại Trung tâm Y tế Đại học McGill (MUHC) và là chuyên gia về các bệnh tự miễn ảnh hưởng đến da, đã và đang áp dụng tiêm độc tố botulinum vào thực tiễn lâm sàng của mình trong bốn năm qua để điều trị hội chứng Raynaud nặng, thiếu máu cục bộ ngón tay cấp tính, loét do thiếu máu cục bộ và hoại tử giai đoạn đầu.

Nghiên cứu này trình bày trường hợp của một trong những bệnh nhân của nhà nghiên cứu: một người đàn ông khoảng 50 tuổi mắc một căn bệnh tự miễn hiếm gặp gây đau khớp và hoại tử ngón tay (hoại thư). Mặc dù sự kết hợp của các loại thuốc đã giúp giảm đau, nhưng các phương pháp điều trị dược lý thông thường cho chứng thiếu máu cục bộ ngón tay lại không hiệu quả. Tình trạng hoại tử buộc ông phải ngừng làm việc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Bác sĩ Netchiporouk đã chuyển sang sử dụng tiêm độc tố botulinum như một liệu pháp cứu chữa.

Một phương pháp điều trị ngoại trú hiệu quả và an toàn.

Sự đơn giản và nhanh chóng của việc tiêm Botox khiến nó trở thành một lựa chọn ưu việt có thể được sử dụng trong môi trường ngoại trú.

Hơn nữa, trong các nghiên cứu được các nhà nghiên cứu xem xét, rất ít bệnh nhân gặp phải tác dụng phụ. Các tác dụng phụ này thường nhẹ và ngắn hạn, nhìn chung chỉ giới hạn ở tình trạng yếu cơ tạm thời hoặc đau tại chỗ tiêm.

Ngoài hội chứng Raynaud

Hội chứng Raynaud, đặc trưng bởi các cơn co thắt làm suy giảm lưu thông máu ở ngón tay và ngón chân, rất phổ biến ở bệnh xơ cứng hệ thống và đôi khi đi kèm với các bệnh tự miễn khác. Nó gây ra các cơn đau tái phát có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng như loét, hoại tử hoặc phải cắt cụt chi.

Các nghiên cứu trước đây đã đánh giá hiệu quả của Botox trong điều trị hội chứng Raynaud, nhưng nhiều nghiên cứu trong số đó đã loại trừ những bệnh nhân bị loét hoặc hoại tử. Nghiên cứu mới này là nghiên cứu đầu tiên tập trung hoàn toàn vào các biến chứng thiếu máu cục bộ nghiêm trọng, bất kể nguyên nhân cơ bản của chúng là gì.

Trong số 119 trường hợp riêng lẻ được báo cáo trong nghiên cứu, nguyên nhân gây biến chứng là xơ cứng hệ thống ở 61% trường hợp, các bệnh thấp khớp tự miễn hệ thống khác ở 12% trường hợp và chấn thương ở 9% trường hợp. Các trường hợp còn lại là do các bệnh lý động mạch ngoại biên, chẳng hạn như xơ vữa động mạch, hoặc do hóa trị liệu hoặc các loại thuốc làm co mạch máu.

Kết quả nghiên cứu cho thấy Botox đặc biệt hiệu quả đối với các biến chứng về da do xơ cứng hệ thống và các bệnh tự miễn dịch khác gây ra. Trong hầu hết các trường hợp, chỉ cần một lần tiêm là đủ để đạt được kết quả mong muốn.