Một thành phần dưỡng da đang thịnh hành có thể trở thành vũ khí mới đầy bất ngờ chống lại các siêu vi khuẩn nguy hiểm. Ảnh: Shutterstock

Các nhà khoa học tại Đại học Kent đã phát hiện ra rằng hợp chất có nguồn gốc từ thực vật này có thể giúp chống lại vi khuẩn kháng kháng sinh, một trong những mối đe dọa sức khỏe toàn cầu cấp bách nhất.

Hợp tác với các đồng nghiệp tại Đại học College London (UCL), các nhà nghiên cứu đã kết hợp sàng lọc bằng máy tính với các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm để nghiên cứu axit madecassic. Hợp chất tự nhiên này được chiết xuất từ ​​Centella asiatica, một loại thảo dược phổ biến ở châu Á. Kết quả nghiên cứu cho thấy hợp chất này có đặc tính kháng khuẩn mạnh và có thể là điểm khởi đầu cho việc phát triển thuốc mới.

Những phát hiện này đến vào thời điểm vô cùng quan trọng. Các bệnh nhiễm trùng kháng thuốc ngày càng khó điều trị, và các chuyên gia ước tính rằng tình trạng kháng thuốc kháng sinh có thể dẫn đến 39 triệu ca tử vong từ năm 2025 đến năm 2050. Việc phát triển thuốc kháng sinh mới rất tốn kém và chậm, vì vậy việc xác định các hợp chất đầy hứa hẹn từ nguồn tự nhiên là một bước tiến quan trọng. Nghiên cứu này nhấn mạnh cách các kỹ thuật hiện đại có thể khai thác tiềm năng y học của các hóa chất có nguồn gốc thực vật.

Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí RSC Medicinal Chemistry, cho thấy axit madecassic có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn E. coli kháng kháng sinh. Hợp chất này hoạt động bằng cách liên kết với phức hợp cytochrome bd, một hệ thống protein mà vi khuẩn dựa vào để hô hấp và tồn tại trong quá trình nhiễm trùng. Hệ thống này không có ở người hoặc động vật, do đó nó trở thành mục tiêu hấp dẫn cho các phương pháp điều trị mới.

Bằng cách can thiệp vào quá trình này, axit madecassic làm gián đoạn khả năng hoạt động bình thường của vi khuẩn. Điều này cho thấy nó có thể được phát triển thành một chất kháng khuẩn thay thế hoạt động khác với các loại kháng sinh hiện có.

Một ưu điểm quan trọng khác của axit madecassic là cấu trúc hóa học của nó có thể được thay đổi. Các nhà nghiên cứu đã chiết xuất hợp chất này từ một mẫu thực vật ở Việt Nam và tạo ra ba phiên bản biến đổi. Mỗi biến thể này đều ngăn chặn thành công phức hợp cytochrome bd và làm ngừng sự phát triển của vi khuẩn. Một phiên bản thậm chí còn có khả năng tiêu diệt vi khuẩn E. coli ở nồng độ cao hơn.

Các nhà khoa học dự định tiếp tục tinh chế các hợp chất này để nâng cao hiệu quả và khám phá tiềm năng của chúng như những loại thuốc trong tương lai.

Bên cạnh tiềm năng y học, những phát hiện này cũng có thể làm sáng tỏ cách axit madecassic ảnh hưởng đến vi khuẩn tự nhiên trên da khi được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da. Điều này có thể giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về các tác dụng sinh học rộng hơn của nó.

Tác giả chính, Tiến sĩ Mark Shepherd, Giảng viên Sinh hóa Vi sinh vật tại Đại học Kent cho biết: "Thực vật đã là nguồn cung cấp thuốc tự nhiên trong hàng thiên niên kỷ, và giờ đây các phương pháp nghiên cứu hiện đại có thể hé lộ cơ chế hoạt động. Đây là một thời điểm thú vị, và chúng tôi hy vọng sẽ hiểu sâu hơn về các chất kháng khuẩn tự nhiên từ thực vật, những nhà máy hóa chất tuyệt vời của tự nhiên".